I SA/Sz 618/04
WyrokWSA w Szczecinie2006-01-25
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie emerytalne, które zostało ubruttowione przez płatnika w celu uniknięcia negatywnych skutków finansowych dla podatnika z tytułu nałożonego na niego obciążenia, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do zwrotu pobranego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustanowiły zasadę opodatkowania wszelkich emerytur bez względu na datę nabycia do nich prawa, z wyjątkiem tych, które powinny być, lecz nie zostały wypłacone do 31 grudnia 1991 r. Świadczenia emerytalne należne za okresy po tej dacie podlegają opodatkowaniu, nawet jeśli nie zostały ubruttowione przez organ emerytalny. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia związanego z ustawą podatkową, a nie z dniem wydania decyzji organu podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. wystąpił o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nienależnie pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., twierdząc, że otrzymywane przez niego świadczenie emerytalne nie podlega opodatkowaniu. Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że świadczenie emerytalne zostało prawidłowo opodatkowane przez płatnika. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. o d d a l a skargę
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] odmawiającą Z. P. stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r.
Z. P. w dniu [...] wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nienależnie pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. wraz z należnymi odsetkami.
Zdaniem podatnika, nadpłata powstała wskutek niezgodnego z prawem opodatkowania przez płatnika - Wojskowe Biuro Emerytalne otrzymanej przez niego należności -zaliczkowego zabezpieczenia na poczet emerytury, do której nabył prawo w 1985r. Nie został wydany żaden konstytutywny, prawotwórczy akt (decyzja) przez właściwy miejscowo i rzeczowo wojskowy organ emerytalny, ustalający prawo do emerytury nabytej z mocy ustawy. Otrzymywane świadczenie emerytalne zdaniem Z. P. nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ponieważ nie podlegało zwiększeniu ani ubruttowieniu na zasadzie wynikającej z przepisów art. 55 ust. 6 i ust. 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 80 poz. 350 ze zm.).
Organ podatkowy I instancji w swojej decyzji z dnia [...] odmawiającej uwzględnienia wniosku wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, że płatnik Wojskowe Biuro Eemerytalne zgodnie z obowiązującymi przepisami ubruttowił emeryturę, pobrał i odprowadził podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r.
Z. P. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa w tym art. 79 § 1, art. 72, art. 75, art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 55 ust. 6, ust. 12, art. 9 ust.1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 52 pkt 4 i art. 34 ust. 1 i ust.7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 z późn.zm.) oraz art. 2, art. 7, art. 32, art. 217 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez nieprzestrzeganie, nierespektowanie, niestosowanie prawa, naruszenie konstytucyjnych zasad państwa prawnego, równego traktowania wobec prawa, zaufania do państwa i tworzącego przezeń prawa.
Odwołujący podniósł, że w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 10 poz. 36 z 1994r. ze zm.) nie stał się emerytem wojskowym i nie pobiera emerytury wojskowej, a otrzymuje jedynie wojskowe świadczenie zabezpieczające.
Zdaniem odwołującego, przepis art. 9, art.10, art. 34 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy świadczeń emerytalno rentowych przyznanych od 1 stycznia 1992r., a podatnik nie ma nadal ustalonego prawa do żadnej emerytury wojskowej i nie pobiera również żadnej emerytury wojskowej.
Wypłacane świadczenie to prawo do emerytury wojskowej nabyte z mocy prawa i wysługi lat.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska podatnika, że otrzymywane przez niego w 2003r. świadczenie nie jest świadczeniem emerytalnym, a jedynie świadczeniem zabezpieczającym, do którego nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z pisma informującego Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...][...] wynika bowiem jednoznacznie, że Z. P. otrzymywał emeryturę, którą płatnik w związku z wprowadzeniem powszechnego podatku dochodowego ubruttowił z dniem [...] w celu uniknięcia negatywnych skutków finansowych dla podatnika z tytułu nałożonego na niego obciążenia. Obowiązek ten wynikał z art. 55 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie Izba Skarbowa wyjaśniła, że zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jak również, przepisy ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości ustalania podatku dochodowego w sposób przedstawiony w odwołaniu.
W przedmiotowej sprawie nadpłata nie występuje, ponieważ płatnik zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od wypłaconej przez ten organ emerytur, pobrał zaliczkowo podatek i zgodnie z ust. 7 dokonał rocznego obliczenia podatku.
Przychód ten, nie podlega zwolnieniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ani rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 1995r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Reasumując, w ocenie Izby Skarbowej organ I instancji zasadnie odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r.
Z. P. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa, a w szczególności :
- art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 184, art. 217 w zw. z art. 7 i art. 8 ust. 1 i 2, art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez nieprzestrzeganie prawa, naruszenie konstytucyjnych zasad państwa prawnego, równego traktowania obywateli wobec prawa, zaufania do państwa i tworzonego przezeń prawa,
- art. 50 § 1, art. 132, art. 135, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt a,b,c, pkt 2, pkt 3, § 2, art. 155 § 1, art. 200, art. 205 § 1, art. 209, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 52 § 1, art. 230 § 2, art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W obszernym uzasadnieniu skargi ponowiono zarzuty podnoszone w odwołaniu.
Zdaniem skarżącego, zasada wynikająca z art. 55 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych miała zastosowanie jedynie do emerytur i rent, do których ustalone było prawo na dzień [...] . i po tej dacie, zatem w jego przypadku, obowiązek podatkowy w latach 1992 - 2003 nie powstał i w związku z tym pobrany przez płatnika podatek dochodowy jest nadpłatą.
W piśmie z dnia [...] prostując żądanie skargi, Z. P. wniósł o uchylenie w całości z mocą ex tunc, przez stwierdzenie nieważności w całości z mocą ex tunc, decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok i umorzenie postępowania jako niedopuszczalnego i bezprzedmiotowego w całości, nakazanie Dyrektorowi Izby i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie zwrotu uiszczonych zaliczek na podatek poza stosunkiem prawnopodatkowym i administracyjnym.
Dodatkowo w pismach z dnia[...] i [...] złożył wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonej dokumentacji dowodowej z kwalifikowanych dokumentów urzędowych na okoliczność potwierdzenia nie powstania i nie istnienia stosunku prawnomaterialnego od 1986 do 2005r. ani stosunku prawnopodatkowego od 1986 do 2005 r.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutów skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe obu instancji prawidłowo stwierdziły, że brak jest podstaw do zwrotu pobranego przez płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. stosownie do art. 72 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.).
Z pisma Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] wynika jednoznacznie, że skarżący pobiera emeryturę. Potwierdzeniem tego jest wskazanie emerytury jako źródła przychodu w rocznym obliczeniu podatku za 2003 rok ([...] ) przez Wojskowe Biuro Emerytalne.
Przepisy art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 80 poz. 350 ze zm.) ustanowiły zasadę opodatkowania wszelkich emerytur bez względu na datę nabycia do nich prawa.
Zasada ta, na mocy art. 52 ust. 4 cyt. ustawy nie dotyczy jedynie emerytur, które powinny być, lecz nie zostały wypłacone do dnia 31 grudnia 1991r. Wyłączeniu z opodatkowania nie podlegają zatem świadczenia emerytalne przysługujące (należne) za okresy po tej dacie, a więc nawet i te, które wskutek błędu organu emerytalnego nie zostałyby ubruttowione. Jednak jak wynika z w/w pisma Wojskowego Biura Emerytalnego płatnik z dniem 1 stycznia 1992r. na podstawie art. 55 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ubruttowił świadczenie emerytalne skarżącego.
Omawiane przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazują też, że obowiązek w podatku dochodowym wynika z przepisów ustawy - obowiązkiem podatkowym jest abstrakcyjne zobowiązanie do poniesienia ciężaru podatkowego, a zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia; związane jest przez przepis ustawy z zaistnieniem pewnego stanu faktycznego, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania - oznacza to, że do jego powstania nie jest, jak wywodzi skarżący, wymagana decyzja organu podatkowego.
Wskazać też należy, wobec zgłoszenia wniosku przez stronę o przeprowadzenie dowodu, z załączonej do skargi dokumentacji dowodowej z kwalifikowanych dokumentów urzędowych, na okoliczność "potwierdzenia nie powstania i nie istnienia stosunku prawnomaterialnego od 1986 do 2005r. ani stosunku prawnopodatkowego od 1986 do
2005 r.", że stosownie do art. 106 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie dokumenty na które powołuje się skarżący, stanowią materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony przez organy podatkowe i stanowiły podstawę rozstrzygnięcia organów. Zatem wniosek dowodowy strony nie może być uwzględniony.
Dlatego mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 26 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło