II OZ 1078/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Po 310/05 o oddaleniu wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 28 lipca 2005 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy danych nie wynika, aby skarżący nie mógł ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. Skarżący we wniosku podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 500 zł., gdyż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięczne dochody w wysokości 6 000 zł. brutto i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego adwokat P. S. stwierdził, że Sąd naruszył przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przez uznanie, że we wniosku należało dowieść braku możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania "pomimo starań i oszczędności w wydatkach". Jak dalej wywiódł pełnomocnik takie rozumienie przepisu nie wynika z jego brzmienia, które jako jednoznaczne, wyklucza możliwość zastosowania innej wykładni, niż językowa. W związku z powyższym w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W zaskarżonym postanowieniu Sąd wyraźnie wskazał przyczyny, dla których oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje w przypadku wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że dowiedzenie sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy leży po stronie wnioskującego o tą pomoc. Z przedstawionych we wniosku skarżącego informacji nie wynika, aby nie był on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. Uzasadniając wniosek skarżący stwierdził jedynie, że osiągane dochody nie pozwalają na poniesienie w pełni kosztów postępowania, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Wskazany we wniosku dochód 6 000 zł. brutto wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, skoro skarżący nie wskazał przyczyn, dla których niemożliwym jest wygospodarowanie z comiesięcznych dochodów kwoty 500 zł. (stanowiącej całość dotychczasowych kosztów w sprawie) tytułem wpisu od skargi. Niesłuszny jest zatem zarzut naruszenia przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą każdy, kto wszczyna postępowanie sądowe powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów tego postępowania. Z. M. zaś nie wykazał we wniosku, aby poniesienie kosztów związanych z postępowaniem w sprawie z jego skargi przekraczały możliwości skarżącego. Sąd nie miał natomiast obowiązku wzywania skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do uzupełnienia wniosku o dodatkowe oświadczenia i dokumenty; art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwarza możliwość wezwania wnioskującego o prawo pomocy do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub jeśli oświadczenie to budzi wątpliwości Sądu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, wobec czego Sąd I instancji słusznie ocenił, że wykazana we wniosku sytuacja nie uprawnia skarżącego do skorzystania z prawa pomocy. Należy zauważyć, że skarżący nie może domagać się przyznania prawa pomocy tylko dlatego, że spowodowałoby to uszczerbek w jego dochodach lub zgromadzonych środkach. Konieczność ograniczenia innych wydatków w celu pokrycia kosztów postępowania nie stanowi uzasadnienia do przyznania prawa pomocy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.