I SA/Wa 2132/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty O. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w O., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, zajętą pod drogę publiczną - ul. [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska Wojewoda podniósł, że w/w decyzją Nr [...] Starosta O. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za opisaną na wstępie nieruchomość, a do jego wypłaty - na rzecz K. K. i Z. S. - zobowiązał Gminę O. Od decyzji tej odwołał się Prezydent Miasta O. kwestionując zasadność zobowiązania Gminy do zapłaty odszkodowania ze względu na fakt, iż droga pod którą została zajęta nieruchomość stanowiła drogę lokalną miejską. Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej Wojewoda [...] stwierdził, iż podniesiony w odwołaniu zarzut o braku podstaw do zobowiązania Gminy O. do zapłaty odszkodowania za nieruchomość, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była ulicą lokalną miejską, a nie drogą gminną należało uznać za nietrafny. Organ zauważył, że w myśl art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. Przepis ten budził poprzednio wątpliwość prawną dotyczącą ustalenia podmiotu właściwego do wypłacenia odszkodowania za drogi należące w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg lokalnych miejskich, ale w wyroku z dnia 20 września 2002 r. (sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 73 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. nakłada na wszystkie gminy, władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r., w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania. W wyroku tym podniesiono również, iż wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin (będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie bowiem podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne. Ponieważ decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...], zatem - mając powyższe na uwadze- zobowiązanie Gminy O. do wypłaty odszkodowania za zajęcie ww. nieruchomości pod drogę publiczną nie powinno budzić żadnych wątpliwości. Decyzja ta stała się z kolei przedmiotem skargi do Sądu, którą wniosła Gmina O. Skarżąca wnosząc o uchylenie w/w decyzji zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 73 ust. 2 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez błędna jego wykładnię i twierdziła, że skoro w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] nie była zajęta pod drogę gminną , to obowiązek wypłaty odszkodowania za nią nie powinien spoczywać na Gminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji. Orzekający w tej sprawie skład podziela w całości pogląd, zawarty w cytowanym wyżej orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 19983 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r. – w tym drogi lokalne miejskie – obowiązek wypłaty odszkodowania. Tego rodzaju wykładnia powołanego wyżej przepisu ma swoje uzasadnienie przede wszystkim w fakcie, że za zmianą ustrojową (wejście w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym – Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) nie zostały jednocześnie dokonane zmiany w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Sytuację tę uwzględnił dopiero przepis art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), który spowodował zastąpienie kategorii obejmującej drogi gminne i lokalne miejskie zbiorczą kategorią dróg gminnych. W ten sposób wyróżnione zostały kategorie dróg, które są przypisane właściwym jednostkom samorządu terytorialnego tj. województwom, powiatom i gminom. Nadmienić wypada, że twierdzenie, iż drogi lokalne miejskie stanowiły odrębną kategorię dróg od dróg gminnych, nie może być uznane za prawidłowe, w sytuacji, gdy podstawową jednostką samorządu terytorialnego była (i nadal jest) gmina. Ponadto za przekonywujący o prawidłowości powyższej wykładni przepisu art. 73 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) należy uznać również argument, że przyjęcie zasady prezentowanej przez skarżącą doprowadziłoby do niczym nieuzasadnionego zróżnicowania w traktowaniu poszczególnych gmin. Część z nich bowiem byłaby zobowiązana do wypłaty odszkodowania za grunty zajęte pod drogi (określone dawniej jako gminne), a część gmin (miejskich) byłaby zwolniona z tego obowiązku, ponieważ grunty zajęte przez te gminy pod drogi były dawniej określone jako miejskie. W tych warunkach Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.