II OSK 936/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-09-28
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Alicja Plucińska-Filipowicz, Zygmunt Niewiadomski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca jedynie umowy cywilnoprawne (najmu, dzierżawy) dotyczące nieruchomości, a nie prawo rzeczowe (własność, użytkowanie wieczyste), posiada interes prawny do wniesienia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji legitymację do zaskarżenia uchwały odrzucającej te zarzuty?Ratio decidendi
Spółka, która nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości (własności lub użytkowania wieczystego), a jedynie umowy cywilnoprawne (najmu, dzierżawy), nie posiada interesu prawnego w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do wnoszenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jej interes ma charakter faktyczny, a nie prawny. W związku z tym, spółka nie ma legitymacji do zaskarżenia uchwały odrzucającej jej zastrzeżenia, które zostały błędnie zakwalifikowane jako zarzuty, a powinny być traktowane jako protest.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. (następnie N. S.A.) wniosła uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Parku Dolina Służewiecka, kwestionując zakaz lokalizacji nośników reklamowych. Uwagi te zostały zakwalifikowane jako zarzuty, które Rada Miasta Stołecznego Warszawy odrzuciła uchwałą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że nie posiada ona interesu prawnego do wniesienia zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2036/05 w sprawie ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na uchwałę Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 8 lipca 2005 r., nr LVI/1504/2005 w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Parku Dolina Służewska oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2036/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. S.A. z siedzibą w W. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 8 lipca 2005 r. nr LVI/1504/2005 w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Parku Dolina Służewiecka.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
W dniu 19 grudnia 2003 r. Spółka Akcyjna T. z siedzibą w W. wniosła pismo do Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy zatytułowane "Uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Parku Dolina Służewiecka" kwestionując w nim ustalenia projektu wprowadzające zakaz lokalizacji nośników reklamowych na obszarze objętym planem. W uzasadnieniu uwag podniosła, że projekt narusza jej interes prawny oraz nie uwzględnia on dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu.
Powyższe uwagi zostały zakwalifikowane jako zarzuty do projektu planu, które zarządzeniem nr 1201/2004 z dnia 4 lutego 2005 r. Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawa nie zostały uwzględnione. Następnie uchwałą nr LVI/1504/2005 z dnia 8 lipca 2005 roku Rada Miasta Stołecznego Warszawy odrzuciła zgłoszone zarzuty.
Skargę na niniejszą uchwałę złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka Akcyjna N. z siedzibą w W., następca T. S.A., wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały.
W ocenie Sądu skarżąca nie miała w sprawie interesu prawnego. Tytuł prawny jaki posiada skarżąca wynika z dwustronnych umów cywilnoprawnych, które nie są skuteczne w postępowaniu planistycznym. Nie jest ona właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, nie ma więc prawa rzeczowego do gruntu położonego na obszarze objętym planem. Nie posiada zatem tytułu prawnego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku. Uznać należy, że skarżąca w okolicznościach niniejszej sprawy ma wprawdzie interes, ale nie prawny lecz faktyczny. W konsekwencji zakwalifikowanie przez Radę wniesionego sprzeciwu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego jako zarzutu nie można więc uznać za prawidłowe, co prowadzi do oddalenia skargi.
Ponadto Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia trybu postępowania planistycznego, które według skarżącej polegało na niezachowaniu miesięcznego terminu przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy przy rozpatrywaniu zarzutu, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku. Przyjmuje się, że tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu. W przedmiotowej sprawie "zarzut" został rozpatrzony przez prezydenta, czyli sekwencyjność ta została zachowana. Nie dotrzymano jedynie terminu określonego w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r., z czym ustawa nie wiąże negatywnych skutków prawnych, a zwłaszcza nieważności uchwały rady.
Skarżąca zgłosiła również wątpliwość czy uchwała została podpisana przez uprawnioną osobę. Kwestionowana uchwała została podpisana przez przewodniczącego Rady, co zdaniem Sądu jest prawidłowe. Niepodpisanie uzasadnienia uchwały jest wadliwością, która nie może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały, zwłaszcza w sytuacji gdy uwagi skarżącej do projektu planu błędnie zakwalifikowano jako zarzut, a tylko uchwała odrzucająca zarzut wymaga uzasadnienia.
Od powyższego wyroku N. S.A. złożyła skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniosła również o zasądzenie kosztów od Rady m.st. Warszawy według norm prawem przepisanych.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 24 ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżąca nie miała interesu prawnego do wniesienia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenia przepisów dokonano również przez nieodzwierciedlenie w projekcie planu treści art. 3 ustawy, polegającego na uniemożliwieniu skarżącej korzystania w dotychczasowy sposób z gruntu, do którego ma tytuł prawny. Dokonano tego poprzez wprowadzenie zakazu lokalizacji nośników reklamowych na obszarze objętym planem. Narusza to niewątpliwie uzasadniony interes prawny i faktyczny. W konsekwencji skarżąca pozbawiona zostanie możliwości eksponowania plakatów reklamowych, co narazi ją tylko na brak spodziewanego wynagrodzenia, ale ponadto na konieczność wypłacenia odszkodowań kontrahentom,
- art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku poprzez sporządzenie uzasadnienia uchwały niezawierającego analizy faktycznej i prawnej. Rada Miasta Stołecznego Warszawy przytoczyła wprawdzie w uzasadnieniu pewne argumenty, są one jednak powieleniem ustawy i nie stanowią pełnego uzasadnienia,
- art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez niedotrzymanie terminu miesięcznego przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy przy rozpatrywaniu zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym naruszono zasadę działania organów administracyjnych na podstawie przepisów prawa wyrażonej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze kasacyjnej podniesiono również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w niepełny sposób odniósł się do kwestii podpisania uzasadnienia uchwały przez przewodniczącego Rady. W ocenie skarżącej, uzasadnienia wyroku powinno być podpisanie przez wszystkich członków organu biorącego udział w jej podjęciu, w tym przez przewodniczącego Rady. W przeciwnym wypadku jest to wadliwość skutkująca nieważnością uchwały.
Pismem z dnia 20 czerwca 2006 r. Rada Miasta Stołecznego Warszawy złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o jej oddalenie. Podtrzymała swoje stanowisko, że tytuł prawny do nieruchomości w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym związany jest z prawem rzeczowym do tej nieruchomości. Podniosła również, ze niezasadny jest zarzut, iż projekt planu jest niezgodny z prawem, gdyż nie uwzględnia dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu. Rada Miasta podniosła, że interes związany ze stratami ekonomicznymi na jaki powołuje się spółka nie podlega ochronie prawnej w trybie art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada stwierdza, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały argumenty są wystarczające. Skarżąca zaś niewskazała, które z tych tez w jej ocenie są błędne, niezgodne z prawdą lub nielogicznie. Ponadto poddanie w wątpliwość dotrzymania terminu na rozpatrzenie zarzutu przez prezydenta nie znajduje podstawy prawnej. Niezasadne jest również podważenie autentyczności uchwały z powodu braku podpisania uzasadnienia uchwały przez przewodniczącego Rady.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyłożył (zinterpretował) oraz zastosował w sprawie normy art. 24, mającej zastosowanie w sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 1, poz. 139 ze zm.), zasadnie wychodząc z założenia, że jeżeli skarżąca Spółka nie była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jej interes prawny nie został naruszony ustaleniami kwestionowanego projektu planu, a jeżeli tak to nie mogła wnieść zarzutu, a jedynie protest. Zatem mimo zakwalifikowania przez Radę m.st. Warszawy zastrzeżeń skarżącej do kategorii zarzutów nie mogła ona wnieść skargi do sądu administracyjnego na uchwałę o odrzuceniu tych zastrzeżeń. Nie miała legitymacji do skarżenia ww. uchwały. Ta była bowiem w istocie uchwałą o odrzuceniu protestu, na którą skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i nie zmienia tego fakt, że skarżąca zawarła umowy najmu i dzierżawy z właścicielem nieruchomości na ekspozycję plakatów reklamowych na obszarze ww. nieruchomości. Wynikający stąd interes skarżącej nie jest chroniony żadnym przepisem prawa, przybierając postać interesu faktycznego. Interes prawny ma w sprawie właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości i to on a nie skarżąca może dochodzić swych praw w postępowaniu planistycznym na podstawie art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Jeżeli zatem sąd pierwszej instancji oceniając legitymację skarżącej Spółki zasadnie doszedł do przekonania, że jej interes prawny nie został naruszony ustaleniami przedmiotowego projektu planu, to już z tego tytułu nie mógł uwzględnić skargi, bezprzedmiotowym czyniąc pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia innych przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, których w tej sytuacji faktycznej i prawnej sprawy stosować nie mógł, a rozważania w tej mierze zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku traktować trzeba jako uwagi o charakterze objaśnień obowiązujących przepisów, niemające wpływu na trafność wyroku.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Powołane przepisy
art. 3 pkt 1 ustawyart. 18 ust. 2 pkt 8 ustawyart. 24 ust. 1art. 3 ustawyart. 24 ust. 3 ustawyart. 6art. 24 ustawyart. 24art. 184 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło