II OSK 334/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-02-16
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Krystyna Borkowska, Mirosława Włodarczak - Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Policji mają swobodę w ocenie okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej, a jeśli tak, to czy sąd administracyjny może kwestionować tę ocenę?Ratio decidendi
Prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane przez państwo i nie należy do praw konstytucyjnych. Organy Policji, na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, mają ustawowe upoważnienie do oceny, czy okoliczności powołane przez wnioskodawcę uzasadniają wydanie pozwolenia. Kontrola sądowa decyzji administracyjnych polega na badaniu zgodności z prawem, a nie na kwestionowaniu oceny organu co do realności zagrożenia, o ile nie nosi ona cech dowolności i nie narusza zasad postępowania. Sąd nie może zastępować organu w ocenie materiału dowodowego.Stan faktyczny
Z. K. ubiegał się o pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej, powołując się na prowadzenie działalności gospodarczej, kryzys gospodarczy, brutalizację życia społecznego, posiadanie majątku z dala od zabudowań oraz częste operacje gotówkowe jako przesłanki uzasadniające ponadprzeciętne ryzyko napadu. Organy Policji (Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji, Komendant Główny Policji) odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią podstawy do wydania pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K., podzielając stanowisko organów. Z. K. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 950/05 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt VI SA/Wa 950/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2005r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2005r., Nr [...] Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu odmówił Z. K. wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Organ stwierdził, że okoliczności podane we wniosku o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej nie stanowią podstawy do uznania, że występuje zagrożenie uzasadniające wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Przesłankami takimi nie są wskazane we wniosku okoliczności takie jak: prowadzenie działalności gospodarczej, kryzys gospodarczy, czy przywoływana przez wnioskodawcę brutalizacja życia społecznego. Zebrane w sprawie materiały dowodowe nie wskazują na żadne fakty czy zdarzenia mogące świadczyć o ponadprzeciętnym i realnym zagrożeniu występowania groźby zamachu na życie lub zdrowie Z. K.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. K., Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się nie przywołał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę lub uchylenie decyzji zaskarżonej.
Na powyższą decyzję Z. K. złożył skargę do sądu administracyjnego wywodząc, że brak jest przeciwwskazań do wydania pozytywnej dla niego decyzji. Skarżący posiada duży majątek położony z dala od innych zabudowań, dokonuje częstych operacji gotówkowych, a więc ryzyko napadu jest ponadprzeciętne i nieporównywalne z tym, na jakie narażeni są mieszkańcy miejscowości o zwartej zabudowie. Ryzyko zamachu na życie lub zdrowie skarżący określił w swoim przypadku jako stałe, szczególne i realne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomniał, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz.U. Nr 53, poz. 549 ze zm.) właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Zasady określone w tym przepisie dotyczą wszystkich rodzajów broni, w tym broni palnej do ochrony osobistej.
Sąd stwierdził, że ocena, czy w konkretnym przypadku występują szczególne okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia, należy do organów Policji, które mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę. Sąd, kontrolując decyzję w sprawie wydania pozwolenia na broń bada, czy dokonana przez organy Policji ocena nie nosi cech dowolności oraz czy przy rozpatrywaniu sprawy nie zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przez organy Policji przepisów prawa materialnego czy procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ odniósł się do wszystkich argumentów strony, ocenił całokształt zebranego materiału dowodowego i prawidłowo uzasadnił stanowisko, iż skarżący nie znajduje się w szczególnej sytuacji usprawiedliwiającej wydanie mu pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej. Podzielając w tym zakresie ocenę organów Policji, Sąd stwierdził, że sytuacja skarżącego nie wyróżnia go na tle społeczeństwa. Takimi wyróżnikami nie są stan posiadania, prowadzona działalność gospodarcza, ani konieczność przewożenia do banków znacznych sum pieniężnych w godzinach wieczornych lub nocnych.
Od powyższego wyroku Z. K. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na "nie zastosowaniu tego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nakazują przyjęcie, że istnieje szereg czynników zwiększających ryzyko ataku na skarżącego, jak również zagrożenie jego zdrowia, życia i mienia wyróżniających skarżącego na tle ogółu społeczeństwa.
Pismem z dnia 17 lutego 2006r. Komendant Główny Policji złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ zauważył, że pełnomocnik skarżącego uzasadniając skargę kasacyjną powołał po raz kolejny te same okoliczności, które były podnoszone w postępowaniu administracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut naruszenia przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, co odpowiadałoby jednej z ustawowych podstaw skargi kasacyjnej, zamieszczonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), nie znajduje uzasadnienia w materiałach sprawy.
Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy został przez organ, co wynika z uzasadnienia zaskarżanego wyroku, prawidłowo ustalony. Okoliczności faktyczne, ustalone w niniejszej sprawy przez organy, a zaakceptowane przez Sąd I instancji, nie są także podważane w skardze kasacyjnej. Wątpliwości budzi natomiast ocena tego materiału dowodowego, dokonana przez organ, a następnie ocena zaskarżonej decyzji przez Sąd.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że prawo do posiadania broni w Polsce należy do sfery ściśle reglamentowanej przez państwo. Zgodnie z art. 5 i 41 ust. 1 Konstytucji RP państwo (Rzeczpospolita Polska) "zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli". Prawo do posiadania broni w Polsce nie należy do praw i wolności chronionych konstytucyjnie. W świetle powyższych uwarunkowań prawnych, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, jedynie organy Policji są uprawnione do wydawania pozwoleń na broń. Organy te są również ustawowo upoważnione do oceny, czy okoliczności, które powołuje osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia, uzasadniają jego wydanie. Ustawodawca w przepisach również nie określił, jakie konkretnie okoliczności mogą uzasadniać wydanie pozwolenia na broń, pozostawiając to w całości ocenie organów Policji. Jak wynika z dotychczasowej praktyki orzeczniczej, okolicznościami uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń są realne istnienie zagrożenia życia, zdrowia lub mienia na poziomie ponadprzeciętnym – w stosunku do osoby ubiegającej się o wydanie pozwolenia.
Kontrola sądowa decyzji administracyjnych sprawowana jest pod względem ich zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Trudno więc w ramach tak określanej kognicji, kwestionować ocenę okoliczności dokonywaną przez organy Policji. Ocena tego co jest realnym zagrożeniem dla życia lub zdrowia konkretnej osoby, leży poza sferą kontroli legalności aktu administracyjnego, jeżeli spełnia ona wszystkie podstawowe zasady określone w przepisach prawa.
W rozpoznawanej sprawie nie ma zatem podstaw, aby można zaskarżonemu wyrokowi zarzucić naruszenie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu tego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek. Przepis ten w niniejszej sprawie został zastosowany właściwie, na tyle na ile pozwala jego brzmienie. Odmowa wydania pozytywnej decyzji, wynika natomiast wyłącznie z oceny okoliczności sprawy, dokonanej w ramach swobodnego uznania przez uprawnione do tego organy. Ocena materiału dowodowego dokonana w tej sprawie, nie odbiega od innych w podobnych sprawach (wyrok NSA z dnia 24 września 2003 r. III SA 2826/01, Lex nr 148951; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r. III SA 1515/01, Lex nr 137797; wyrok NSA z dnia 6 września 2002 r. III SA 3554/00, Lex nr 159207).
Konkludując, należy stwierdzić, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wbrew stanowisku skarżącemu, który zarzuca zbyt restrykcyjne stosowanie przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Przyjęcie jednak kryteriów oceny okoliczności uzasadniających wydanie pozwolenia na broń, proponowanych przez pełnomocnika skarżącego, równałoby się niemalże z przyjęciem zasady powszechnej dostępności do legalnego posiadania broni w Polsce, czego nie dałoby się pogodzić z przepisami obecnie obowiązującej Konstytucji RP.
W przedstawionym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło