II SA/Wa 2200/05
WyrokWSA w Warszawie2006-01-27
Skład orzekający: Ewa Pisula - Dąbrowska, Maria Werpachowska, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko służbowe, pomimo jego sytuacji rodzinnej (opieka nad małoletnimi dziećmi), jest dopuszczalne, jeśli funkcjonariusz wyraził na to zgodę?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko służbowe jest dopuszczalne, gdy przemawiają za tym ważne względy służbowe, nawet jeśli funkcjonariusz sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi, pod warunkiem uzyskania jego zgody. Wyrażenie zgody przez funkcjonariusza na przeniesienie, mimo jego sytuacji rodzinnej, oznacza, że rozważył on konsekwencje i godzi się z nimi, a przepisy o ochronie pracy nie wyłączają takiej możliwości, jeśli funkcjonariusz wyraził zgodę.Stan faktyczny
Szef Służby Celnej przeniósł funkcjonariusza T. K. z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w P. z powodu ważnych względów służbowych związanych ze zmianą granic UE i potrzebami kadrowymi. T. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc swoją sytuację rodzinną (opieka nad dziećmi) i ochronę prawną wynikającą z Kodeksu pracy, a także wskazując, że jego wcześniejsza zgoda na przeniesienie była wymuszona groźbą zwolnienia. Organ utrzymał decyzję w mocy, uznając, że zgoda T. K. była wystarczająca i nie doszło do naruszenia przepisów o ochronie pracy. T. K. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Służbie Celnej i Kodeksu pracy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Michał Sułkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 18 ust 2 i 6 w związku z art. 17 ust 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.) przeniósł Pana T. K., wraz z etatem z dniem [...] r., z Izby Celnej w W. do pełnienia służby celnej w P. na takie samo stanowisko. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, obecna granica wschodnia, stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym, w izbach celnych usytuowanych na zachodzie i południu kraju zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań, natomiast powstała konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej opracowana została celowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu 28 października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej. W oparciu o powyższy dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w P., przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady etatowej Izby Celnej w W.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej miejscowości. Wskazane względy służbowe spowodowały potrzebę przeniesienia w/w z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w P. Podejmując decyzję wzięto pod uwagę kwalifikacje oraz przygotowanie zawodowe Pana T. K.
W dniu [...] r. Pan T. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku w/w wskazał, że jest pracownikiem posiadającym ochronę prawną wynikającą z art. 178 § 2 kp. Wskazał ponadto, że w dniu [...] r. wyraził zgodę na przeniesienie do Izby Celnej w P., po otrzymaniu pisma od Dyrektora Izby Celnej w W., z którego wynikało, że w przypadku nie wyrażenia zgody na przeniesienie, zostanie zwolniony w trybie art. 26 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej
Podkreślił, że wyrażenie zgody, było z jego strony aktem desperacji. Wskazał ponadto, że jego żona jest w trakcie leczenia w poradni zdrowia psychicznego, jest ojcem dwójki dzieci; córka jest w wieku szkolnym, a syn w wieku przedszkolnym, nad którymi praktycznie całodobowo sprawuje opiekę. Opieki również wymagają jego rodzice.
Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 –Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 i Nr 273, poz. 2703), po rozpatrzeniu wniosku Pana T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy przeniesienia służbowego na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została ze względu na wystąpienie ważnych względów służbowych tj. aktualne potrzeby kadrowe Służby Celnej związane z koniecznością zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednostek organizacyjnych Służby Celnej usytuowanych na wschodniej granicy kraju, która z dniem 1 maja 2005 r. została zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Podkreślił, że stosownie do uregulowań zawartych w art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej przesłanką umożliwiającą przeniesienie funkcjonariusza celnego do innej izby jest wystąpienie ważnych względów służbowych. Wskazał ponadto, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 19 ustawy o Służbie Celnej, z którego wynika, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży, ani funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 w/w ustawy do funkcjonariusza kobiety stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące szczególnej ochrony kobiet chyba, że przepisy niniejszej ustawy są dla niej korzystniejsze. Art. 178 § 2 kodeksu pracy stanowi, że kobiety opiekującej się dzieckiem w wieku do czterech lat nie wolno bez jej zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, ani w porze nocnej, jak również delegować poza stałe miejsce pracy. Z mocy art. 189 § 1 kodeksu pracy, który stanowi, że jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnień określonych w art. 148 pkt 3, art. 178 § 2, art. 186 § 1,186 i art. 188 kodeksu pracy może korzystać jedno z nich, w/w przepis stosuje się również do ojca dziecka.
W ocenie Szefa Służby Celnej nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o Służbie Celnej dotyczących ochrony pracy, ani unormowań w tym zakresie zawartych w kodeksie pracy, ponieważ Pan T. K. wyraził zgodę na przeniesienie, a podjęcie decyzji zostało poprzedzone jego prośbą o przeniesienie do Izby Celnej w P., a więc organ administracji publicznej mógł przypuszczać, iż funkcjonariusz składając prośbę o przeniesienie do innej izby celnej rozważył wszelkie skutki z tym związane, w tym odnoszące się do jego sytuacji rodzinnej i godził się z ewentualnymi konsekwencjami tej decyzji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi Pan T. K. zarzucił naruszenie art. 19 ust. 2, art. 43 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponadto wskazał, że decyzja nie uwzględnia jego sytuacji rodzinnej, tj. faktu, że jest ojcem małoletnich dzieci, przez co został naruszony art. 178 § 2 Kodeksu Pracy.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny, nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Z treści art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy wynika, że funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości. Wobec tego, że wystąpiły ważne względy służbowe, tj. nastąpiło zmniejszenie ilości zadań służbowych w izbach celnych położonych na zachodzie kraju w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, co wymogło zmniejszenie obsady etatowej w izbach zachodnich i zgodnie z zatwierdzoną w dniu 28 października 2004 r. przez Szefa Służby Celnej docelową obsadą etatową izb celnych należało w izbie celnej w której dotychczas skarżący pełnił służbę zmniejszyć obsadę etatową o co najmniej 150 etatów, wobec całkowitej likwidacji Urzędu Celnego w Z.
Wobec tego, że Izba Celna w P. wymagała zwiększenia obsady etatowej, a skarżący spełniał kryterium pomocnicze, został przeniesiony do pełnienia służby w innej izbie celnej. Brano również pod uwagę kryterium pomocnicze ustalone w Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej, zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Skarżący spełniał kryterium pomocnicze, stanowiące podstawę do wyłonienia kolejnej grupy funkcjonariuszy do przeniesienia.
Przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego określa art. 19 ustawy o Służbie Celnej który stanowi, że nie można bez zgody zainteresowanego przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości kobiety w ciąży, ani funkcjonariusza celnego samodzielnie sprawującego opiekę nad dzieckiem do lat 14. Żadna z przesłanek zawartych w art. 19 ustawy, nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego.
Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 178 ust. 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 43 ust 1 ustawy o Służbie Celnej do funkcjonariusza celnego kobiety stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące szczególnej ochrony pracy kobiet, chyba że przepisy ustawy o Służbie Celnej są dla niej korzystniejsze. Zgodnie z ust 2 art. 43 ustawy, art. 1891 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio. Przepis art. 178 § 2 Kodeksu pracy stanowi, że pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie czwartego roku życia nie wolno bez jego zgody delegować poza stałe miejsce pracy. Jednocześnie z art. 1891 Kodeksu pracy wynika, że z uprawnień określonych art. 178 § 2 Kodeksu pracy może korzystać zarówno funkcjonariusz celny kobieta jak i mężczyzna, z tym że, jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni z powyższych uprawnień korzystać może jedno z nich. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego wynika, że wyraził zgodę na przeniesienie go do pełnienia służby w innej izbie celnej, wskazując ze względu na sytuację osobistą i rodzinną, Izbę Celną w P.
Wskazać ponadto należy, że wyrażenie zgody, na mianowanie do Służby Celnej, co prowadzi do powstania stosunku służbowego powoduje, że oprócz szczególnych uprawnień przyznanych funkcjonariuszowi celnemu, nakłada się na niego także ograniczenia i obowiązki nie znane innych stosunkach prawnych. Decydując się zatem na podjęcie służby funkcjonariusz celny musi liczyć się w większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co wiąże się z możliwością przeniesienia w każdym czasie funkcjonariusza celnego na stałe, o ile wystąpią ważne względy służbowe.
Ponadto zauważyć należy, że decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] października 2005 r., ,uwzględnia wnioski Pana T. K., a dotyczące zarówno miejsca jak i daty przeniesienia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło