I OSK 93/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr) Sędziowie NSA Roman Ciąglewicz Małgorzata Pocztarek Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 747/04 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/GL 747/04, oddalił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515) i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] o rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] nr rejestracyjny [...] o nr nadwozia [...], nr silnika [...] na nazwisko W. S.. W wydanym dowodzie rejestracyjnym w rubryce rodzaj pojazdu i przeznaczenie wpisano "samochód ciężarowy asenizacyjny". W uzasadnieniu decyzji, wskazując na treść art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stwierdzono, iż rejestracji pojazdu dokonuje się między innymi na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Z dołączonego przez odwołującego dowodu rejestracyjnego wynikało, iż pierwsza rejestracja dokonana została w dniu 28 marca 1989 r. i w rubryce rodzaj pojazdu wpisano "samochód ciężarowy specjalizowany", a w rubryce rodzaj nadwozia - "izotermiczny". Następnie Starostwo Powiatowe w C. dokonało wykreślenia w rubryce "rodzaj pojazdu" i dokonało nowego zapisu - "samochód specjalny" oraz wykreśliło wpis "izotermiczny" i w rubryce "przeznaczenie" wpisało - "asenizacyjny". Zdaniem organu, takie wpisy były zgodne z obowiązującymi w czasie rejestracji przepisami, gdyż załącznik nr 4 do zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. w sprawie szczegółowych przepisów w zakresie rejestracji i ewidencji pojazdów (Dziennik Taryf i Zarządzeń Komunikacyjnych Nr 23, poz. 159) ustalał podział pojazdów na samochody ciężarowe uniwersalne, specjalizowane i specjalne. Do tej ostatniej grupy pojazdów ciężarowych zaliczono samochody o przeznaczeniu - asenizacyjne, a samochód marki [...] do takiej grupy rodzajowej był zaliczony. Natomiast w chwili dokonywania rejestracji pojazdu, która miała miejsce wskutek przejścia prawa własności na inny podmiot obowiązywał już od dnia 1 stycznia inny akt prawny określający szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach było to rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach i przy wydawaniu decyzji w sprawie rejestracji pojazdu nabytego przez odwołującego ten akt prawny powinien być uwzględniony. Wskazano, że załącznik nr 4 powołanego rozporządzenia nie pozwalał na uznanie tego samochodu jako specjalny, gdyż w tabeli nr 3 tego załącznika przeznaczenie takich pojazdów nie obejmuje asenizacji. Natomiast samochód asenizacyjny to samochód ciężarowy, podrodzaj pojemnik. A zatem obowiązująca w chwili rejestracji pojazdu skarżącego klasyfikacja pojazdów nie pokrywa się w klasyfikacją, według której dokonano dotychczasowych wpisów w dowodzie rejestracyjnym. Zgodnie z ust. 2 § 7 obowiązującego w dniu rejestracji powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r., dokumentem źródłowym dla dokonania klasyfikacji pojazdu nie będzie wpis w dowodzie rejestracyjnym lecz załącznik nr 4 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podniósł, iż obowiązkiem organu rejestrującego było przyjęcie wniosku o rejestrację i stwierdzenie zgodności danych dotyczących właściciela oraz cech identyfikacyjnych i danych technicznych pojazdu, a w następstwie zmiany właściciela, zamieszczenie tej zmiany w informatycznej bazie danych. Powołując się na treść § 15 wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach, skarżący wyraził pogląd, iż organ nie miał obowiązku czynienia nowych ustaleń dotyczących rodzaju i przeznaczenia pojazdu gdyż powinien uwzględnić wpisy w dowodzie rejestracyjnym dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych, które to wpisy zachowują swoją ważność. Zdaniem skarżącego, przywołany przez organ § 7 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, nie miał zastosowania w jego sytuacji, gdyż rodzaj i przeznaczenie pojazdu było już wcześniej ustalone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązkiem organu rejestrującego było dokonanie ustaleń w zakresie rodzaju, podrodzaju i przeznaczenia pojazdu rejestrowanego i dokonanie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu wpisów aktualnych na dzień rejestracji. Zatem przyjęcie, za podstawę materialnoprawną decyzji przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878) było prawidłowe. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze wskazał, iż cytowany przez niego § 15 wyżej wymienionego rozporządzenia mówiący o wpisach w dowodach rejestracyjnych dokonanych na podstawie przepisów dotychczasowych, dotyczył wyłącznie przepisów rozporządzenia je poprzedzającego, a więc wyłącznie przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37), a nie innych aktów prawnych poprzedzających to rozporządzenie. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, iż z § 15 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. (Dz.U. Nr 192, poz. 1872) a contrario wynika, że wpisy dokonane w dowodzie rejestracyjnym jakimi legitymował się skarżący utraciły swą ważność. W ocenie Sądu pierwszej instancji trafność tego poglądu potwierdza dodatkowo fakt, iż klasyfikacja rodzajów i podrodzajów oraz przeznaczenie pojazdów ze względu na specjalizację zamieszczoną w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r., w pełni odpowiadała klasyfikacji zamieszczonej w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. Natomiast nie odpowiadała klasyfikacji dokonanej uprzednio, w zarządzeniu Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. S. reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając go w całości zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1878 ze zm.): poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż użyty w nim zwrot "przepisy dotychczasowe" odnosi się wyłącznie do przepisów bezpośrednio poprzedzających ww. rozporządzenie, tj. tylko przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37 ze zm.) oraz w konsekwencji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż z analizy treści ww. § 15 rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. a contrario wynika, że wpisy dokonane w dowodzie rejestracyjnym, jakim legitymował się skarżący utraciły swoją ważność, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. § 17 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37 ze zm.): poprzez niedokonanie jego wykładni oraz jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie przedmiotowy przepis winien zostać uwzględniony; 3) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. w sprawie szczegółowych przepisów w zakresie rejestracji i ewidencji pojazdów oraz ewidencji motorowerów (Dziennik Taryf i Zarządzeń Komunikacyjnych z 1983 r. Nr 23, poz. 159), w szczególności jego § 6 oraz postanowień załącznika nr 4: poprzez niedokonanie wykładni przedmiotowych przepisów oraz ich niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie należało je uwzględnić. Wskazując na powyższe wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...], 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych wraz z kwotą 15,00 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 3) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach w tym orzeczenia o kosztach za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił, iż dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia przepisu § 15 jest zawężająca. Zdaniem skarżącego "dotychczasowe przepisy" to nie tylko przepisy bezpośrednio poprzedzające dany akt prawny, ale również przepisy wszystkich poprzednich aktów prawnych, które za pośrednictwem przepisów przejściowych mogą mieć zastosowanie w danej sprawie. Podczas analizy treści każdego oznaczonego aktu normatywnego należy badać przepisy przejściowe i zgodnie z ich treścią sięgać do odpowiednich wcześniejszych przepisów. Zdaniem skarżącego na mocy § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.) należało sięgnąć do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37 ze zm.), które w § 17 pozwala na uznanie, iż wpis zawarty w dowodzie rejestracyjnym z 28 marca 1989 r. wydanym m.in. na podstawie zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1982 r. w sprawie szczegółowych przepisów w zakresie rejestracji i ewidencji pojazdów oraz ewidencji motorowerów (Dziennik Taryf i Zarządzeń Komunikacyjnych z 1983 r. Nr 23, poz. 159) określający rodzaj przedmiotowego pojazdu jako samochód specjalny o przeznaczeniu asenizacyjnym, zachował ważność po dniu 1 marca 2004 r. A zatem w dowodzie rejestracyjnym wystawionym dla przedmiotowego pojazdu, należało pozostawić zapis "samochód specjalny, asenizacyjny". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesiony w niej zarzut naruszenia określonych przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię jest niezasadny. Na wstępie przypomnieć należy, iż w myśl art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opubl. ONSAiWSA Nr 1, poz. 11). Taką podstawę materialnoprawną zastosowaną w niniejszej sprawie przez Sąd za organami administracji publicznej, stanowił art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878). Przepis art. 72 ust. 1 cyt. ustawy określa dokumenty, na podstawie których dokonuje się rejestracji pojazdu, zaś § 7 powołanego rozporządzenia w § 1 ustala klasyfikację pojazdów, stanowiącą załącznik nr 4 do rozporządzenia, a w § 2 stanowi, iż ta klasyfikacja jest dokumentem źródłowym do ustalenia rodzaju i przeznaczenia pojazdu w przypadku, gdy nie jest to możliwe na podstawie przedstawionych do rejestracji dokumentów lub gdy zastosowano w nich inną klasyfikację lub inne nazewnictwo. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z przedłożonego przez W. S. dokumentu rejestracyjnego wynikało bowiem, iż ostatnio w rubryce rodzaj pojazdu wpisano samochód specjalny, a w rubryce przeznaczenie wpisano asenizacyjny. Natomiast obowiązująca w chwili obecnej rejestracji klasyfikacja pojazdów zawierająca określenia rodzajów, podrodzajów i przeznaczeń pojazdów, stanowiąca załącznik nr 4 do cyt. rozporządzenia nie pokrywała się z klasyfikacją, na podstawie której dokonano uprzednio wpisu w dowodzie rejestracyjnym. W załączniku nr 4 do rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. w tabeli nr 1 wyróżniono m.in. takie rodzaje pojazdów jak: samochód ciężarowy (kod 6) i samochód specjalny (kod 7). Rodzaj pojazdu samochód ciężarowy dzieli się następnie na podrodzaje: skrzynia, furgon, wywrotka, pojemnik, cysterna, skrzynia/żuraw, furgon/podest, ciężarowo-osobowy, terenowy, wielozadaniowy, van, inny. Natomiast samochód specjalny nie ma podziału na podrodzaje. W tabeli nr 2 omawianego załącznika nr 4 zatytułowanej - przeznaczenia pojazdów ze względu na specjalizacje, z wyjątkiem pojazdów specjalnych - podrodzaj pojazdu pojemnik ma następujące przeznaczenie: betoniarka, przewóz bitumu, przewóz cementu luzem, przewóz sypkich artykułów spożywczych, asenizacyjny, inny. Natomiast w tabeli nr 3 - przeznaczenie pojazdów specjalnych - zostały wymienione: oczyszczanie dróg, zimowego utrzymania dróg, podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych, pomoc drogowa, ambulatorium/laboratorium służby zdrowia, żuraw samochodowy, pożarniczy, pogotowie techniczne/warsztat, kino/wystawa/, biblioteka, sklep/bar, radiofoniczny/telewizyjny, do prac wiertniczych, agregat elektryczny/spawalniczy, kempingowy, pogrzebowy, laboratorium techniczne, koparka, koparko-spycharka, ładowarka, tankowóz, sanitarny, inny. Analiza tabel nr 1, 2 i 3 załącznika nr 4 do powołanego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że nie ma już rodzaju samochód specjalny o przeznaczeniu asenizacyjnym, zaś samochód o takim przeznaczeniu został sklasyfikowany do rodzaju samochód ciężarowy, podrodzaj pojemnik. Powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu, iż w świetle § 7 ust. 2 omawianego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w decyzji o rejestrację pojazdu skarżącego należało zastosować klasyfikację pojazdu określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Jako nietrafny ocenić należy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, to jest § 15 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. Przepis ten stanowi, że wpisy w dowodach rejestracyjnych zachowują swoją ważność. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej zasadnie podniósł, iż Sąd pierwszej instancji dokonał "zawężającej" wykładni tego przepisu przyjmując, iż odnosi się on wyłącznie do przepisów rozporządzenia bezpośrednio je poprzedzającego, a więc do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 37) bez uwzględnienia innych aktów prawnych i w konsekwencji uznał, że wpisy jakimi legitymował się skarżący utraciły ważność. To jednak nieprawidłowość ta nie miała w sprawie znaczenia. Na podstawie tego przepisu organy obu instancji uznały bowiem, iż skarżący przedłożył dowód rejestracyjny, którego wpisy zachowały swoją ważność. Nie oznaczało to jednak, że w sytuacji, gdy przedłożony dowód rejestracyjny zawierał wpisy obejmujące inną klasyfikację pojazdów niż obowiązującą obecnie to w świetle § 7 ust. 2 omawianego rozporządzenia z dnia 27 września 2003 r. organ nie był uprawniony do zastosowania nowej klasyfikacji. Za niezasadne uznać należy pozostałe zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest § 17 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach jak i § 6 zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 29 grudnia 1983 r. w sprawie szczegółowych przepisów w zakresie rejestracji i ewidencji pojazdów oraz ewidencji motorowerów. Przepisy te nie były bowiem w sprawie zastosowane. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisów, które nie były zastosowane w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut ich błędnej wykładni lub niezastosowania. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.