II SA/Rz 1028/05

PostanowienieWSA w Rzeszowie2006-01-31

Skład orzekający: Maria Zarębska - Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i ustalenia nieistnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, gdy przepisy szczególne przewidują, że stwierdzenie nieważności takiej decyzji następuje z urzędu?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej zasiłku rodzinnego, ponieważ przepisy szczególne (art. 62 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 83a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) stanowią, że stwierdzenie nieważności takiej decyzji następuje z urzędu. Właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, który wydał decyzję, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Stan faktyczny
H. B. złożyła wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z listopada 2001 r. odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Wnioskodawczyni zarzuciła decyzji naruszenie prawa i domagała się wstrzymania jej wykonania oraz odszkodowania. Sąd odrzucił wniosek, uznając się za niewłaściwy do jego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska -Kobak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2006 r na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. B. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Oddział w R. z dnia [...] listopada 2001 roku Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego -p o s t a n a w i a- odrzucić wniosek II SA/Rz 1028/05 UZASADNIENIE Wnioskodawczym H. B. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu [...] listopada 2001 r. Nr [...] o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego na syna Ł. ur. 11.09.1982 r. za okres od IX 2000 r. do VIII 2001 r. i nadal oraz zobowiązującą ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. W/w decyzji zarzuciła poważne naruszenie prawa. Nadto domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia na jej rzecz odszkodowania. Sąd odrzucił powyższy wniosek albowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej do jego rozpoznania. Sąd zobowiązany jest, z mocy art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyjaśnić wnioskodawczyni, że upragnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270/ zwana dalej ustawą P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 w/w ustawy Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4. Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Nadto skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich /art. 52 § 1 ustawy/. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art. 52 § 2 ustawy/. Wniosek wnioskodawczyni z dnia 1 lutego 2005 r. dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu [...] listopada 2001 r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i ustalenia nieistnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznania i wypłacania w/w świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255, ze zm./. Zgodnie z treścią art. 32 wymienionej ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Takim szczególnym przepisem ustawy jest przepis art. 62 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepis art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887, ze zm./, według którego stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej następuje jedynie z urzędu. Jest to więc odmienne uregulowanie od reguły stanowionej art. 157 § 2 k.p.a. W/w uregulowania wskazują, że władnym do rozpatrzenia wniosku H. B. o dopuszczalności wniosku o wszczęcie postępowania z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu [...] listopada 2001 r. Nr [...] o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego i ustalenia nieistnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. W tym stanie sprawy, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do rozpoznania w/w wniosku z przyczyn wyżej wskazanych, wniosek ten odrzucił. Powyższe orzeczenie Sąd wydał w oparciu o art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./.

Powołane przepisy

art. 6 ustawyart. 3art. 52 § 1 ustawyart. 52 § 2 ustawyart. 32art. 62 ust. 1 ustawyart. 83a ustawyart. 157 § 2 k.p.art. 64 § 3art. 58 § 1 pkt 6 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło