II FSK 711/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-05-18

Skład orzekający: Jan Rudowski, Zbigniew Kmieciak, Bogusław Szumacher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, odrzucając inne metody szacowania podstawy opodatkowania i stosując jedną, może określić podstawę opodatkowania znacznie odbiegającą od stanu faktycznego? Czy sąd administracyjny naruszył prawo procesowe, nie wyjaśniając dostatecznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów skarżących dotyczących nieudzielenia im możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania nie znalazły uzasadnienia. Sąd administracyjny prawidłowo ocenił, że organy podatkowe zasadnie zakwestionowały rzetelność ksiąg podatkowych i wybrały uzasadnioną metodę szacowania podstawy opodatkowania, a także prawidłowo ocenił kwestię możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Krzysztof S. prowadził działalność gospodarczą, a jego księga przychodów i rozchodów została uznana za nierzetelną. Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od Grażyny i Krzysztofa S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 2.700,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia del. NSA Bogusław Szumacher, Protokolant Anna Dziewiż, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjne Grażyny i Krzysztofa S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Po 862/04 w sprawie ze skargi Grażyny i Krzysztofa S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 maja 2004 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Grażyny i Krzysztofa S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w P. kwotę 2.700,00 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2005., I SA/Po 862/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Grażyny i Krzysztofa S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 31 maja 2004r., (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Krzysztof S. prowadził w 2002 r. pozarolniczą działalność gospodarczą jako firma "Hurtownia Warzyw i Owoców" w P. W zeznaniu PIT-36 o wysokości dochodu osiągniętego w 2002 roku wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 3.053.604,51 zł., koszty uzyskania przychodu w kwocie 2.999.900,39 zł., oraz dochód w kwocie 53.704,12 zł. Dane te były zgodne z kwotami wykazanymi za ten rok w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Poddane analizie w toku kontroli skarbowej przeprowadzonej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych z działalności gospodarczej i podatku od towarów i usług za 2002 r. dokumenty źródłowe spowodowały m.in. ustalenie, że księga przychodów i rozchodów podatnika zawiera nierzetelne dane, tak co do kosztów, jak i przychodów ze sprzedaży towarów. W związku z powyższym, na podstawie art. 193 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ Ordynacja podatkowa organ I instancji nie uznał za dowód w postępowaniu w zakresie przychodów ze sprzedaży towarów i kosztów ich zakupu księgi przychodów i rozchodów hurtowni, co zawarto w protokole kontroli i na podstawie art. 23 par. 3 Ordynacji podatkowej określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania w oparciu o metodę polegającą: - w odniesieniu do przychodu na przyjęciu wielkości zakupu towarów handlowych wynikającej z dowodów zakupów i spisów z natury, do której zastosowano wskaźniki procentowe zysku brutto wyliczone dla towarów stanowiących główny przedmiot obrotu zrealizowanego przez podatnika /średnia marża/ z uwzględnieniem udziału tych towarów w całym obrocie, - w odniesieniu do kosztów zakupu towarów za 2002 r. na przyjęciu cen zakupu wynikających z faktur, dowodów wewnętrznych oraz ze spisów inwentaryzacyjnych z uwzględnieniem korekty wyceny zapasu końcowego orzechów i dowodów przedłożonych w trakcie kontroli. Średnią marżę wyliczono na 22 %, biorąc za podstawę wartość zakupu towarów stanowiących przeważający przedmiot obrotu zrealizowanego w 2002 r. i wartość rozchodów oraz zysk wynikający z zastosowania marży zrealizowanej