II OZ 546/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. i D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 654/24 o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skarg K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r. nr 161/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K., 2. odrzucić zażalenie K.P. K.P. i D.K. (dalej zwane skarżącymi) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2024 r. nr 161/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej D.K. prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2025 r. (k. 23) wezwano D.K. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej rozporządzenie). W zarządzeniu wyznaczono termin siedmiu dni na jego wykonanie i zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi w razie nieuiszczenia wpisu w terminie. Wspólnym pismem obie skarżące wniosły zażalenia na ww. zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu zażaleń zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącej D.K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej P.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis (stosunkowy lub stały). Stosownie zaś do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Według § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zaskarżone zarządzenie z dnia 13 lutego 2025 r. o wezwaniu D.K. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł jest prawidłowe. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego należało jedynie sprawdzić, czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca przyznania prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 280/24, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2024 r. o odmowie przyznania D.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Z kolei zażalenie wniesione przez skarżącą K.P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, do której nie skierowano wezwania. K.P. nie była adresatem zarządzenia Przewodniczącego z dnia 13 lutego 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, w konsekwencji nie dotyczą jej skutki prawne niewykonania tego zarządzenia. Takie skutki (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą zaś adresata zarządzenia - w tym przypadku wyłącznie skarżącej D.K. Z akt sprawy (sądowych, jak i administracyjnych) nie wynika przy tym, by w niniejszej sprawie wpis od skargi powinien być pobierany solidarnie od obu skarżących. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.