II SA/Lu 833/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Ref. Małgorzata Poniatowska -Furmaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 35 ust. 1, 2 i 4 Prawa budowlanego, Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania H. B. od decyzji Starosty z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i B. małż. U. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem wodociągowym, kanalizacyjnym i energetycznym na działce Nr 6/1, położonej przy ul. A. K. w B. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutów H. B. Wojewoda stwierdził, że lokalizacja budynku w odległości 1,5 m od granicy nie narusza prawa. Wyjaśnił przy tym, że pozwolenie na budowę wydano na wniosek inwestorów, którzy przedłożyli wymaganą prawem dokumentację niezbędną do uzyskania pozwolenia, w tym: ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, projekt budowlany sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W kwestii posadowienia budynku na działce Wojewoda wskazał, że przepisy prawa, nie uzależniają udzielenia pozwolenia na budowę budynku od zgody właściciela działki sąsiedniej. Zatem zastrzeżenia H. B. zgłaszane organowi I instancji na budowę budynku w odległości 1,5 m od granicy, nie mogły być uwzględnione, zwłaszcza, że przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, dopuszcza lokalizację ściany budynku w odległości 1,5 m od granicy działki, w przypadku, gdy nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m, ze względu na rozmiary działki. Pozwolenie na budowę nie narusza – wbrew stanowisku odwołującej się – decyzji o warunkach zabudowy, określającej w pkt 1 lit. a minimalną odległość budynku od drogi gminnej. Odległość ta wynosi 7 m. Budynek zlokalizowany jest w odległości 8 m od krawędzi drogi. Decyzja o warunkach zabudowy nie zakazuje lokalizacji budynku w odległości większej niż 7 m od drogi; zakazuje natomiast lokalizacji budynku w odległości mniejszej. Bezpodstawny jest zarzut zasłonięcia terenu działki przez obiekt projektowany, ponieważ przepisy prawa regulują wyłącznie kwestię ograniczania światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie powierzchni terenu. Nie naruszono interesów skarżącej ponieważ projektowany budynek nie ogranicza możliwości zabudowy działki Nr 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. B. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji (i wstrzymania jej wykonania) oraz decyzji Starosty, wskazując, że inwestor tj. B. U. uzyskał – stosownie do decyzji Burmistrza z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy – zgodę na budowę dwóch odrębnych obiektów w postaci budynku mieszkalnego, którego długość maksymalną określono na 12 m oraz budynku gospodarczego o długości 6 m. Tymczasem inwestor uzyskał pozwolenie na budowę wyłącznie budynku mieszkalnego o długości 17 m, przekraczającego o 5 m warunki określone w decyzji z dnia [...]. Starosta nie był upoważniony do zwiększania wymiarów budynku określonych decyzją Burmistrza. Pozwolenie to wydano także na M. U., która w decyzji o warunkach zabudowy nie figuruje. Budynek zacienia jej działkę i narusza przepisy rozporządzenia określającego minimalne odległości budynków od granicy nieruchomości oraz wyrażony w art. 5 i art. 145 Kodeksu cywilnego, zakaz wykonywania prawa własności w sposób, który ogranicza ponad przeciętną miarę prawo własności sąsiedniej działki. Skarżąca podnosi, że nie uwzględniono jej interesów jako właściciela sąsiedniej działki, traktując inwestorów w sposób uprzywilejowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegała zgodność zaskarżonej decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Oceniając tę decyzję z punktu widzenia tak określonego kryterium należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącą zarzutu, że budynek zacienia jej działkę, należy wyjaśnić, iż kwestię oddziaływania obiektu budowlanego na otoczenie, ustawodawca uregulował w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), stanowiąc, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Powoływany przepis koresponduje z art. 144 Kodeksu cywilnego, w myśl którego każdy właściciel nieruchomości zobligowany jest do powstrzymywania się od takich działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Z akt sprawy wynika, że dom skarżącej oraz otaczający go teren nie jest zacieniony z uwagi na dużą odległość od budynku inwestorów. Skarżąca ma rację twierdząc, że sporny budynek ogranicza dostęp światła i zacienia pozostałą część jej działki. Realizacja prawa do zabudowy działki Nr 6/1 nie oznacza jednak, że działania inwestorów zakłócają korzystanie z sąsiedniej działki Nr 5 ponad przeciętną miarę. Korzystanie z tej nieruchomości, jeśli ulegnie zmianie to nie do tego stopnia, że w całości zostanie wyłączona możliwość dotychczasowego sposobu jej użytkowania. Dotyczy to sposobu korzystania z samego gruntu oraz dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych od strony działek Nr 4/1 i 4/2. Skarżąca nie podaje z jakiego powodu działka ma siedliskowy charakter. O siedliskowym charakterze działki można mówić, na przykład ze względu na rodzaj prowadzonych upraw, czy też występujących na działce roślin, biorąc pod uwagę walory i warunki glebowe działki. Argument skarżącej, że jej działka jest działką siedliskową nie uzasadnia sformułowanego w skardze wniosku, że budowa narusza dyspozycję art. 5 Kodeksu cywilnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące tryb postępowania przed organem wydającym pozwolenie na budowę, jak również przepisy Prawa budowlanego nie mają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego, statuującego zasadę, że nie można czynić ze swojego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia. Organ orzekający w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę jest limitowany wyłącznie kryteriami określonymi w Prawie budowlanym. Zatem podnoszona przez skarżącą okoliczność zacieniania jej działki przez sporny budynek nie może być uznawana za naruszenie interesu prawnego skarżącej, zwłaszcza, kiedy prawo do zabudowy działki Nr 6/1 określała wydana wcześniej decyzja Burmistrza z dnia [...] Nr [...], wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalająca – na wniosek B. U. – warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczo-garażowego, z urządzeniami budowlanymi na działce Nr 6/1 przy ul. A.K. w B. Budowa budynku mieszkalnego na działce Nr 6/1 nie pozbawia skarżącej – co organ słusznie podnosi – prawa zabudowy działki Nr 5. Zatem ustawowy wymóg poszanowania uzasadnionych interesów skarżącej został zachowany. Z treści art. 140 Kodeksu cywilnego wynika, że nie ma zakazu budowy nawet przy granicy nieruchomości, ani warunku uzyskania zgody sąsiada na taką budowę. Skarżącą w trakcie postępowania przez organem I instancji poinformowano, że jej sprzeciw co do planowanego posadowienia budynku w odległości 1,5 m od granicy nie zostanie uwzględniony. Stanowisko organu w tej mierze było przedstawione skarżącej w piśmie z dnia 6 czerwca 2005 r. Nr AB.V.7351/197/2005. Stąd też wiedziała ona o tym, jakie względy zadecydowały o lokalizacji spornego budynku. Z jednej strony organ zobligowany był rozpatrzyć wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami prawa i oczekiwaniami inwestorów oraz z zachowaniem poszanowania uzasadnionych interesów skarżącej – mając na uwadze wyrażoną w art. 7 kpa zasadę wymagającą uwzględniania słusznego interesu obu stron postępowania. Przeciwstawne interesy stron tego postępowania zatem zostały rozważone przez organ. Nieusprawiedliwiony zatem jest zarzut stawiania inwestorów na pozycji uprzywilejowanej – co podnosi skarżąca we wnioskach skargi. Konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron, wynikający z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, w którym w zdaniu drugim stwierdza się, że "Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne" nie został w tym zakresie przez organ naruszony. Równe potraktowanie stron wynikało z jednej strony, z realizacji ustawowej i wyrażonej w art. 4 Prawa budowlanego zasady gwarantującej inwestorom prawo do zabudowy własnej działki i z drugiej strony – wyjaśnieniu skarżącej, dlaczego zaakceptowano w tych okolicznościach projekt techniczny budynku i jego usytuowanie na działce Nr 6/1. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut, że lokalizacja budynku narusza przepisy techniczno-budowlane określające usytuowanie budynku na działce. W myśl § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub z przepisów odrębnych, nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, bądź 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie z § 12 ust. 3 cyt. rozporządzenia, sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli: wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Dla obszaru, na którym położona jest działka inwestorów brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Potwierdza to prawomocna decyzja Burmistrza z dnia [...]. Z projektu technicznego budynku oraz projektu zagospodarowania działki – dołączonego do akt sprawy – wynika, że budynek zlokalizowano w odległości 8 m od granicy drogi gminnej oraz 1,5 m od granicy z działką Nr 5 równolegle do granicy z tą działką, ze ścianą zwróconą w stronę tej granicy, bez otworów okiennych i drzwiowych. Zamiast otworów w tej ścianie zastosowano luksfery. Zachowanie odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, to jest odległości 3 m nie było możliwe ze względu na rozmiary działki Nr 6/1. Świadczy o tym projekt zagospodarowania działki ilustrujący odległości budynku od drogi gminnej oraz od granicy z działką Nr 5. Według projektu budowlanego szerokość budynku wynosi 9,48 m. Projekt zagospodarowania działki stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę i potwierdza argument organu, że zachowanie odległości było niemożliwe z uwagi na rozmiary działki. Skarżąca nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia projektu zagospodarowania działki. Przesunięcie budynku o 1 m w stronę drogi gminnej byłoby zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, w której linię zabudowy wyznaczono na 7 m od drogi gminnej i zwiększyłoby odległość od granicy działki Nr 5 do 2,5 m. Jednakże takiego rozwiązania w postaci posadowienia budynku w odległości 2,5 m od granicy działki nie przewidują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stąd też trudno mówić, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów regulujących minimalne odległości budynku od granic działki. Zachowanie odległości 1,5 m świadczyło wręcz o zgodności usytuowania budynku z wymogami rozporządzenia. Chybiony jest zarzut, że zwiększono wymiary samego budynku mieszkalnego z 12 do 17 m. W decyzji o warunkach zabudowy określono szerokość budynku mieszkalnego na 12 m, natomiast garażu – na 5 m. Łączna szerokość obiektu wynosiła 17 m. Projekt budowlany obejmował budynek mieszkalny z garażem – o szerokości 17 m. Zatem wymiarów budynku mieszkalnego – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie zwiększono. Nie naruszono także warunków zabudowy działki określonych decyzją Burmistrza z dnia [...]. Odsunięcie budynku od drogi gminnej o 1 m w stosunku do linii zabudowy, określającej siedmiometrową minimalną odległość od drogi, w niczym nie naruszało warunków ustalonych w tej decyzji. Zlokalizowanie budynku w odległości 3 m od granicy działki skarżącej, biorąc pod uwagę rozmiary działki Nr 6/1, naruszałoby wyznaczoną linię zabudowy od strony drogi gminnej. Zgodnie z art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jak wykazano budynek spełniał wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 2 marca 2005 r. Bez znaczenia był zarzut, że pozwolenia na budowę udzielono M. i B. U., skoro ze złożonego w dniu 14 kwietnia 2005 r. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę wynikało, że oboje małżonkowie są inwestorami. Ich uprawnienia i obowiązki w trakcie realizacji planowanej inwestycji określają nie tylko przepisy Prawa budowlanego ale i przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujące kwestię współdziałania małżonków w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych rodziny, co w powiązaniu z zasadą łącznej wspólności majątkowej, pozwalało sądowi na taką właśnie ocenę tego zarzutu. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Należy zaznaczyć, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji utraciło moc z dniem wydania niniejszego wyroku. Wynika to z art. 61 § 6 cyt. ustawy, przewidującego, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci ważność w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.