co do każdego z towarów, stanowiących przedmiot oceny. Średnią cenę sprzedaży uzyskano przez podzielenie wartości sprzedaży wynikającej z wszystkich dokumentów źródłowych przez ilość opakowań, podaną na tych dokumentach, przez co uwzględniono wszelkiego rodzaju obniżki cen oraz przypadki sprzedaży towaru poniżej ceny jego zakupu. Przedłożone przez stronę zastawienie ubytków w towarze wyliczonych na 54.651,03 zł skorygowano w ten sposób, że doliczono doń ubytki naturalne w stosunku do wartości zakupu towaru wynikające z transportu - 0,6 % ze składowania- 2 % - łącznie kwotę 54.651,03 zł., ustalając ubytki i straty na kwotę 131.563,67 zł., o które zmniejszył się rozchód towarów handlowych do 2.701,709,69 zł. /2.833.273,36 - 131.563,67 zł./. Do kosztów uzyskania przychodu zaliczono kwotę 17.153,30 zł stanowiącą zapłacony w 2002 r. podatek od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą /III-IV rata 2001r. i I i II rata 2002 r./. W konsekwencji, przy uwzględnieniu przychodów pozostałych 112.171,37 zł, ustalono przychód z działalności gospodarczej Krzysztofa S. za 2002 r. w wysokości 3;408.257,19 zł., koszty razem - 3.023.236,19 zł - po uwzględnieniu remanentów początkowego i końcowego i wydatków pozostałych 189.962,83 zł., oraz dochód w kwocie 385.021 zł. Zaniżenie dochodu w stosunku do wykazanego w księdze podatkowej wyniosło 331.316,88 zł. W postępowaniu kontrolnym w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych małżonków Krzysztofa i Grażyny S. przeprowadzonym za rok 2002 na podstawie upoważnienia z dnia 4 lutego 2004 r. ustalono, że wykazany w załączniku PIT-D do zeznania o wysokości dochodów wydatek w kwocie 34.433,99 zł., poniesiony na cele mieszkaniowe związane z budową budynku mieszkalnego w P. nie został w całości poniesiony w 2002 r. Odliczenie od podatku wydatków mieszkaniowych poczynionych w 2002 r. w zeznaniu podatkowym za rok 2002 wymagało zatem pomniejszenia o łączną kwotę 14.444,11 zł zapłaconą w 2003 r. a w pozostałym zakresie uznano je za prawidłowe w oparciu o przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 134 poz. 1509/ w związku z art. 27a ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./, zwanej dalej w skrócie. u.p.d.f. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. Biorąc za podstawę przedstawione wyżej ustalenia Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. decyzją z dnia 19 marca 2004 r. określił Grażynie i Krzysztofowi S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 116.342,70 zł. W uzasadnieniu faktycznym przytoczono ustalenia wynikające z protokołów kontroli skarbowej, fakty uznane w wyniku uwzględnienia złożonych do tych protokołów zastrzeżeń, a w uzasadnieniu ocenę prawną tych zdarzeń z powołaniem przepisów prawa materialnego i postępowania podatkowego, które za podstawę decyzji przyjęto. Strona odwołała się od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia 31 maja 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko tego organu w obszernym uzasadnieniu co do oceny dowodów, oceny prawnej zdarzeń oraz wyjaśnienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie przepisów wymienionych w odwołaniu, a nadto art. 127, art. 187 par. 1, art. 291 par. 4 Ordynacji podatkowej, art. 24 b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. oraz zwrot kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Sąd I instancji zaznaczył, że organy podatkowe, stosownie do art. 193 par. 2 Ordynacji podatkowej, zasadnie zakwestionowały rzetelność prowadzonych ksiąg podatkowych, szczegółowo i obszernie uzasadniły wnioskowanie w tym przedmiocie oraz przedstawiły przesłanki prowadzące do takiego wnioskowania. Sąd podkreślił, że podstawą dokonania szacowania były stwierdzone wielorakie nieprawidłowości rozchodu towarów, w powiązaniu ze stanem ich zapasów, dowodami zakupu, udokumentowaną sprzedażą i zestawieniami ubytków, przedstawione szczegółowo w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Potwierdzeniem powyższej oceny jest również treść paragonów z dnia 31 grudnia 2002 r. wskazująca na zakup ok. godz. 12.00 przez 2 osoby i od godz. 15.00 - 15.30 przez 15 osób na kwotę 25.585,90 zł między innymi: 3.933 kg bananów, 339 kg cytryn, 3.138 kg mandarynek, 260 kg ogórków, 1.827 kg pomarańczy, 674 kg pomidorów. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że obowiązkiem organu jest zastosować kilka metod oszacowania podstawy opodatkowania z wymienionych w art. 23 par. 3 Ordynacji podatkowej, a następnie wybrać taką, która jest najbardziej zbliżona do stanu rzeczywistego. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy uzasadniły czemu zastosowały taką metodę szacowania. Ponadto wskazał, że zebrano obszerny materiał dowodowy, dokonano szczegółowej analizy dokumentacji źródłowej hurtowni, odebrano wyjaśnienia podatnika odnośnie do zaistniałych zdarzeń gospodarczych, poziomu cen stosowanych przez hurtownię oraz wszelkich czynników mających wpływ na ich wysokość, także poprzez uśrednienie całej wykazanej przez podatnika wartości sprzedaży poszczególnych towarów. W oparciu o szczegółowe dane dotyczące badanej jednostki ustalono przychód, biorąc za podstawę wielkość zakupu towarów na podstawie dowodów zakupu i spisów z natury powiększoną o średnią marżę handlową wynikającą z dokumentów zakupu i sprzedaży towarów wiodących w obrocie /81,53 % ogółu zakupów/, po wyłączeniu z nich 3 towarów o najniższym udziale w tej wartości, ale wysokich marżach zrealizowanych 753,6 %, 36,5 %, 49,3 %. Wyjaśnienie organu, wskazujące na zastosowanie tej metody ze względu na charakter działalności handlowej skarżącego, brak zweryfikowanych danych dotyczących obrotów z jego działalności za poprzednie okresy, jak również danych dotyczących innych podmiotów prowadzących działalność w tym samym zakresie i na podobnych warunkach Sąd uznał za logiczne i przekonywujące. Jak wyjaśnił organ odwoławczy zastosowanie metody porównawczej zewnętrznej w mniejszym stopniu stanowiłoby odzwierciedlenie podstawy opodatkowania zbliżonej do rzeczywistej, skoro przyjęta w odniesieniu do działalności podatnika została oparta na posiadanej przez niego dokumentacji źródłowej, a przez to obrazującej występujące w tej działalności wielkości i wzajemne relacje przychodów i kosztów, stosowane promocje, przeceny, warunki magazynowania towarów oraz ubytki, które wykazał podatnik, powiększone o ubytki naturalne /transportowe i przy składowaniu/, których podatnik w swoim zestawieniu nie podał. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym /Dz.U. nr 134 poz. 1509/ oraz art. 27a ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Sąd uznał, że prawidłowe jest stanowisko organów podatkowych, że jedynie wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe w danym roku podatkowych prawidłowo udokumentowane, podlegają odliczeniu od podatku. Sąd I instancji podkreślił również, że organ I instancji nie pozbawił stron możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Na rozprawie pełnomocnik wyjaśnił, że faktom dotyczącym tego zarzutu przedstawionym w odpowiedzi na skargę, nie przeczy. Zdaniem Sądu oznacza to, że po wyznaczeniu terminu zapoznania się z materiałem dowodowym na dzień 26 lutego 2004 r. w piśmie z dnia 19 lutego 2004r., z jednoczesnym poinformowaniem pełnomocnika o możliwości zmiany tego terminu, pełnomocnik skarżących z tego prawa nie skorzystał. W związku z tym, pismem z dnia 2 marca 2004 r. wyznaczono termin na dzień 5 marca 2004 r., z którego pełnomocnik także nie skorzystał, nie proponując ze swej strony innego terminu. Propozycję kolejnego terminu dla zapoznania się z aktami sprawy na dzień 22 marca 2004 r. zawarto w piśmie z dnia 17 marca 2004 r. także bezskutecznie, natomiast dnia 25 marca 2004 r. uzgodniono termin na dzień 29 marca 2004 r. Tego ostatniego dnia pełnomocnik skarżących stawił się oświadczając, że "nie chce zapoznawać się z aktami sprawy". Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną. Skargę kasacyjną oparto na zarzutach: 1. naruszenia prawa materialnego polegającego na: - błędnej wykładni i zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego art. 23 par. 1, par. 2, par. 3 i par. 5 Ordynacji podatkowej /poprzez odrzucenie innych metod szacowania i w związku z tym określenie podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od stanu faktycznego, - błędnej wykładni art. 27a ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /t.j. Dz.U. 2000 nr 14 poz. 176 ze zm./ w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 134 poz. 1509/ polegającej na przyjęciu, że oprócz faktury dokumentującej poniesione wydatki na inwestycję mieszkaniową koniecznym dowodem jest również dowód zapłaty. 2. naruszenia przepisów o postępowaniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w postaci art. 141 par. 4 p.p.s.a., polegające na nie wyjaśnieniu podstawy rozstrzygnięcia Sądu w zakresie zarzutów skarżących, dotyczących nie udzielenia skarżącym przez organy podatkowe możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z art. 23 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może oszacować podstawę opodatkowania gdy brak jest danych niezbędnych do ustalenia takiej podstawy. Tymczasem taka sytuacja nie zachodziła, gdyż księga prowadzona przez skarżących zawierała wszystkie dane niezbędne do ustalenia podstawy opodatkowania. Ponadto zarzucono, że organ nie wyjaśnił czemu oparł swoja rozstrzygnięcie na tej konkretnej metodzie szacowania. Te zaś naruszenia nie zostały dostrzeżone przez Sąd I instancji. Zdaniem skarżących również zdawkowe wskazanie przez Sąd, iż umożliwiono im wypowiedzieć się co do zebranego materiału przed wydaniem decyzji, nie spełnia wymagań stawianych orzeczeniu sądowemu przez art. 141 par. 4 p.p.s.a., w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie może być bowiem uznane za dostateczne wyjaśnienie przez Sąd podstawy rozstrzygnięcia lakoniczne jedynie stwierdzenie, że strona mogła korzystać z przysługujących jej praw i uznawanie za zgodne z prawem, iż to organizacja pracy urzędu wyznacza terminy do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a nie przepisy ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw. Analizę zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej wypada zacząć od spostrzeżenia, że podnosząc naruszenie prawa materialnego, którego miałby się dopuścić sąd administracyjny pierwszej instancji, odniósł je do błędnej wykładni art. 23 par. 1-3 i 5 Ordynacji podatkowej oraz błędnej wykładni art. 27a ust. 1 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W dalszej części skargi kasacyjnej nie wyjaśniono tego zarzutu, jak również - wbrew dyspozycji art. 176 p.p.s.a - nie uzasadniono podstawy kasacyjnej. Okoliczność ta zwalnia Sąd z obowiązku rozpatrzenia drugiego z tych zarzutów. W skardze kasacyjnej wskazano też na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia sądu "w zakresie zarzutów skarżących dotyczących nieudzielania przez organy podatkowe możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego". Ten zarzut, ze względu na swój charakter i ewentualne skutki dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania wymaga rozpatrzenia w pierwszej kolejności. Odnosząc się do zawartych w skardze kasacyjnej stwierdzeń uzasadniających drugi z podniesionych zarzutów, należy zauważyć, że odbiegają one od tego, co autor skargi kasacyjnej zamieścił w jej początkowej części. W uzasadnieniu skargi mowa jest bowiem o tym, że "sąd I instancji w ogóle nie wziął pod uwagę wskazanych zaniedbań organu w toku prowadzonego postępowania". W jego przekonaniu, "nie może być bowiem uznane dostateczne wyjaśnienie przez Sąd podstawy rozstrzygnięcia lakoniczne jedynie stwierdzenie, że strona mogła korzystać z przysługujących jej praw i uznawanie za zgodne z prawem, iż to organizacja pracy urzędu wyznacza terminy do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a nie przepisy ustawy". W wywodzie tym można dopatrzyć się wewnętrznej sprzeczności, jako że z jednej strony autor skargi kasacyjnej próbuje wykazać pominięcie przez sąd istotnej dla oceny poprawności postępowania podatkowego okoliczności, z drugiej zaś strony pisze on o braku dostatecznego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób stawiać sądowi administracyjnemu pierwszej instancji zarzut naruszenia prawa procesowego, przez zignorowanie błędu organu podatkowego sprowadzającego się do niedochowania obowiązku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przeczy temu lektura rozważań sądu zamieszczonych na s. 8 uzasadnienia zapadłego wyroku /akapit 2, 3 i 4/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu obszernie i dostatecznie szczegółowo wypowiedział się w tym przedmiocie, wykazując, dlaczego nie podzielił zarzutu skarżących co do rzekomego naruszenia wspomnianego wcześniej obowiązku. Wyjaśnienie to jest spójne, logiczne i przekonujące. Również dokumentacja zawarta w aktach sprawy dowodzi, że kolejnymi pismami informowano o prawie do zajęcia stanowiska w sprawie zebranych dowodów, dokładając należytej staranności w realizacji ciążącego na organach podatkowych obowiązku. Nie znalazł także potwierdzenia zarzut naruszenia przez sąd administracyjny wskazanych uprzednio przepisów prawa materialnego /art. 23 par. 1-3 i 5 Ordynacji podatkowej/ przez ich błędną wykładnię. Według autora skargi kasacyjnej, błędna wykładnia tych przepisów - uchybienie, które przypisano przecież sądowi, a nie organom podatkowym - miałoby polegać na "odrzuceniu innych metod szacowania i w związku z tym określeniu podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od stanu faktycznego" /s. 2 skargi kasacyjnej/. Pomijając niezrozumiałość tego zarzutu /przecież to organy podatkowe, a nie sąd administracyjny określają podstawy opodatkowania/, należy podkreślić, że nawet kwalifikując go w kategoriach niewłaściwej oceny zastosowania prawa materialnego przez organy podatkowe /co odpowiadałoby drugiej podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a./, trudno się z nim zgodzić. W skardze kasacyjnej próżno szukać rozważań koncentrujących się na problemie błędnej wykładni /interpretacji/ przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zagadnienie szacowania podstaw opodatkowania. Wywody autora skargi kasacyjnej ukierunkowane są natomiast na wykazanie nieprawidłowości działań organu podatkowego, który wybrał taką a nie inną metodę szacowania. Jak wiadomo, szacunek, o którym mowa, nigdy nie będzie wiernie odzwierciedlał stanu rzeczywistego, a jedynie zbliżał się do niego. Z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa istotne jest, aby metoda szacunku była weryfikowalna, tj. poddawała się obiektywnej ocenie poprawności. Nie jest chyba rzeczą przypadku, że w skardze do sądu administracyjnego nie zakwestionowano konkretnych, związanych z dokonanym szacunkiem ustaleń, a jedynie podniesiono jego bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu szeroko odniósł się do kwestii wyboru metody szacowania, wykazując jakie elementy brał pod uwagę dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji /s. 7 i 8 uzasadnienia wyroku/. Zwrócił on uwagę, że w sprawie zebrano bogaty materiał dowodowy, dokonano szczegółowej analizy dokumentacji źródłowej hurtowni, odebrano wyjaśnienia podatnika na temat zaistniałych zdarzeń gospodarczych, poziomu cen stosowanych przez hurtownię oraz wszelkich czynników mających wpływ na ich wysokość, także poprzez uśrednienie całej wykazanej przez podatnika wartości sprzedaży poszczególnych towarów. Sąd odwołał się do konkretnych wskaźników potwierdzających spójność i logikę podjętych zabiegów szacowania. Wobec tego, za pozbawione podstaw trzeba uznać twierdzenie, że sąd administracyjny przeszedł do porządku nad faktem braku dostatecznego uzasadnienia wybranej metody szacowania. Sąd dostatecznie wnikliwie i szczegółowo rozważył ten aspekt sprawy, wyprowadzając z dokonanej oceny prawidłowe konkluzje prawne. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło