VI SA/Wa 2064/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-28
Skład orzekający: Maria Jagielska, Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozów osób o stałych godzinach, ale na podstawie indywidualnych ustaleń z pasażerami i bez formalnego rozkładu jazdy, stanowi przewóz regularny wymagający zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, iż skarżąca wykonywała przewozy regularne. Brak było formalnego rozkładu jazdy podanego do publicznej wiadomości, korzystania z publicznych przystanków oraz pobierania opłat zgodnie z cennikiem. Nawet sporadyczne kursy o stałych godzinach, jeśli są wynikiem indywidualnych ustaleń z pasażerami i nie spełniają ustawowych przesłanek przewozu regularnego, nie mogą być uznane za takie przewozy. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia było niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy osób za rzekome wykonywanie przewozów regularnych bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji uznały, że przewozy o stałych godzinach, potwierdzone zeznaniami świadków i zapisami tachografu, miały charakter regularny. Strona skarżąca twierdziła, że wykonywała jedynie przewozy nieregularne na podstawie posiadanych licencji, a ustalenia organów były błędne.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "R." w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu regularnego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Drogowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. nakładającą na panią R. Z. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "R." w D. karę pieniężną za wykonywanie transportu regularnego bez zezwolenia w wysokości 6000 zł.
Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art.18 ust. l, art. 92 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088), lp.1.2.1 załącznika do w/w ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, że w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2004r. ok. godz. 8.45 w miejscowości [...] pojazdu marki [...] o nr rej. [...] prowadzonego przez W. N. strona wykonywała przewozy o charakterze regularnym na trasie [...] – [...], które objęte są obowiązkiem uzyskania zezwolenia zgodnie z art. 18 ust.1 powołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym. O regularnym charakterze przewozów stanowić miały w ocenie organu zeznania świadków, kierowcy, oraz sześć wykresówek potwierdzających stałe wykonywanie przewozów ze [...] do [...] o godz. 8.20, analiza tachografu w dniach [...] -[...] grudnia 2004r., potwierdzającego, że pojazdem zatrzymywano się o 8.20 i kontynuowano jazdę o 8.25. W ocenie organu, w wyniku postępowania administracyjnego ustalono, iż strona wykonywała przewozy ruchome, ale także przewozy stałe, o czym ma świadczyć regularny kurs o godz. 8.20, a na który nie posiada wymaganego przepisami prawa zezwolenia na przewozy regularne. Powołał się na zeznania świadka, który zatrzymał pojazd na skrzyżowaniu, bo był oznaczony tablicą kierunkową oraz na bliżej nieokreśloną podstawę prawną - § 21 ust 1 PRD, który przewiduje, że tablice kierunkowe umieszcza się na autobusach regularnej komunikacji publicznej.
W odwołaniu strona wyjaśniała, iż nie wykonuje przewozów regularnych, tylko nieregularne usługi krajowego transportu drogowego osób. Świadczyć o tym ma fakt, iż brak było jakiegokolwiek rozkładu jazdy, ilość kursów pojazdu nie jest stała, nie są to kursy o ściśle określonych godzinach i na ściśle określonych trasach. Podnosiła, iż przewozy odbywają się na podstawie dobrowolnych uzgodnień dopasowanych do potrzeb osób przewożonych, nie zaś przewoźnika. Zarzuciła rażące naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 w związku z treścią art. 4 pkt 7 i 8 ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji, gdy wykonywała transport nieregularny na mocy posiadanych licencji. Wskazywała, że działalność transportową prowadzi od dnia [...].06.1999 r. na podstawie zezwolenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób-przewozy nieregularne wydanego na teren Miasta i Gminy [...]. Działalność ta została rozszerzona na Powiat [...] i powiaty sąsiednie na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...].10.2000 r. Posiada również wymagane zmianą przepisów ustawy o transporcie licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i autobusem nr [...] z dnia [...].09.2003 r. oraz nr [...] z dnia [...].06.2003 r. wydane przez Starostę [...]. Sposób prowadzenia działalności Firmy był kilkakrotnie kontrolowany w grudniu 2004 r., co wykazała plikiem protokołów kontroli i nie stwierdzono w działalności transportowej Firmy żadnych naruszeń prawa. Przyjęcie w decyzji, że wykonywanie przez Firmę "R." usługi transportowej w ramach kursu [...] - [...] o godz.8:20 w dniu [...]. i [...]. 12. 2004 r. było kursem stałym, a przez to regularnym w rozumieniu ustawy jest wadliwe i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, skoro św. M. R. oświadczyła, że na przejazd busem ze [...] do [...] w dniu [...].12.2004 r. ok. godziny 8:00 umówiła się w dniu przejazdu telefonicznie z kierowcą W. N., który podjechał po nią na ul. [...] w [...] pod jej adres zamieszkania.
