II OZ 620/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Po 165/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 30 listopada 2005r. sygn. akt II OZ 1076/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2005r. odmawiające przyznania prawa pomocy. W dniu 22 lutego 2006r. skarżący wystąpił z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem dnia 23 marca 2006r. sygn. akt VII SA/Po 165/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił T. G. przyznania prawa pomocy. Dokonując oceny jego stanu majątkowego Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż skarżący zamieszkuje w 3 pokojowym lokalu o powierzchni 68 m2 stanowiącym odrębną nieruchomość. Nie posiada osób na utrzymaniu. Dochód skarżącego stanowi świadczenie emerytalne w kwocie 2. 312 zł brutto miesięcznie. W oświadczeniu skarżący podał, iż ze względu na swój wiek (80 lat) jego wydatki związane z leczeniem są tak znaczne, że nie pozwalają na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ponownie zainicjował postępowanie sądowoadministracyne poprzez wniesienie kolejnego wniosku w tym przedmiocie. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna nie wskazuje na jej pogorszenie w porównaniu z wcześniejszymi deklaracjami o stanie majątkowym zawartymi w poprzednich wnioskach . Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł zażalenie, podnosząc iż jest kombatantem, osobą w podeszłym wieku, schorowaną a jego sytuacja finansowa wbrew stwierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie pozwala na ponoszenie kosztów udziału w toczącym się postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Uregulowania rozdziału II ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające zasady udzielania prawa pomocy, stanowią gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie wskazała ona, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Skarżący posiada stały dochód w kwocie wskazanej w oświadczeniu zatem uiszczenie wpisu od wniesionej skargi mieści się w zasięgu jego możliwości finansowych. Faktu tego nie zmieniają podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z wydatkami na leczenie. Prawidłowej oceny w tym zakresie dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają słuszności tej oceny. Podkreślenia wymaga zwłaszcza słuszność stanowiska Sądu I instancji co do tego, iż pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, której udziela się w sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Do takich nie należy sytuacja majątkowa wnoszącego zażalenie. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.