II OSK 1187/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2005r., sygn. akt II SA/Po 549/05 w sprawie ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 czerwca 2005r. odrzucił skargę Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska z dnia [...] w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska jest podmiotem nieuprawnionym do wniesienia skargi, skoro wydawał w tej sprawie rozstrzygnięcie jako organ I instancji. W rozumieniu materialnoprawnym nie posiada on bowiem własnego interesu w sprawie, która pozostaje w zasięgu jego kompetencji. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę realizacji jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego W takim wypadku organ broni ewentualnego interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Możliwość wniesienia skargi na powołaną wyżej decyzję przez organ administracji rozpoznający sprawę w I instancji nie wynika także z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1127 ze zm.) zwanej dalej ustawą wyliczającego katalog podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi na rzecz osób trzecich. Uznając, że Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska nie miał legitymacji procesowej do wniesienia skargi Sąd I instancji odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy. Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie prawa procesowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 50 § 1 ustawy polegające na błędnym przyjęciu, że Gmina Pobiedziska nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi z powodu braku interesu prawnego, co pozbawiło ją możliwości brony jej praw oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 165 i 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę ochrony sądowej przysługującej Gminie Pobiedziska jako samodzielnej jednostce samorządu terytorialnego oraz odmowę udzielenia ochrony interesom majątkowym tej Gminy. Skarżąca podniosła, że interes prawny Gminy Pobiedziska polega na tym, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r., nr 80 poz. 717 ze zm.) opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest dochodem własnym gminy, a konsekwencji przysługującym jej prawem. Skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Trafne jest stanowisko wyrażone w zaskarżanym postanowieniu, że Burmistrzowi Miasta i Gminy Pobiedziska nie przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie, w której podmiot ten wydał decyzję jako organ I instancji. Zgodnie bowiem z dominującą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. uchwała składu pięciu sędziów NSA z 9 października 2000r., OPK 14/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 17) należy przyjąć, że gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, choćby nawet miała interes prawny w rozumieniu tego przepisu, jeśli do wydania decyzji w pierwszej instancji w określonej sprawie upoważniony jest wójt (burmistrz, prezydent) tej gminy (T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005r., s. 86). Stanowisko to znalazło potwierdzenie między innymi także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005r. (sygn. akt. OSK 1017/04, niepublikowanym), gdzie stwierdzono, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tej sprawie i z tego powodu jej skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy. Skoro więc Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska na podstawie kompetencji ustawowej wynikającej z art. 36 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydał jako organ I instancji rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, to Gmina Pobiedziska nie jest legitymowana do wniesienia skargi na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ II instancji. Zarzut naruszenia przez wydanie zaskarżonego orzeczenia art. 165 i 64 ust. 2 Konstytucji RP jest również nieuzasadniony, skoro Gmina Pobiedziska występowała w niniejszym postępowaniu jako organ administracji I instancji, co wyklucza jednoczesne występowanie w tym postępowaniu w charakterze strony, tj. broniącej swych interesów jednostki samorządu terytorialnego. W takiej sytuacji nie można się zgodzić z poglądem skarżącej, że zaskarżane postanowienie narusza jej prawo do sądu i ochrony praw majątkowych, skoro uprawnienia takie w ogóle nie powstały. Dlatego stwierdzenie przez Sąd I instancji niedopuszczalności wniesienia skargi i jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.