Strona wskazała, że jeden ze świadków, który podszedł do pojazdu w [...] zeznał, iż o tym, że przedmiotowym pojazdem są świadczone przejazdy dowiedział się od innych osób. Firma więc nie posiada rozkładu jazdy pojazdów. O nieregularności przejazdów firmy świadczą również zeznania kierowcy pojazdu W. N., który wskazał na orientacyjną liczbę kursów jakie wykonuje. Zaprzeczyła także, by przedmiotowy pojazd posiadał tablicę z nazwą miejscowości, gdyż Firma nie umieszcza takich tablic w pojazdach.
Ponadto odwołująca zarzuciła, że organ nie ocenił materiałów dowodowych przedłożonych przez skarżącego, z których wynika jednoznacznie, że przewozy dotyczą osób i instytucji, które wcześniej się umawiały na przejazd, o określonej godzinie do konkretnego miejsca, za określoną cenę. Kierowca przyjeżdża pod wskazane wcześniej przez pasażerów miejsca, czeka na nich z odjazdem, zatrzymuje się na żądanie pasażerów w wyznaczonych przez nich miejscach. Trasy przejazdu często są zmieniane, ze względu na różnorodność pasażerów i ich miejsc docelowej podróży.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie nie uwzględnił jego zarzutów. Odnosząc się do przedstawionych przez stronę dowodów w postaci faktur za usługi transportowe oraz stosownych oświadczeń stwierdził, że dowody te nie wpływają na odmienną ocenę faktu, że ujawniony w chwili kontroli przewóz na trasie [...] - [...] miał regularny charakter. Potwierdza to treść zeznań kierowcy oraz pasażerów złożonych przed organem I instancji. Wskazał również na fakt, że poddany kontroli pojazd znany jest pasażerom i kojarzą go jednoznacznie z trasą wykonywanego przewozu, co również ma potwierdzać, że przewozy wykonywane przez skarżącą cechują się regularnością co do powyższej trasy przejazdu [...] - [...]. O regularności co do czasu kursów świadczy też treść zeznania samego kierowcy oraz analiza zapisów zainstalowanego w pojeździe urządzenia pomiarowo-kontrolnego. O odpłatności za przejazd na w/w trasie także świadczą niekwestionowane zeznania przesłuchanych osób. Wszystkie dowody te układają się w logiczną całość i wzajemnie się uzupełniają, tym bardziej jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, iż skarżąca stara się o uzyskanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych właśnie na trasie [...] - [...]. Uzyskała zgodę na korzystanie z przystanków autobusowych na terenie gminy [...] oraz na terenie gminy [...], a także pozytywne opinie w sprawie uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na linii komunikacyjnej [...] -[...].
Organ nie podzielił argumentu skarżącej, że przewóz nie miał charakteru regularnego, gdyż nie korzystała ona z publicznych przystanków i nie wywieszała na przystankach rozkładu jazdy uznając, że te okoliczności nie zmieniają zasadności nałożonej na nią kary. Przyjął natomiast, że przewozy regularne były wykonywane pokątnie i w interesie skarżącej było ukrywanie rzeczywistej natury prowadzonej działalności, na którą nie posiadała wymaganego zezwolenia.
Jako pozbawione podstaw określił odwoływanie się do legalnej definicji przewozów regularnych (art. 4 pkt 7 ustawy), bowiem przepis ten definiuje przewozy wykonywane na podstawie uzyskanego zezwolenia i w istocie wyznacza treść uprawnień, jakie wiążą się z wykonywaniem uprzednio uzyskanego zezwolenia na przewozy regularne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pani R. Z prowadząca "R." R. Z. z siedzibą w D. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Drogowego w [...] z dnia [...].04.2005, zarzucając:
1. rażące naruszenie przepisów prawa w postaci art 18 ust.l , art. 92 ust i ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001 r. (Dz. U. Nr 125 poz. 137 z późn. zm ) polegające na wymierzeniu przedsiębiorstwu skarżącej "R." kary pieniężnej 6.000 zł w związku z przyjęciem wykonywania regularnego przewozu osób bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji gdy Firma ta świadczyła nieregularne usługi krajowego transportu drogowego osób na mocy posiadanych licencji nr [...] z dnia [...].09.2003 r. oraz licencji nr [...] z dnia [...].06.2003 r.
