IV SA/Wa 2036/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Parku [...] - skargę oddala - Spółka Akcyjna T. z siedzibą w W. wniosła pismo do Urzędu Miasta W. zatytułowane "Uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego Parku [...] ". kwestionując w nim ustalenia projektu zawarte w § 18 ust. 2,3 i 4 wprowadzające zakaz lokalizacji nośników reklamowych na obszarze objętym planem. W uzasadnieniu uwag podniosła, że zapisy projektu planu naruszają jej uzasadniony interes, albowiem uniemożliwiają wykonanie zawartych wcześniej umów dotyczących ekspozycji plakatów reklamowych, co naraża spółkę nie tylko na brak spodziewanego wynagrodzenia, ale także na konieczność wypłacenia odszkodowań kontrahentom. Ponadto wskazała, że projekt nie uwzględnia dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu. Rada Miasta W. powyższe uwagi zakwalifikowała jako zarzut do projektu planu i uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2005r., zarzut ten odrzuciła. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że jednym z zadań planu miejscowego jest kształtowanie ładu przestrzennego, w tym uszczegółowienie rozwiązań z zakresu zabudowy, komunikacji i inżynierii. Projekt planu dopuszcza sytuowanie nośników reklamowych w wydzieleniach, w których usytuowana jest istniejąca i projektowana zabudowa usługowa z ograniczeniami zawartymi, w odpowiednich ustaleniach szczegółowych, dla tych terenów. Zasady lokalizacji nośników reklamowych określone w projekcie dopuszczają wprowadzenie reklam tylko o ściśle określonych gabarytach i w ściśle określonej lokalizacji. Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie Spółki, że projekt planu wprowadza całkowity zakaz sytuowania nośników reklamowych w obszarze objętym planem. Plan dąży do wprowadzenia na całym obszarze jednolitych zasad rozmieszczania nośników reklamowych oraz ujednolicenia już istniejących. Okoliczności powyższe w ocenie Rady uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka Akcyjna N. z siedzibą w W., następca T. S.A. W skardze wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały i zasądzenie od Rady na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm urzędowych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżąca posiada tytuł prawny do nieruchomości położonych w obszarze objętym projektem planu w postaci umów cywilnoprawnych zgodnie z którymi ma prawo umieszczania nośników reklamowych na tych nieruchomościach. Zapisy planu uniemożliwiają Skarżącej korzystanie z gruntu do którego ma tytuł prawny, co narusza jej uzasadniony interes. Uniemożliwia, bowiem wykonywanie zawartych wcześniej umów, dotyczących eksploatacji plakatów reklamowych. Narazi to Skarżącą na utratę spodziewanego wynagrodzenia, a także wypłatę odszkodowań kontrahentom. Powołując się na treść art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym według, którego każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Skarżąca podnosi, że jej prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny rażąco i bezprawnie naruszają zapisy projektu zakazujące lokalizacji nośników reklamowych na obszarze objętym planem. Nadto zarzuca, że uchwała nie zawiera analizy faktycznej, omawianego terenu, ani też prawnej. Nie wyjaśnia w oparciu o jakie przesłanki Rada podjęła decyzję o odrzuceniu zarzutu i dlaczego chce zakazać ustawiania nośników reklamowych na terenie parku, dlaczego na pewnym obszarze parku nie wolno ustawiać, a na innym wolno, ale tylko o określonych gabarytach. Skarżąca podnosi też, że w jej ocenie budzi wątpliwości kto jest upoważniony do podpisania uchwały i dlaczego uzasadnienie uchwały nie jest podpisane. Zarzuca naruszenie procedury planistycznej, polegające na rozpatrzeniu zarzutu, przez prezydenta z przekroczeniem miesięcznego terminu o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkr 8 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącej naruszenie trybu postępowania winno skutkować unieważnieniem uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, dodatkowo wyjaśniając, że aczkolwiek organ uznał istnienie interesu prawnego skarżącej Spółki do kwestionowania ustaleń projektu planu to interes ten nie wynika z prawa własności ani z użytkowania wieczystego lecz z dwustronnych umów cywilnych, które nie są skuteczne w postępowaniu planistycznym. Umowy te nie będące źródłem praw rzeczowych nie stanowią tytułu prawnego do gruntu o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Na istnienie interesu prawnego mogliby się powoływać właściciele gruntów, którzy zawarli umowy cywilne, ze Skarżącą. Wniesiony sprzeciw do projektu planu ma zatem " w większym stopniu – cechy protestu niż zarzutu". Skarżąca nie wykazała, że kwestionowane ustalenia planu prowadzą do odjęcia lub ograniczenia jej prawa własności, użytkowania wieczystego lub jakiegokolwiek prawa rzeczowego. Na rozprawie pełnomocnik Rady wnosiła o odrzucenie skargi lub jej oddalenie, oświadczając, że sprzeciw Skarżącej został zakwalifikowany jako zarzut ze zwykłej ostrożności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 85 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 poz. 139 z 1999r.). Oba warunki wymienione w art. 85 ust. 2 cyt. ustawy zostały spełnione. Rada Miasta W. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania [...] marca 1996r. zaś o terminie wyłożenia projektu planu zawiadomiono [...] lipca 2003r. W stanie prawnym regulowanym cyt. ustawą z dnia 7 lipca 1994r. przewidziane były dwa odmienne środki zaskarżenia projektu planu, po jego wyłożeniu do publicznego wglądu: - protest, który mógł wnieść każdy, kto kwestionował przyjęte w projekcie planu ustalenia (art. 23), - zarzut, który mógł wnieść wyłącznie podmiot, którego interes prawny bądź uprawnienie naruszały zapisy projektu planu (art. 24). Obydwa te środki w przypadku ich nieuwzględnienia przez wójta, burmistrza, prezydenta podlegały rozpoznaniu przez radę gminy, jednak skarga do sądu administracyjnego przysługiwała wyłącznie na uchwałę odrzucającej zarzut (art. 24 ust. 4). Skarżąca wniosła do Urzędu Miasta W. pismo, w którym kwestionuje zapisy planu wprowadzające zakaz lokalizowania nośników reklamowych na obszarze objętym planem powołując się, że zapis ten narusza jej interes wynikający z umów cywilnoprawnych dotyczących ekspozycji plakatów reklamowych na tym terenie. Rada Miasta rozpoznając powyższy sprzeciw była uprawniona do dokonania samodzielnej oceny czy Skarżąca kwestionując zapisy projektu planu wykazała, że naruszają one jej interes prawny i czy wniesiony środek jest istotnie zarzutem. Dokonanej przez Radę kwalifikacji wniesionego przez Skarżącą sprzeciwu nie można ocenić jako prawidłowej. Skarżąca nie wykazała, że kwestionowane ustalenia projektu planu naruszają jej interes prawny. Nie jest bowiem ona właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym gruntu położonego na obszarze objętym planem. Nie ma zatem tytułu prawnego do gruntu, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Pełnomocnik skarżącej na rozprawie oświadczyła, że Spółka zawarła umowy najmu i dzierżawy na ekspozycje plakatów reklamowych na obszarze objętym planem. Te dwustronne umowy, cywilne nie są źródłem praw rzeczowych. Interes prawny wywodzi się, z szeroko rozumianego prawa materialnego, w tym z prawa rzeczowego. Kwestionowane zapisy planu naruszają niewątpliwie prawo własności poprzez ograniczenie swobody dysponowania nieruchomością, które to prawo podlega ochronie prawnej na podstawie K.C. (art. 140). Oznacza to, że właściciele gruntów położonych na obszarze objętym planem mogliby się powoływać na naruszenie interesu prawnego ustaleniami projektu planu. Choć Skarżąca twierdzi, że ma interes w kwestionowaniu ustaleń projektu planu to jednak nie wykazała aby naruszony został konkretny przepis prawa materialnego dający jej ochronę prawną. W okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że Skarżąca ma wprawdzie interes, ale nie prawny lecz faktyczny. Ustalenia projektu planu uniemożliwią wykonanie zawartych umów obligacyjnych, co narazi Spółkę na utratę korzyści materialnych. Skoro tak, to wniesione uwagi, do projektu planu zostały błędnie ocenione jako zarzut – co prowadzi do oddalenia skargi. Słusznie Rada w odpowiedzi na skargę wskazała, że na umowy obligacyjne nie można skutecznie powoływać się w postępowaniu planistycznym. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia trybu postępowania planistycznego należy stwierdzić, że nie jest słuszny. Przyjmuje się, że tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności jakie podejmują organy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu. Pominięcie jednej z czynności stanowi naruszenie trybu (patrz komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego wyd. C.H. Beck Warszawa, 2005r.). Taką czynnością jest rozpatrzenie przez wójta (prezydenta, burmistrza), zarzutów i protestów wniesionych do projektu planu. W przedmiotowej sprawie "zarzut" został rozpatrzony przez prezydenta, a jedynie nie zachowano terminu określonego w art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy, co nie jest naruszeniem trybu postępowania. Z przekroczeniem terminu ustawa nie wiąże negatywnych skutków prawnych, a zwłaszcza nieważności uchwały rady. Skarżąca wyraża też wątpliwość czy uchwała została podpisana przez uprawnioną osobę choć niczym nie uzasadnia wątpliwości. Wskazać zatem należy, że pracę rady organizuje i prowadzi obrady przewodniczący rady (art. 19 ust 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym). Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że do zadań przewodniczącego rady należy m.in. podpisywanie uchwał (patrz komentarz do ustawy o samorządzie gminnym praca zbiorowa Kazimierza Bandenewskiego i innych, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa , 2004r.) Kwestionowana uchwała została podpisana przez przewodniczącego rady, co zdaniem Sądu jest prawidłowe. Niepodpisanie uzasadnienia uchwały jest wadliwością, która nie może skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały zwłaszcza w sytuacji gdy uwagi Skarżącej do projektu planu błędnie zakwalifikowano jako zarzut, a tylko uchwała odrzucająca zarzut wymaga uzasadnienia. Mając na względzie wszystkie wyżej wskazane okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153.1270), orzeczono jak w sentencji.