I GSK 1066/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Grabowski po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Ożarowie Mazowieckim od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Go 2347/05 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Ożarowie Mazowieckim na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 27 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie [...]" Spółka z o.o. w Ożarowie Mazowieckim, reprezentowana przez radcę prawnego Rafała Olszewskiego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 27 października 2005 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Do skargi dołączona została kserokopia pełnomocnictwa udzielonego R. Olszewskiemu oraz kserokopia Krajowego Rejestru Sądowego odpis aktualny z Rejestru Przedsiębiorców, poświadczone za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego R. Olszewskiego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim radca prawny R. Olszewski został wezwany pismem z dnia 11 stycznia 2006 r. do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa w imieniu Spółki – odpis z Krajowego Rejestru Sądowego obejmujący stan prawny na dzień udzielenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu od skargi. W wykonaniu powyższego zarządzenia radca prawny R. Olszewski przesłał przy piśmie z dnia 19 stycznia 2006 r. kserokopię odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego Jacka Tokarskiego oraz oryginał przelewu uiszczonego wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Go 2347/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Spółki "[...]" i zwrócił stronie uiszczony wpis od skargi. Sąd stwierdził, że przedłożony odpis z Krajowego Rejestru Sądowego nie jest dokumentem prawidłowo uwierzytelnionym w związku z tym nie jest odpisem w rozumieniu art. 47 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. Sąd stwierdził, że co do zasady organem uprawnionym do poświadczania dokumentów zgodnie z art. 96 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 369 ze zm.) jest notariusz. Uprawnienia takiego nie mają pełnomocnicy, prokurenci i strona. Również radca prawny, zdaniem Sądu, nie jest podmiotem uprawnionym do uwierzytelniania dokumentów w tym w szczególności odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd uznał, że radcowie prawni nie są uprawnieni do uwierzytelniania odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego. W konkluzji Sąd przyjął, że brak formalny skargi dotyczący złożenia odpisu Krajowego Rejestru Sądowego nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Spółka "[...]" wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: - art. 47 § 2 p.p.s.a. przez jego niewłaściwą wykładnię, ponieważ zawarte w tym przepisie pojęcie "uwierzytelnienia" nie odnosi się jedynie do poświadczenia w oparciu o Prawo o notariacie dokumentów klauzulą legalizacyjną przez notariuszy, ale obejmuje także poświadczenia "za zgodność z oryginałem" dokonywane przez radców prawnych, - art. 37 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, ponieważ przepis ten nie wskazuje, że radca prawny może "wyłącznie" uwierzytelnić odpis swojego pełnomocnictwa i taka zawężająca wykładnia nie jest w żaden sposób uzasadniona, - art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., ponieważ przepisy te nie ograniczają dokumentów wskazujących umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej do oryginałów, a co więcej art. 47 § 1 p.p.s.a. wprost wskazuje, że mogą to być kopie, z czego wynika, że wobec załączenia przez stronę już do samej skargi należytego odpisu KRS, tj. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego uwierzytelnionego przez radcę prawnego za zgodność z oryginałem (pieczątka "zgodne z oryginałem" i podpis) nie istniała w tym zakresie podstawa do wzywania do uzupełnienia braku, a tym samym nie istniały rzeczywiste braki skargi, - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez ich wadliwe zastosowanie, jako że wobec prawidłowego uzupełnienia braku przepisy te nie powinny były zostać zastosowane, gdyż dotyczą one jedynie braków rzeczywistych skargi, a więc braków, które rzeczywiście występują, i które tym samym uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu, a nie braków mylnie stwierdzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, - art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez całkowicie bezpodstawne odrzucenie skargi, na skutek czego strona została pozbawiona uprawnienia poddania kontroli sądu administracyjnego działalności administracji publicznej, a w szczególności – wskazanej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Powyższe zarzuty zostały szczegółowo przedstawione przez skarżącą w obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. Istotą niniejszej sprawy jest kwestia jakim wymaganiom powinien czynić zadość dokument wskazujący umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, a w szczególności czy pełnomocnik będący radcą prawnym może sam uwierzytelnić kopię tego dokumentu. Pojęcie pełnomocnictwa, jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 listopada 2003 r. (III CZP 74/03/OSNC 2005n nr 1, poz. 6) ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, z drugiej natomiast strony – dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie. Wychodząc z założenia, że dokument, o którym mowa, jest częścią składową pełnomocnictwa procesowego, należy przyjąć, że powinien on czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pełnomocnictwa. Musi to być zatem – jak przewiduje art. 37 p.p.s.a. – oryginał dokumentu lub jego uwierzytelniony odpis. Z art. 37 § 1 zdanie drugie i trzecie p.p.s.a. wynika, że adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa, natomiast sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Regulacje te nie sprzeciwiają się możliwości uwierzytelnienia przez pełnomocnika będącego radcą prawnym odpisu (kopii) dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa. Kompetencja taka wynika bowiem z art. 37 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. oraz przedstawionej wyżej kwalifikacji dokumentu wskazującego umocowanie organu osoby prawnej, który udzielił pełnomocnictwa. Dokument ten stanowi część składową pełnomocnictwa i jest z nim równoważny, skoro jego brak uzasadnia również wdrożenie przez przewodniczącego trybu przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. Uprawniony jest w takiej sytuacji pogląd, że dokument będący elementem pełnomocnictwa nie powinien podlegać rygorom dalej idącym niż samo pełnomocnictwo. Jeżeli zatem w art. 37 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. jest mowa o uwierzytelnieniu pełnomocnictwa, pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych dla wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. W sytuacji, w której stroną w postępowaniu jest osoba prawna, właściwą formą wykazania przez zgłaszającego się w jej imieniu pełnomocnika procesowego umocowania organu udzielającego pełnomocnictwa jest niewątpliwie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Skoro pełnomocnik jest obowiązany dołączyć do pisma procesowego pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, to dla wykazania umocowania organu osoby prawnej udzielającego pełnomocnictwa może on dołączyć zarówno wydany przez sad odpis z właściwego rejestru, który ma walor oryginału, jak i uwierzytelniony przez siebie odpis czy kopię (w tym kserokopię) tego dokumentu (por. uchwała SN z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06, LEX nr 175132). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że rygorystyczne wymagania dołączenia przez pełnomocnika odpisu z właściwego rejestru wydanego mu przez sąd lub kopii (odpisu) tego dokumentu poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza prowadziłoby w praktyce częstokroć do przedłużenia postępowania sądowego i zwiększenia jego kosztów. Dotyczyłoby to w szczególności osób prawnych występujących do sądu masowo w poszukiwaniu swoich należności. W rozpoznawanej sprawie radca prawny R. Olszewski dołączył do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej uwierzytelnioną przez siebie kserokopię odpisu aktualnego Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikało umocowanie Rogera Vandevoorde – członka zarządu Spółki "[...]" do udzielenia pełnomocnictwa. Oznacza to w konsekwencji, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez radcę prawnego R. Olszewskiego czyniła zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym w zakresie dokumentu wykazującego umocowanie organu osoby prawnej do udzielenia pełnomocnictwa, a zatem nie zachodziła w sprawie podstawa do wzywania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi i do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi, przepis art. 203 p.p.s.a. nie ma zastosowania (ONSA i WSA 2006, nr 1, poz. 16).