2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który miał wpływ na wydane orzeczenie poprzez przyjęcie, że przedsiębiorstwo skarżącej "R." wykonywało regularny przewóz osób w sytuacji, gdy prawidłowa ocena całego materiału dowodowego zebranego w sprawie wskazuje, że skarżąca świadczyła nieregularne usługi krajowego transportu drogowego osób na mocy posiadanych licencji.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że charakter wykonywanych przewozów nie jest sporny, ale dodatkowo wskazał, że jego regularny charakter potwierdzają dowody przeprowadzone w toku postępowania, tj. zeznania świadków oraz zapisy urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców, a także treść protokołu z kontroli. Dowody te stanowią spójną całość, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają. Nie zgodził się z wykładnią art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym dokonaną przez skarżącego,
- nie uwzględnia ona charakteru tej normy;
- narusza reguły konstytucyjne,
- jest dysfunkcjonalna, bowiem dokonana w oderwaniu od celów ustawy, pomija, a
właściwie to całkowicie przekreśla sens obowiązywania art. 18 ust.1 ustawy w systemie prawa;
- prowadzi do przyznania ochrony działaniom podejmowanym w złej wierze i w celu obejścia ustawy, w konsekwencji prowadzi do dyskryminacji przedsiębiorców, wykonujących przewozy regularne na podstawie posiadanych zezwoleń. W ten sposób narusza konstytucyjne zasady: równości, praworządności i demokratycznego państwa prawa.
Uważna lektura całej definicji przewozów regularnych zawartej w art. 4 pkt. 7 ustawy prowadzi do nieuchronnego wniosku, że została ona skonstruowana dla wypadków gdy przewozy regularne odbywają się na podstawie i w ramach zezwolenia na te przewozy. Innymi słowy przepis ten w istocie definiuje przewozy wykonywane na podstawie uzyskanego zezwolenia, a właściwie wyznacza treść uprawnień, jakie wiążą się z wykonywaniem uprzednio uzyskanego zezwolenia na przewozy regularne.
Przyznał, ze aby móc stwierdzić czy konkretna działalność o ustalonych cechach wymaga zezwolenia należy poszukiwać konstytutywnych cech przewozu regularnego. Cechami istotnymi przewozów regularnych jest działalność polegająca na przewozie (a) osób, (b) w sposób regularny, (c) na podstawie rozkładu jazdy podanego do publicznej wiadomości i za ustaloną z góry opłatą. Przy czym podanie rozkładu i taryfy do wiadomości publicznej wcale nie musi być rozplakatowywane na przystankach i dworcach, jak twierdzi skarżący. W jego ocenie informacje te mogą być upublicznione w inny sposób, np. w drodze ogłoszeń znajdujących się w innych miejscach niż przystanki czy dworzec, w radio, ulotkach czy wręcz w formie głosowych nawoływań, czy wreszcie jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - poprzez wykonywanie przewozów w sposób zorganizowany i systematyczny przyzwyczajając klientelę do takiego charakteru świadczonych usług poprzez zachęcenie do korzystania z jego usług z podaniem ich warunków. Nie jest tu istotna forma, ale cel i sens działań przedsiębiorcy.
Ustawodawca nie wymaga do uznania przewozów za regularne spełnienia wszystkich elementów wskazanych w art. 4 pkt 7 ustawy, ale jeżeli udowodnione zostanie, że świadczone przez przedsiębiorcę usługi mają konstytutywne cechy przewozów regularnych, a taką cechą nie jest z pewnością miejsce publikacji rozkładu jazdy, to wówczas uznać trzeba, że na taką działalność potrzebne było zezwolenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) –zwanej dalej p.p.s.a.
Na wstępie nie można zgodzić się z błędnym ustaleniem organu – co najwyraźniej wynika z odpowiedzi na skargę – co do faktu, że przyjęty w decyzji regularny charakter wykonywanych przewozów nie jest sporny. Z tego względu tylko dodatkowo organ powołał się na jednoznaczne w jego ocenie dowody przeprowadzone w toku postępowania przemawiające za regularnym charakterem przewozów tj. zeznania świadków oraz zapisy urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców, a także treść protokołu z kontroli, które ocenił jako stanowiące spójną całość i wzajemnie się potwierdzające. Zapomniał jednakże w tej ocenie o dochowaniu reguł postępowania administracyjnego dotyczących prawidłowego uzasadnienia swojej decyzji o jakich mowa w art. 107 § 3 kpa.
Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Wobec braku oceny dowodów strony, domniemywać należy, że organ nie kwestionował faktów przez nią podanych, popartych złożonymi dowodami co do wykonywania działalności transportowej od sześciu lat na podstawie zezwolenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób-przewozy nieregularne wydanego na teren Miasta i Gminy [...], rozszerzonej na Powiat [...] i powiaty sąsiednie na podstawie zezwolenia nr [...] z dnia [...].10.2000 r., posiadania wymaganych licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i autobusem nr [...] z dnia [...].09.2003 r. oraz nr [...] z dnia [...].06.2003 r. wydanych przez Starostę [...].
W świetle wykazanych uprawnień organ nie mógł pominąć istotnego uregulowania zawartego w art. 96 ustawy o transporcie drogowym, który w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie odsyła odpowiednio do stosowania ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), która wprawdzie utraciła moc na podstawie art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1808), ale ustawa ta z kolei weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r.
Wobec tego, że organ powoływał się na nakaz dokonywania wykładni wszelkich przepisów w zgodzie z zasadami konstytucyjnymi zarzucając, że wykładnia ich przez skarżącą narusza reguły konstytucyjne – należy w tym miejscu odwołać się do zasady wskazanej w art. 22 Konstytucji stanowiącej, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Niewątpliwie wiele ograniczeń przewiduje ustawa o transporcie drogowym, która w myśl art. 1 określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego.
Podstawą materialnoprawną wymierzenia stronie kary pieniężnej był zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 tej ustawy stanowiącego, że wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia – wobec ustalenia przez organ, że przewozy wykonywane przez skarżącą miały charakter przewozów regularnych.
W tej sytuacji wbrew twierdzeniom organu należało zbadać, jaka jest istota przewozów regularnych skoro wykonywanie ich przypisano skarżącej. Ustawa o transporcie drogowym w artykule 4 zawiera katalog kilkudziesięciu pojęć, definicji i określeń w niej używanych stanowiąc, co użyte w ustawie określenia oznaczają. I tak np. zgodnie z art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), licencja – oznacza decyzję administracyjną wydaną przez właściwy organ uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Ustawa nakłada na przedsiębiorcę posiadającego licencję, obowiązek uzyskania dodatkowych zezwoleń na prowadzenie szczególnego rodzaju transportu, np. wykonywanie przewozów regularnych. Tylko w art. 4 ust. 7 ustawodawca wskazał jakie są konstytutywne cechy przewozu regularnego. Są to wymienione enumeratywnie przesłanki przewozu publicznego osób i ich bagażu:
a) wykonywanego według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych,
b) podczas którego wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się na przystankach określonych w rozkładach jazdy,
c) w którym należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości,
d) wykonywanego zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18;
W ocenie Sądu organ niezasadnie uznał, iż zatrzymywanie się pojazdu strony w danym miejscu - poza przystankiem - przez kilka dni z rzędu, około godziny 8.20, czy wcześniej o 6.00 - nie jest wystarczające do uznania kontrolowanego przewozu za przewóz regularny. Nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia poprzez uznanie, iż kontrolowany przejazd był przejazdem regularnym stanowi, zdaniem Sądu, naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Organ potraktował dwa kursy wykonywane o stałych godzinach, którymi zainteresowani są pasażerowie - za równoznaczne z wykonywaniem przewozu regularnego: mimo braku rozkładu jazdy i cennika opłat podanych do publicznej wiadomości, mimo nieskorzystania w czasie ich realizacji z przystanków. Nawet jeśliby przyznać rację organowi, że Ustawodawca nie wymaga do uznania przewozów za regularne spełnienia wszystkich elementów wskazanych w art. 4 pkt 7 ustawy, to na podkreślenie zasługuje fakt, że Skarżącej – na podstawie tego materiału dowodowego nie można przypisać spełnienia nawet jednej przesłanki wymienionej w tym przepisie.
