I SA/Wa 1995/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna w W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę. I SA/Wa 1995/04 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku P. SA w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2004 r. odmawiającą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę K. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę K. prawa własności nieruchomości nr [...] o pow. [...] m² w obrębie [...]. Wobec nie zaskarżenia przedmiotowej decyzji Wojewody [...] w ustawowym terminie stała się ona ostateczna. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpiły P. SA, które wskazały, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż zgodnie ze wskazanym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstw państwowych nie podlegały komunalizacji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...], a zatem nie może również żądać wszczęcia postępowania w danej sprawie. Wobec powyższego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. P. SA wystąpiły do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podtrzymały swoje stanowisko zawarte w żądaniu wszczęcia postępowania oraz wskazały, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został poparty dowodami wskazującymi na to, że P. sprawowały zarząd nad sporną nieruchomością. P. SA wskazały ponadto, że z przedłożonych dokumentów wynika, że teren obecnie skomunalizowany, został P. oddany jako nieruchomość zamienna za grunt zajęty na cele komunalne Miasta K.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę nie znalazł podstaw do zmiany swej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, akta sprawy nie zawierają dowodów wskazujących na to, że P. sprawowały zarząd nad sporną nieruchomością. Na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] marca 1964 r. przedmiotowa nieruchomość została przekazana w zarząd i użytkowanie dla Klubu Sportowego "[...]", jako podmiotu nie znajdującego się w strukturach P.. Odnosząc się do powołanej przez wnioskodawcę decyzji Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] grudnia 1979 r., na podstawie której udzielono [...] Dyrekcji K. w K. pozwolenia na budowę hali treningowo-sportowej organ wskazał, że stwierdza ona iż inwestycja powinna się odbywać zgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1976 r., nr [...] planem realizacyjnym. Zgodnie zaś z treścią decyzji Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] kwietnia 1989 r., nr [...], [...] Dyrekcji K. w K. oddano jedynie sąsiednią nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], która jest przeznaczona na budowę Ośrodka Sportowo-Wychowawczego "[...]" zgodnie z zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] stycznia 1976 r., nr [...] planem realizacyjnym. Zdaniem organu nadzoru należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne jednoznacznie wykazało, że P. SA w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], nie mają ustanowionego prawa zarządu, w formie prawem przewidzianej. Organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące zagadnień z zakresu komunalizacji mienia państwowego z mocy prawa wskazał, że za stronę postępowania administracyjnego, które ma potwierdzić przejście z mocy ustawy własności mienia ze Skarbu Państwa na gminę, uznaje się tylko Skarb Państwa i właściwą miejscowo gminę. Użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie jest stroną tego postępowania, bowiem wynik postępowania komunalizacyjnego nie dotyczy bezpośrednio jego praw. Zdaniem organu, w świetle przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa. Wnioskodawca nie może zatem skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły P. SA w W.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał na naruszenie przez organ art. 7 kpa. Skarżący podniósł, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego przekazana została przez Prezydium Miejskiej Rady w K. P. w latach 60-tych jako nieruchomość zamienna za inny teren będący w zarządzie P., wykorzystywany również na boisko sportowe, który niezbędny był Miastu pod inną inwestycję. P. otrzymały zgodę na budowę stadionu jak również budynków towarzyszących (hal sportowych) i dysponowały terenem i płacą podatki. P. zadysponowały terenem na rzecz Klubu Sportowego "[...]" zawierając umowę patronacką (co świadczy o przekazaniu w posiadanie zależne a nie samoistne), a po zmianach organizacyjnych zawartych z Klubem "[...]" umowę dzierżawy i pobierały z tego tytułu czynsz. Budowa stadionu i hali sportowej sfinansowana jest ze środków inwestycyjnych P.. Przesłanki powyższe, zdaniem skarżącego, zezwalają na potwierdzenie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości P., gdyż stan ten istniał 5 grudnia 1990 r. Ponadto skarżący zarzucił organowi rażące naruszenia prawa w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przez nieuwzględnienie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wniosku skarżącego o uchylenie w trybie nadzoru decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] ze względu na zarzut, że w trakcie rozpatrywania wniosku P. SA o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2002 r. Gmina K. dokonała korekty w trybie art. 155 kpa prawomocnej decyzji, co potwierdzone jest m. in. wydanym w toku postępowania postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania dotyczącego zmiany treści karty inwentaryzacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych argumentów, poza tymi, które powołał już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do których organ orzekający szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] października 2004 r. oraz poprzedzającej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozpoznając skargę na decyzję organu administracji publicznej bada, czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Słusznie organ wskazał, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Definicję strony postępowania określa art. 28 kpa, który wymaga dla określenia statusu strony wykazania, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu. Skarżący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. w przedmiocie komunalizacji nieruchomości stanowiącej działkę [...] o pow. [...] m², położonej w K. w obrębie [...]. Wobec powyższego, aby żądać wszczęcia postępowania nadzorczego winien wykazać, że postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że stroną w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Postępowanie to dotyczy bowiem przeniesienia własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na gminę ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. Inny podmiot ma prawo strony, gdy wykaże swoje prawo własności do gruntu (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z 22 marca 1993 r. I SA 1439/92; z 23 maja 1994 r. I SA 979/93; z 7 maja 1999 r. I SA 1558/98). Dotyczy to zarówno postępowania prowadzonego w trybie zwykłym jak w nadzorczym. Jak wynika z akt sprawy sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w posiadaniu Klubu Sportowego "[...]". Klub ten władał nieruchomością na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] marca 1964 r. Klub ten nie był strukturą P.. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby P. legitymowały się tytułem prawnym do gruntu. Skarżący wskazał, że sporna nieruchomość pozostawała w jego zarządzie na mocy decyzji z 1965 r., nr [...] wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K., dlatego nie mogła stanowić mienia terenowego organu administracji państwowej ani rad narodowych i wobec tego nie podlegała komunalizacji. Jednakże przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie potwierdziło istnienia takiej decyzji (podany numer decyzji wskazuje na decyzję wydaną w 1969 r. a nie 1965 r.). Zarzut skarżącego, że organ nie podjął starań w kierunku odnalezienia tej decyzji nie jest zasadny. Z pisma z dnia 10 lutego 2004 r. Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. skierowanego do zastępcy dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego wynika, że poszukiwane były w archiwum miejskim dokumenty dotyczące ustanowienia zarządu na rzecz P., jednakże ich nie odnaleziono. Do przedmiotowego pisma dołączonych zostało szereg dokumentów dotyczących spornej nieruchomości np. decyzja o lokalizacji stadionu, wykaz zmian gruntowych, pozwolenie na budowę itp. Jednakże z dokumentów tych nie wynika prawo zarządu. Wobec powyższego zarzut, że organ nie poszukiwał dokumentów jest bezzasadny. Bezprzedmiotowy dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest zarzut skargi o poczynieniu nakładów na nieruchomości, opłacaniu podatków, zawieraniu z Klubem "[...]" umów dzierżawy. Również toczące się postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji komunalizacyjnej w trybie art. 155 kpa nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi jest bowiem decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego. Z kolei zarzut skargi dotyczący potwierdzenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na dzień [...] grudnia 1990 r. na rzecz P. nie ma znaczenia, gdyż w postępowaniu komunalizacyjnym ustala się przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. na dzień 27 maja 1990 r. Mając na uwadze wszystkie powyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co skutkuje oddaleniem skargi zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).