IV SA/Po 175/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz D. Ż. kwotę 148 /sto czterdzieści osiem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski KP/ D. Ż. wnioskiem z dnia 14 listopada 1996 r. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o przyznanie pomocy finansowej na zakup segmentu mieszkaniowego w J. przy ul. [...]. Komendant Rejonowy Policji P. - G. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. przyznał Wnioskodawcy pomoc finansową w formie zaliczkowej w kwocie 7.768,80 zł. Dnia 19 listopada 1997 r. Wnioskodawca skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji raport, w którym zwrócił się o umożliwienie mu zwrotu pobranej zaliczki, z rozłożeniem jej na raty. Wskazał, że budynek mieszkalny został nabyty na współwłasność (po 1/2 D. Ż. wraz z małżonką oraz ojciec H. Ż. wraz z małżonką), wskutek czego "zasadność udzielenia zaliczki przestała istnieć". Komendant Rejonowy Policji P.-G. ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nakazał zwrot zaliczki (w kwocie 8.940 zł) z rozłożeniem na dziesięć rat po 894 zł każda. Raty miały być potrącane z poborów, począwszy od dnia 1 lutego 1998 r. Komendant Miejski Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 149 § 1 i 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe przyznanej w formie zaliczki na podstawie decyzji nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że powstały wątpliwości, czy nastąpiło wyodrębnienie własności poprzez geodezyjny podział budynku. Naczelnik Wydziału Finansów Komendy Wojewódzkiej Policji pismem z dnia 26 lipca 2002 r. wezwał D. Ż. do uregulowania kwoty 8.940 zł. W odpowiedzi na to pismo Zainteresowany podniósł, że zgodnie z decyzją nr [...] żądana suma stała się świadczeniem okresowym i jako taka uległa już przedawnieniu. Komendant Miejski Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 151 § 2 kpa, art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( j.t. DZ.U. 7/02/58 ze zm. - dalej ustawa), § 5 i §4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów - Dz.U. 131/01/1468 - dalej rozporządzenie): uchylił decyzję [...] z dnia [...] listopada 1996 r.; orzekł o zwrocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe; postanowił potrącić z kwoty 10 830 zł kwotę pobraną przez Wydział Finansów w wysokości 7 152 zł przez co D. Ż. zobowiązany jest do zwrotu 3678 zł . W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku wznowionego postępowania ustalono, że zgodnie z umową sprzedaży z dnia 21 marca 1997 r., Rep. A nr [...], nabycie nieruchomości nastąpiło na współwłasność. W związku z tym brak było podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej. Zainteresowany pismem z dnia 3 grudnia 2003 r. odwołał się od decyzji. Wskazał, że obowiązek zwrotu żądanej kwoty jest bezprzedmiotowy, gdyż jako świadczenie okresowe uległo one przedawnieniu. Nadto rozstrzygający sprawę organ nie wskazał faktycznych podstaw prawnych uchylenia decyzji nr [...]. Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję. Pismem z dnia 21 stycznia 2004 r. D. Ż. wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, żądając stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygający sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny winien przede wszystkim rozważyć, czy nie zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W ocenie rozstrzygającego niniejszą sprawę składu, zarówno decyzja I instancji, jak i decyzja utrzymująca ją w mocy, rażąco narusza prawo. Taka konkluzja opiera się na analizie przesłanek wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. W niniejszej sprawie przesłanką wznowienia decyzji, zgodnie z postanowieniem z dnia 15 lipca 2002 r., był art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Warunkiem zastosowania tej podstawy wznowienia jest istnienie dowodów bądź okoliczności w dniu wydania zaskarżonej decyzji (M. Jaśkowska [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 857-858). Nadto, warunkiem uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa jest ustalenie choć jednej podstaw wznowienia (M. Jaśkowska, op. cit., s. 899). Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych, organ władny jest usunąć decyzję z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania tylko i wyłącznie wówczas, gdy udowodnione zostanie spełnienie przesłanki pozytywnej, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych. W niniejszej sprawie w decyzji uchylającej decyzję ostateczną wskazano, że umowa sprzedaży zawiera postanowienia dotyczące współwłasności przedmiotowego budynku. Jednakże, organ pominął fakt, iż umowa ta zawarta została w dniu 21 marca 1997 r., a więc już po wydaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Nadto, w aktach sprawy znajduje się umowa nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. zawarta pomiędzy D. Ż., a Przedsiębiorstwem Usług Inwestycyjnych D. Sp. z o. o. z siedzibą w P., w której jako nabywca budynku występuje jedynie Skarżący. Nową okolicznością faktyczna w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie mogło być w szczególności nabycie prawa wieczystego nieruchomości i prawa własności budynku jednorodzinnego do współwłasności przez policjanta i Jego żonę oraz Jego ojca wraz z małżonką ( odpowiednio - wyrok NSA z: 17.11.1998 - I SA 719/98; 3.12.1998 - I SA 535/98, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela), ani brak "wyodrębnienia własności przez geodezyjny podział budynku". W związku z tym stwierdzić trzeba, że organ nie wykazał, by wzięte przez niego pod rozwagę okoliczności i dowody istniały w dniu wydania zaskarżonej uchylonej decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że uchylenie decyzji możliwe jest wyłącznie po stwierdzeniu zaistnienia podstaw wznowienia. W przeciwnym wypadku uchylenie takie obarczone jest wadą nieważności (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2001 r., I SA 1788/99, LEX nr 75514). Z poglądem takim w pełni zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie. Podniesiona przez Skarżącego na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. kwestia wskazania sposobu wyliczenia zaległości może zostać wyjaśniona przez zwrócenie się przez Skarżącego do Organu o podanie tytułu odciągnięcia od wynagrodzenia poszczególnych kwot. Wierzyciel winien w szczególności precyzyjnie wyjaśnić dłużnikowi, w jakiej części pobrana kwota obejmuje świadczenie wynikające z ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...], a w jakiej z tytułu - całkowicie odrębnie badanego- równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od 21 marca 1997 r. do czerwca 2002 r. ( § 5 aktu notarialnego z dnia 21 marca 1997 r. - karta 5 akt administracyjnych; postanowienie z dnia [...] marca 2004 r. - sygn. 1 [...] Prokuratury Rejonowej P. - G.). Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z § 8 rozporządzenia jego przepisów ( w tym § 4 i § 5 - które bez szczegółowego oznaczenia poszczególnych ustępów powołanej w decyzji z dnia 1 grudnia 2003 r.) nie można było zastosować w sprawie, skoro sprawa o przyznanie pomocy finansowej nie została wszczęta i zakończona przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania jest bowiem decyzją w nowej sprawie ( odpowiednio B.Adamiak w : "Kpa. Komentarz" CH BECK 2003 s.610 nb 1) a wysokość świadczenia podlegającego zwrotowi, określona decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., chroni art. 16 kpa. Jedynie na marginesie należy wskazać, że rozłożenie spłaty na poszczególne raty nie czyni świadczenia okresowym ( S.Rudnicki w: " Komentarz do kc. Część ogólna" W.Pr. 2002 s.386 uw.5 i przytoczone przez Komentatora orzecznictwo SN ). W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. O braku możliwości wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152 upsa. Zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 upsa. Skutkiem niniejszego wyroku jest pozostawienie w obrocie prawnym ostatecznych decyzji Komendanta Rejonowego P.-G. z: [...] listopada 1996 r. nr [...] i [...] grudnia 1997 r. - nr [...]. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski KP/