Osoby przesłuchane w czasie kontroli wiedziały o tych przejazdach od innych pasażerów lub zainteresowane przewozem dowiadywały się od osób czekających na przewoźnika. Dwie z nich (świadkowie K.W. i A.S.) to osoby, które spóźniły się na przewóz regularny innego przewoźnika, w poszukiwaniu innego środka transportu widziały osoby podchodzące do pojazdu Skarżącej i także podeszły. Rozpytywały pasażerów o możliwość i jak najszybszy sposób przejazdu. Kierowca wyraził zgodę na ich przewiezienie. Zatem z zeznań tych świadków – jak podkreśla organ, przypadkowych – wynika jednoznacznie, że to oni poszukiwali przewoźnika, a ponadto z ich inicjatywy, a nie z inicjatywy kierowcy mogli zrealizować przejazd. Należy też zwrócić uwagę, że z ich zeznań nie wynika, że wystawiona była tablica kierunkowa, ustnie ustalali trasę pojazdu. Należy podkreślić, że trzecia z pasażerek - świadek M. R. była pierwszą osobą umówioną tego dnia na przewóz do [...] około godz. 8.15 i po nią kierowca przyjechał do miejsca zamieszkania. Zeznała także, że pojazd nie był oznaczony tablicą kierunkową. Z kolei czwarta ze świadków S. W. zeznała organowi, że z usług tego przewoźnika korzysta raz w tygodniu i nie zna rozkładu jazdy. Wsiadła w [...] i kierowca nigdzie się już nie zatrzymywał. Ostatni ze świadków D. M. zeznał, że to on zatrzymał pojazd na ulicy w [...] około 8.30. Wcześniej widział przejazdy pojazdów tego przedsiębiorcy. On z kolei widział tabliczkę kierunkową. Z zeznań kierowcy W. N. wynika natomiast, że przewoźnik wykonuje przewozy nieregularne [...] – [...] i [...] – [...], a ilość kursów określił szacunkowo: na około 8 przed godz.13 i niekiedy od 4 do 5 kursów po południu, kiedy jeździ na zmianę z szefem. Zeznał także, że niektóre z tych kursów są o stałych, a niektóre o ruchomych godzinach ze względu na porę odjazdu jak i miejscowości pośrednie. Kierowca wymienił dwa stałe kursy, w tym kontrolowany około 8.20 ze [...] do [...]. Twierdził, że nie są wystawiane tablice kierunkowe.
Wskazać należy, że oceniając ten materiał dowodowy jako spójny i logiczny, potwierdzający - jego zdaniem naruszenie ustawy o transporcie drogowym - organ nietrafnie odniósł go do normy prawa materialnego, której naruszenie stronie zarzucił. Nie brał pod uwagę, że wykonywane – sporadycznie o stałych godzinach kursy transportu nieregularnego determinowane są przede wszystkim potrzebami pasażerów i uzależnione od ich godzin podróżowania. Ustawa nie zakazuje uprawnionym do wykonywania transportu nieregularnego przewożenia umówionych osób o stałej godzinie. Z zeznań M. R. jednoznacznie wynika, że była umówiona na ten kurs, pozostałe osoby wsiadły na skutek własnej inicjatywy, poszukiwań przewoźnika, rozpytywania innych pasażerów - w rezultacie czego kierowca zgodził się na ich przewiezienie. Żaden z tych świadków nie oczekiwał na tego konkretnego przewoźnika o tej stałej porze. Organ nie wskazywał, by przewoźnik posiadał bądź posługiwał się rozkładem jazdy podanym do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych. Zacytowany w decyzji z [...] kwietnia 2005r. § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 grudnia 2003r. w sprawie treści, sposobów i terminów ogłaszania rozkładów jazdy oraz warunków ponoszenia kosztów z tym związanych (Dz.U.Nr 232, poz.2332) nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Błędne ustalenia faktyczne dokonane przez organ naruszają przepisy prawa procesowego – art. 107 § 3 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, spowodowały wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, bowiem skutkiem zarzutu naruszenia przepisu art. 18 było obciążenie karą pieniężną.
Jako nieuprawnioną należy uznać ocenę organu dokonaną w zaskarżonej decyzji, stwierdzającą, że wykonywanie przewozu regularnego, potwierdza ubieganie się - od lipca 2004r. o zezwolenie na przewóz regularny. Nie jest dla Sądu zrozumiałe, dlaczego starania o zezwolenie na przewóz regularny - działają w niniejszej sprawie na niekorzyść Strony.
Wskazać bowiem należy, że Strona z jednej strony nie składa skargi na bezczynność organu (po wyczerpaniu trybu administracyjnego) w sytuacji, gdy jej wniosek nie został rozpatrzony przez kilkanaście miesięcy, ponosi koszty utrzymania przystanków od [...] września 2003r. na terenie gminy [...] i od [...] listopada 2004r. na terenie gminy [...]. Wykazuje przy tym, że w samym miesiącu grudniu 2005r. była czterokrotnie kontrolowana przez Inspektorów Transportu Drogowego i kontrole nie stwierdziły naruszenia prawa. Strona wykazuje złożonymi wraz z odwołaniem dowodami skalę i charakter prowadzonych przewozów osób, powołuje się na fakt, że ma wielu pasażerów o podobnych godzinach odjazdu, może dlatego podjęła starania o zezwolenie na przewozy regularne.
Organ powyższych faktów i dowodów nie ocenił, ale z drugiej strony zarzucił Skarżącej naruszenie zasady równości wobec prawa, prowadzenie działalności w sposób dyskryminujący przewoźników wykonujących przewozy na podstawie uzyskanych zezwoleń, którzy częstokroć oprócz linii dochodowych ponoszą ciężary: utrzymywania linii deficytowych, opłat związanych z udzieleniem zezwolenia, zapewnienia odpowiedniej liczby taboru na przejazdy. Wskazał, że ciężarów tych, nie muszą ponosić ich konkurenci wykonujący de facto identyczną działalność gospodarczą. Zacytował nawet treść art. 23 pkt 2 lit c) ustawy o transporcie drogowym wskazując, że wykonywanie przewozów regularnych bez zezwolenia jest jedną z przesłanek odmowy jego wydania, po czym stwierdził coś zupełnie przeciwnego: że nałożenie kary w niniejszej sprawie ma przymusić stronę do zalegalizowania prowadzonej działalności i prowadzenia jej na równych prawach z przedsiębiorcami nie naruszającymi obowiązujących norm.
Powyższe argumenty pozwoliły na uznanie, że organ nie udowodnił Stronie, że świadczone przez nią usługi mają konstytutywne cechy przewozów regularnych,
Niejasne są zarzuty organu co do prowadzenia działalności gospodarczej w sposób zorganizowany i systematyczny przyzwyczajając klientelę do takiego charakteru świadczonych usług poprzez zachęcenie do korzystania z jego usług z podaniem ich warunków. Takie pozytywne cechy przedsiębiorczości są także pożądane przy wykonywaniu przewozów nieregularnych, także polegających na pozyskiwaniu klienteli.
Wszak w ramach tej działalności przedsiębiorca podjeżdża w miejsce wskazane przez klienta, o dogodnej dla tego pasażera porze dnia, dowożąc go do wskazanego celu podróży. Taki przewóz nie wyklucza codziennych dojazdów tego pasażera do pracy i z pracy o określonych, regularnych godzinach. Nie jest natomiast przewozem regularnym. Wskazać należy, że na okoliczność wykonywania takich przejazdów strona złożyła listy z podpisami i adresami pasażerów ( ok.180 osób) korzystających z jego usług z [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i in. miejscowości.
W myśl art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej winien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uzasadniając rozstrzygnięcie ma w szczególności obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których dowodom strony odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, o czym stanowi art. 107 § 3 kpa. Brak prawidłowej oceny materiału dowodowego uniemożliwia kontrolę Sądu.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Na zasadzie art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 ustawyart.18art. 92art. 18 ust.1art. 18 ust. 1art. 4 pkt 7art. 4 pkt 7 ustawyart. 18 ust.1 ustawyart. 4art. 1 § 1 ustawyart. 134 § 1 ustawyart. 107 § 3 kp
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło