II SA/Po 941/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r. sprawy ze skarg 1/ G.P., 2/ C. i J.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego; oddala skargi. /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ St.Małek Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpoznaniu wniosku G. P. z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie kurnika: - stwierdził wykonanie czynności określonych w swojej decyzji nakazowej z dnia [...] września 2003r. - zatwierdził projekt budowlany zamienny dla kurnika o obsadzie [...] sztuk wraz z obiektami towarzyszącymi - udzielił pozwolenia na użytkowanie kurnika wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr [...], położonej w O. Nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 51 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 55 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budowę kurnika rozpoczęto w dniu [...] października 1997r. w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany oraz ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1997r., wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w O. Budowa kurnika została zakończona w dniu [...] marca 1998r. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, w sprawie II SA/Łd 2524/97, uchylił decyzję organu drugiej instancji utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] września 1997r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. uchylił decyzję z dnia [...] września 1997r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. P. pozwolenia na budowę kurnika i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzja organu odwoławczego stała się prawomocna na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 04 kwietnia 2003r. w sprawie II SA/Po 1178/01. Po otrzymaniu pisma z dnia [...] lipca 2003r. Urzędu Miasta i Gminy w O., w którym stwierdzono, iż wybudowany kurnik nie koliduje z ustaleniami zawartymi w studium oraz, że nie narusza ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, Powiatowy Inspektor Nadzorem Budowlanego w O., decyzją z dnia [...] września 2003r., nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do [...] listopada 2003r. dokumentów niezbędnych do legalizacji budowy (inwentaryzacji geodezyjnej, projektu budowlanego zamiennego, sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla etapu pozwolenia na użytkowanie, określenia obszaru oddziaływania na otoczenie wybudowanego kurnika, sporządzenia opinii technicznej o wykonanym kurniku, przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) i wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania C. i J. małż. J., decyzją z dnia [...] listopada 2003r. utrzymał w mocy w/w decyzję, ustalając nowy termin do wykonania nałożonych obowiązków na dzień [...] grudnia 2003r. Inwestor w dniu [...] grudnia 2003r. wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie, załączając wymagane dokumenty i opracowania. Organ, w oparciu o przedłożone opracowania – raport oddziaływania na środowisko sporządzony przez inż. B.W., opinie dotyczącą jakości rozwiązań budowlanych, instalacyjnych, technologicznych i usytuowania kurnika sporządzona przez dr inż. W.B. i uzupełniającą opinię Akademii Rolniczej we W., stwierdził że przedmiotowy kurnik nie spowoduje występowania zanieczyszczeń i hałasu przekraczających wartości dopuszczalne poza terenem działki inwestora. Zdaniem organu, brak było podstaw do orzeczenia rozbiórki kurnika, gdyż został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto spełnia obowiązujące przepisy i normy budowlane. Powyższe ustalenia, zdaniem organu, przemawiają za legalizacją obiektów. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. P. oraz C. i J. J. G. P. kwestionował uznanie przez organ za stronę postępowania C. i J. małż. J. Skarżący wskazał, że w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie stroną może być wyłącznie inwestor, co wynika z art. 59 ust. 7 prawa budowlanego. Z kolei C. i J. J. kwestionowali legalizację kurnika. Po rozpatrzeniu odwołań, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2004r. uchylił zaskarżona decyzję w części dotyczącej udzielenia G. P. pozwolenia na użytkowanie kurnika i na podstawie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego nałożył na G. P. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W pozostałej natomiast części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 51 ust. 3 prawa budowlanego, w przypadku wykonania nakazanych czynności, właściwy organ wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie należało również dokonać zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zgodnie z ust. 4 art. 51 prawa budowlanego oraz nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, zdaniem organu odwoławczego, w sposób wadliwy połączono kwestie dotyczące stwierdzenia wykonania nałożonych na G. P. obowiązków z udzieleniem mu pozwolenia na użytkowanie. Uchylenie zatem w tej części zaskarżonej decyzji doprowadzi do rozstrzygnięcia sprawy o pozwolenie na użytkowanie w odrębnym postępowaniu, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli przez organ nadzoru budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowy obiekt budowlany spełnia normy dotyczące odległości od budynków mieszkalnych i normy dotyczące emisji wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skarg G. P. i C. i J. małż. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący G. P. kwestionuje zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, bowiem jego zdaniem niezasadne jest prowadzenie odrębnego postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Skarżący C. i J. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, wskazując iż mają interes prawny w niniejszym postępowaniu, bowiem prowadzona przez inwestora w przedmiotowym kurniku hodowla znacznie pogarsza ich stan zdrowia. W odpowiedzi na skargi, organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Niespornym było, iż przedmiotowy kurnik został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1997r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w O. Decyzja ta została następnie uchylona (wyeliminowana z obrotu prawnego) decyzją Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2001r. W świetle utrwalonego orzecznictwa, inwestor który prowadzi roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie uchylona lub unieważniona, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998r., sygn. IV SA 1399/96). W niniejszej sprawie (wzniesienie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia, które zostało następnie uchylone) należało zatem wszcząć postępowanie w celu legalizacji wybudowanego obiektu na podstawie art. 51 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Decyzją z dnia [...] września 2003r. organ nadzoru budowlanego powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy, nałożył na inwestora G. P. obowiązek sporządzenia określonej dokumentacji geodezyjnej i techniczno-budowlanej w celu doprowadzenia wybudowanego kurnika do stanu zgodnego z prawem. Inwestor został też zobowiązany do wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz do wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę. Decyzja powyższa stała się ostateczna po utrzymaniu jej w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję z dnia [...] listopada 2003r. (uchylenie dotyczyło jedynie terminu wykonania obowiązków). W dniu [...] grudnia 2003r. G. P. wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, załączając wymaganą w decyzji nakazowej z dnia [...] września 2003r. dokumentację, w tym projekt budowlany zamienny. Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania przez organy obydwu instancji, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i w przypadku, kiedy stwierdza, iż obowiązek został wykonany, wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. Wydanie decyzji o stwierdzeniu obowiązku kończy postępowanie organu nadzoru budowlanego w sprawie. Z treści powyższych przepisów wynika więc, iż postępowanie o uchylenie pozwolenia na użytkowanie jest postępowaniem odrębnym od postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 prawa budowlanego i może być wszczęte po zakończeniu postępowania legalizacyjnego decyzja ostateczną. Trafnie więc organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części udzielającej inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu. Art. 55 ust. 2 prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organy obydwu instancji, nakładał na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w przypadkach tam wskazanych. Tak więc skarga G. P. nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty zawarte w skardze C. i J. J. sprowadzały się do ewentualnego negatywnego oddziaływania prowadzonej przez inwestora hodowli kurcząt. Zgodnie z decyzją nakazową z dnia [...] września 2003r. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko miało nastąpić dopiero na etapie pozwolenia na użytkowanie, a więc na obecnym etapie postępowania rozważania w tej kwestii byłyby przedwczesne, bowiem art. 51 prawa budowlanego nie przewiduje takiej możliwości. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 51 prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2004r.) postępowanie organu nadzoru budowlanego jest zdeterminowane rodzajem wydanej decyzji. W razie wydania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego (co miało miejsce w niniejszej sprawie), postępowanie jest kontynuowane i organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 3 ("Prawo budowlane – komentarz", Zdzisław Kostka, Wyd. ODDK Gdańsk 2005). Jak już wcześniej wskazano, organ może wydać na tej podstawie jedynie dwie decyzje: - o stwierdzeniu wykonania obowiązku nałożonego w decyzji nakazowej, albo - w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z treści tego przepisu wynika, że organ nie miał podstaw do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego kurnika. Taką bowiem możliwość przewiduje art. 51 ust. 4, ale wtedy gdy decyzja nakazowa została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, a więc w przypadku stwierdzenia przez organ istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Stwierdzone wyżej uchybienie nie miało jednak, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy, skoro decyzja organu I instancji zawierała rozstrzygnięcie o stwierdzeniu wykonania obowiązków nałożonych decyzją nakazową, wymagane decyzją nakazową. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ St.Małek MarK