IV SA/Po 214/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-26
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Makosz-Frymus, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może merytorycznie rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli został on złożony po upływie ustawowego terminu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest upoważniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli został on złożony po upływie ustawowego terminu. W takiej sytuacji organ powinien wydać postanowienie o uchybieniu terminu, a nie rozstrzygać sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Rozpoznanie spóźnionego wniosku w drodze decyzji merytorycznej stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
M. Z. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Decyzja organu I instancji została jej doręczona w dniu 25 sierpnia 2003 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 20 września 2003 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu. Organ II instancji (Kierownik Urzędu) wydał decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę, utrzymując w mocy poprzednie decyzje odmawiające przyznania świadczenia. M. Z. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent - stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej uchyla zaskarżoną decyzję /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus KP
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" i art. 4 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87 poz. 395 ze zm.), po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2001 r[...] utrzymującej w mocy decyzję własna z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej w miejscowości Biskupice Zabaryczne w okresie od września 1941 r. do stycznia 1945 r.
Decyzje tą doręczono M. Z. w dniu 25 sierpnia 2003 r. wraz z pouczeniem o możliwości złożenia w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
M. Z. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła w dniu 20 września 2003r. ( k. 36 akt administracyjnych).
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] stwierdzając, że M. Z. w latach 1941-1945 wykonywała pracę przymusową na terytorium Polski, w miejscowości Biskupice Zabaryczne, gm. Mikstat pow. Ostrów Wlkp, w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. i w związku z tym świadczenie pieniężne jej nie przysługuje.
M. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzanie nieważności decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] grudnia 2003r. podnosząc, że została deportowana i wykonywała pracę przymusową na rzecz Niemca w Biskupcu Zabarycznym.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Rzeczą Sądu jest kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Sąd sprawując kontrolę sprawdza czy organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, a także czy postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami proceduralnymi. Rozpoznając sprawę Sąd nie jest związany granicami skargi.
Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Art. 129 kpa stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winien być złożony w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ II instancji obowiązany jest więc w postępowaniu wstępnym zbadać czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w terminie. Gdy postępowanie wstępne wykaże, że wniosek został wniesiony z uchybieniem terminu organ ten winien wydać postanowienie o uchybieniu terminu ( art.134 kpa).
M. Z. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2003 r. doręczono w dniu 25 sierpnia 2003 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. złożyła w dniu 20 września 2003 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym), a więc po upływie czternastodniowego terminu zakreślonego przez ustawodawcę.
W związku z powyższym Kierownik Urzędu nie był upoważniony do załatwienia spóźnionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę merytorycznie.
Załatwienie w postępowaniu administracyjnym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy merytoryczną decyzja w sytuacji gdy upłynął termin wniesienia tego środka zaskarżenia stanowi rażące naruszenie art. 127 § 3 in fine kpa w związku z art. 129 § 2 kpa oraz art. 16 § 1 kpa (uchwała NSA z dnia 12 października 1998 r. sygn. akt OPS 11/98-ONSA 1999/1/4).
Zatem rzeczą Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych będzie zajęcie stanowiska co do złożonego z uchybieniem terminu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus
KP
Powołane przepisy
art. 151 § 1 pkt 1 kpart. 2 pkt 2art. 4 ust. 1art. 127 § 3art. 138 § 1 pkt 1art. 127 § 1 kpArt. 129 kpart.134 kpart. 129 § 2 kpart. 16 § 1 kpart. 145 § 1 ust. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło