III SA/Wa 2777/05
PostanowienieWSA w Warszawie2006-03-31
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Małgorzata Jarecka, Jerzy Płusa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisma Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) informujące o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, a także stanowisko Komisji Odwoławczej PARP, mogą być uznane za decyzje administracyjne podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pisma PARP informujące o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie oraz stanowisko Komisji Odwoławczej nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ PARP nie posiada ustawowego upoważnienia do wydawania takich decyzji w ramach procedury udzielania wsparcia w ramach SPO WKP. Decyzje o przyznaniu wsparcia podejmuje Minister Gospodarki i Pracy jako Instytucja Zarządzająca. W związku z tym, skarga na te pisma jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Spółka "P.C." sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu zakupu sprzętu komputerowego. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) poinformowała spółkę o odrzuceniu wniosku na etapie oceny techniczno-ekonomicznej, wskazując na niespełnienie kryteriów kwalifikowalności wydatków. Spółka zwróciła się o uzasadnienie prawne, a PARP pismem z dnia 28 lipca 2005 r. przedstawiła stanowisko Komisji Odwoławczej, podtrzymując odrzucenie wniosku. Spółka złożyła skargę do sądu administracyjnego, uznając pisma PARP za decyzje administracyjne. PARP wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że jej działania nie mają charakteru administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi "P.C." sp. z o.o. w Ł. na pismo Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie: odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu postanawia: odrzucić skargę
"P." sp. z o.o. w Ł. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu zakupu sprzętu komputerowego, w celu wymiany dotychczasowego na nowy wraz z nowoczesnym oprogramowaniem.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2005 r. Znak [...] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (określana dalej jako "PARP") poinformowała Skarżącą, że jej program nie otrzymał wsparcia, ponieważ nie spełnia kryterium "projekt kwalifikuje się pod względem technicznym, tzn. wydatki kwalifikowane są uzasadnione i niezbędne za względu na osiągnięcie planowanych rezultatów". Wyjaśniła, że Grupa Robocza ds. Oceny Projektów odrzuciła wniosek na etapie oceny techniczno-ekonomicznej uznając, że nie kwalifikuje się on pod względem technicznym. Projekt dotyczy bowiem modernizacji starego serwera (zakup dysków), a modernizacja środków trwałych nie jest wydatkiem kwalifikowanym.
Poinformowano też Skarżącą, że projekt może być zgłoszony w kolejnej rundzie aplikacyjnej, po jego uaktualnieniu oraz dokonaniu zmian i uzupełnień.
W dniu 9 maja 2005 r. Skarżąca zwróciła się do PARP z prośbą o "uzasadnienie prawne decyzji".
Z pisma z dnia 28 lipca 2005 r. nr [...], będącego odpowiedzią na powyższe, wynika, że pismo z dnia 21 kwietnia 2005 r. było "decyzją" Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie na etapie jego oceny techniczno-ekonomicznej, a pismo Skarżącej z 9 maja 2005 r. potraktowano jako "odwołanie" od tej decyzji. Natomiast przedmiotowe pismo zawiera stanowisko Komisji Odwoławczej.
PARP wyjaśniła, że powodem odrzucenia wniosku o dofinansowanie było niespełnienie kryterium techniczno-ekonomicznego "dotyczącego kwalifikowalności projektu pod względem technicznym, tzn. wydatki kwalifikowane nie są uzasadnione i niezbędne ze względu na osiągnięcie planowanych rezultatów".
Uznała, że podstawowym celem projektu jest modernizacja sprzętu i oprogramowania w celu podniesienia konkurencyjności Skarżącej. Jej zdaniem przy planowanym zwiększeniu zatrudnienia o 7 nowych miejsc pracy, zakup 30 notebooków i 30 komputerów z punktu widzenia realizacji projektu nie jest uzasadniony. Zakupiony sprzęt będzie służył obecnie zatrudnionym, a zatem są to działania służące zaspokojeniu bieżących potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa, niezwiązane z wprowadzeniem innowacji produktowej, czy procesowej.
PARP powołała się na § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (Dz.U. Nr 195, poz. 2010; z 2005 r. Nr 128, poz. 1070), stanowiący, że wsparcie w zakresie inwestycji dotyczy inwestycji w środki trwałe, związanych z utworzeniem nowego przedsiębiorstwa, rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa lub realizacją w istniejącym przedsiębiorstwie działań polegających na dokonywaniu zasadniczych zmian produktów lub procesu produkcyjnego, w szczególności poprzez racjonalizację, dywersyfikację lub modernizację. Zdaniem PARP działania wskazane we wniosku nie posiadają tych cech, wobec czego nie mogą być przedmiotem wsparcia.
Dodatkowo wskazano, że w części F bilansu stwierdzono błędy w wydatkach dotyczących zakupu wartości niematerialnych i prawnych. W bilansie nie uwzględniono bowiem dotacji wynikającej z przedstawionego projektu, a wysokość wydatków na zakup wartości niematerialnych i prawnych nie jest zgodna z podaną w projekcie.
Skarżąca złożyła skargę na "decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w W.- Komisji Odwoławczej" z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją "decyzję Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów" z dnia [...] maja 2005 r. o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu SPO WKP/2.3/10/0079 na etapie oceny techniczno-ekonomicznej (zdaniem Sądu data 9 maja 2005 r., będąca w istocie datą odwołania, wskazana została błędnie, prawidłową zaś datą jest 21 kwietnia 2005 r.).
Zarzuciła rażące naruszenie § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia poprzez uznanie, że wniosek nie spełnia kryteriów ustalonych dla udzielenia wsparcia finansowego. Wniosła o uchylenie przedmiotowych decyzji jako sprzecznych z przepisami prawa oraz zasadami ustalania kryteriów dla udzielania dofinansowania. Podniosła także zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.").
Jej zdaniem pismo z dnia [...] kwietnia 2005 r. jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 k.p.a.
W ocenie Skarżącej przedstawiony przez nią projekt spełnia kryteria wymienione w § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Stanowisku, że celem projektu jest modernizacja starych środków trwałych, służąca wyłącznie zaspokojeniu bieżących potrzeb, przeczy sposób, rozmiar i cel dokonywanych zakupów.
Skarżąca nie zgodziła się również z pozostałymi argumentami PARP. Jej zdaniem, wobec braku stosownych przepisów szczególnych, dla oceny czy w sprawie występuje modernizacja, czy też zakup środków trwałych, należy stosować przepisy ogólne z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Skarżąca wyjaśniła, że jej wniosek dotyczy zakupu tzw. dysków zewnętrznych, które nie stanowią części składowej danego komputera, ponieważ mogą współpracować z każdym innym komputerem podobnego typu. Powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego co do takiego traktowania części komputera. Wywiodła z powyższego, iż brak jest przeszkód do uznania przedmiotowych wydatków za kwalifikowane w rozumieniu ww. przepisu i uwzględnienia wniosku P. o wsparcie finansowe.
Zdaniem Skarżącej niezasadnie zakwestionowano jej bilans, uwzględniając wartości netto po pierwszym roku umorzenia (s. 25 F1 bilansu).
Naruszenie zasad ogólnych postępowania Skarżąca uzasadniła niezastosowaniem wiążących przepisów, a naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. nierozpatrzeniem całego materiału dowodowego zawartego we wniosku. W zaskarżonych decyzjach nie uwzględniono też jej słusznego i zgodnego z oczekiwaniami społecznymi interesu w sposób, który może budzić wątpliwości co do obiektywizmu wydającego decyzję.
W odpowiedzi na skargę Prezes PARP wniósł o jej odrzucenie.
Wyjaśnił, że PARP jest państwową osobą prawną, działającą na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. Nr 109, poz. 1158 z póżn. zm.), dalej: "ustawa o PARP", zgodnie z którą do zadań PARP należy wspieranie rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorców m.in. poprzez udzielanie pomocy finansowej oraz świadczenie usług szkoleniowych, doradczych i informacyjnych. Działania PARP finansowane są ze środków publicznych, w tym otrzymywanych z Unii Europejskiej w ramach programów pomocy przedakcesyjnej oraz funduszy strukturalnych, w tym Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw. Szczegółowe przeznaczenie i warunki udzielania przedsiębiorcom wsparcia w ramach tego programu oraz udzielania wsparcia określa rozporządzenie "w sprawie SPO-WKP". Natomiast zasady i kryteria wyboru projektów określono w "Uzupełnieniu SPO-WKP", stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006 (Dz.U. Nr 197, poz. 2023 z późn. zm.).
Wybór beneficjentów programu tj. podmiotów, którym udzielona zostanie pomoc finansowa odbywa się w trybie konkursu. Prezes PARP przedstawił tryb składania wniosków i ich oceny. Wyjaśnił, że ocena formalna wniosków konkursowych dokonywana jest przez regionalną instytucję finansującą, właściwą ze względu na miejsce realizacji przedsięwzięcia objętego wsparciem. Ocenę merytoryczną wniosku pod względem techniczno-ekonomicznym przeprowadza natomiast PARP.
Po zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą listy wniosków o dofinansowanie kwalifikujących się do wsparcia, Beneficjent Końcowy (Instytucja Wdrażająca - PARP) informuje wszystkich ubiegających się o dofinansowanie o wynikach procedury wyboru wniosków.
Podstawą uzyskania wsparcia jest umowa o dofinansowanie projektu, zawarta między odpowiednim dla działania Beneficjentem Końcowym a ubiegającym się o dofinansowanie. Wnioskodawcy, którym odmówiono przyznania dofinansowania projektu otrzymują szczegółową informację dotyczącą przyczyn wydania rozstrzygnięcia odmownego, od której nie ma możliwości odwołania się. Ubiegający o dofinansowanie ma jednak możliwość ponownego złożenia wniosku w kolejnej rundzie aplikacyjnej.
Zdaniem Prezesa PARP brak jest podstaw do przyjęcia, iż postępowanie w sprawie udzielenia wsparcia w ramach działania 2.3 SPO-WKP jest postępowaniem administracyjnym, w którym wydaje on decyzje administracyjne, czy też inne rozstrzygnięcia o charakterze władczym. Sam fakt indywidualnego charakteru czynności informacji o wyborze i odmowie udzielenia wsparcia nie przesądza o administracyjnym charakterze więzi łączącej wnioskodawcę i PARP. Procedura wyboru wniosków odbywała się na zasadach konkursowych określonych przepisami ww. rozporządzeń. Na cywilny charakter stosunku łączącego wnioskodawcę z PARP oraz taki charakter czynności udzielenia lub odmowy udzielenia wsparcia wskazuje fakt, że udzielenie wsparcia wybranym podmiotom następuje w drodze umowy cywilnoprawnej.
Z treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o PARP, Prezes PARP wywiódł, że PARP jest odrębnym od Państwa i Skarbu państwa podmiotem prawa, nie będącym częścią aparatu państwowego, ani też organem administracji rządowej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Ustawa o PARP nie zawiera przepisów przyznających PARP uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach, ani nawet nie odsyła do kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nią uregulowanym.
W ocenie Prezesa PARP sam fakt wykonywania przez PARP zadań zakresu administracji rządowej nie oznacza automatycznego uprawnienia do wydawania władczych i jednostronnych rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach. Dla uzasadnienia swojego stanowiska przytoczył orzecznictwo oraz poglądy wrażane w piśmiennictwie, wskazujące na konieczność istnienia wyraźnego upoważnienia ustawowego do działania w formach władczych.
Prezes PARP podniósł, że Skarżąca nie wskazała, jakie uprawnienie i wynikające, z jakiego przepisu ustawy o utworzeniu PARP, naruszono informując ją o odmowie udzielenia wsparcia. Nie wskazała również podstaw uznania tej czynności za czynność o charakterze publicznoprawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zakres działania sądów administracyjnych określony został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Obejmuje on między innymi rozpatrywanie skarg na decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt. 1-3) oraz inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4).
Skarga jest dopuszczalna wówczas, gdy wskazany w niej akt lub czynność mogą być uznane za akt lub czynność w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu.
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu zakupu sprzętu komputerowego w celu wymiany dotychczasowego na nowy wraz z nowoczesnym oprogramowaniem w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (określanego dalej jako "SPO WKP").
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. Nr 116, poz. 1206), dalej: "ustawa o NPR", w celu realizacji Planu tworzy się między innymi sektorowe programy operacyjne. Na podstawie art. 17 ust. 5 tejże ustawy Minister Gospodarki i Pracy wydał rozporządzenie z dnia 1 lipca 2004 r. w sprawie przyjęcia Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006 (Dz.U. Nr 166, poz. 1744; z późn.zm.). Następnie zaś, na podstawie art. 11 ust. 5 ww. ustawy, wydał rozporządzenie z dnia 6 sierpnia 2004 r. w sprawie przyjęcia Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw, lata 2004-2006 (Dz.U. Nr 197, poz. 2023 z późn. zm.), dalej powoływane jako "rozporządzenie w sprawie Uzupełnienia SPO WKP".
Uczestnictwo PARP w realizacji powyższego programu wynika z zakresu jej działań, określonego ustawą o utworzeniu PARP. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tejże ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 19 października 2005 r., realizuje ona zadania z zakresu administracji rządowej, które zostały określone dla niej w programach rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania: rozwoju mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, eksportu, rozwoju regionalnego, wykorzystania nowych technik i technologii oraz tworzenia nowych miejsc pracy, przeciwdziałania bezrobociu i rozwoju zasobów ludzkich. W oparciu zaś o ust. 1a tego artykułu uczestniczy w realizacji programów operacyjnych, o których mowa w ustawie o NPR jako instytucja wdrażająca, udzielająca pomocy finansowej beneficjentom określonym w art. 6b ust. 1, lub jako beneficjent.
Pojęcia "beneficjenta" i "instytucji wdrażającej" określone zostały ustawie o NPR. I tak, zgodnie z art. 2 pkt 1 tejże ustawy "beneficjentem" jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 7. Natomiast "instytucja wdrażająca" to podmiot publiczny lub prywatny, odpowiedzialny za realizację działania w ramach programu operacyjnego na podstawie umowy z instytucją zarządzającą (art. 2 pkt 4).
W SPO WKP, PARP pełni rolę Instytucji Wdrażającej (pkt IV.3 załącznika do rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia SPO WKP). Dotyczy to między innymi, w ramach Priorytetu 2 (bezpośrednie wsparcie przedsiębiorców), działania 2.3 - wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw.
Minister Gospodarki i Pracy rozporządzeniem z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego - Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw (Dz.U. Nr 195, poz. 2010; z 2005 r. Nr 128, poz. 1070), dalej "rozporządzenie w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej", określił szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach tego programu (§ 1 ust. 1). Oparł się przy tym na delegacji wynikającej z art. 6b ust. 10 ustawy o utworzeniu PARP.
Tryb udzielania wsparcia przedsiębiorcom unormowany został w Rozdziale 4 ww. rozporządzenia. I tak, wniosek o dofinansowanie składany jest przez przedsiębiorcę w regionalnej instytucji finansującej, dokonującej jego formalnej oceny (§ 12 ust. 2 i § 13). W pkt IV.3.1 załącznika do rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia SPO WKP wyjaśniono, że w 2001 r. w każdym województwie utworzone zostały regionalne instytucje finansujące, jako regionalny partner PARP do wdrażania polityki sektorowej adresowanej do małych i średnich przedsiębiorstw.
W razie stwierdzenia uchybień formalnych we wniosku złożonym najpóźniej na 7 dni przed upływem danego terminu składania wniosków, regionalna instytucja finansująca wzywa przedsiębiorcę do usunięcia tych uchybień w terminie 3 dni od wezwania (§ 13 ust. 3). Wnioski prawidłowe pod względem formalnym przekazywane są PARP (§ 13 ust. 4).
Zgodnie z § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, PARP dokonuje oceny techniczno-ekonomicznej i merytorycznej wniosków prawidłowych pod względem formalnym, stosując kryteria określone w przepisach wydanych dla SPO WKP na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy o NPR tj. rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia SPO WKP. W załączniku do tego rozporządzenia przewidziano powoływanie Grup Roboczych ds. Oceny Projektów, zdefiniowanych jako ciało powołane w ramach instytucji wdrażających do każdego działania, dokonujące techniczno-ekonomicznej i merytorycznej oceny wyboru projektów w oparciu o zasady oceny techniczno-ekonomicznej i merytorycznej ("słownik terminologiczny z wykazem skrótów" ww. załącznika).
Na podstawie umowy zawartej między Ministerstwem Gospodarki i Pracy a PARP (§ 1 ust. 1 Regulaminu Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów) Grupa taka powołana została także dla oceny projektów zgłaszanych w ramach działania 2.3. Z jej prac sporządza się protokół zawierający między innymi listę rankingową rozpatrywanych wniosków, ułożonych w kolejności malejącej, odpowiadającej liczbie uzyskanych punktów (§ 8 ust. 1 lit. b) ww. regulaminu). Lista obejmuje wszystkie podlegające ocenie projekty. Na rozprawie pełnomocnik PARP wyjaśniła, że składa się ona z dwóch części tj. listy wniosków rekomendowanych czyli projektów, które uzyskały 51 lub więcej punktów oraz listy pozostałych projektów wraz z listą przyznanych punktów.
PARP, w terminie 60 dni od dnia upływu danego terminu składania wniosków, przekazuje wyniki oceny wniosków, w postaci rankingu, Instytucji Zarządzającej, tj. Ministrowi Gospodarki i Pracy (§ 14 ust. 2).
Definicję "instytucji zarządzającej" zawiera art. 2 pkt 5 ustawy o NPR. Jest to właściwy minister albo inny organ administracji publicznej, odpowiedzialny za przygotowanie i nadzorowanie realizacji programu operacyjnego albo za przygotowanie i nadzorowanie realizacji strategii wykorzystania Funduszu Spójności, albo Podstaw Wsparcia Wspólnoty, o których mowa w przepisach Unii Europejskiej ustanawiających Fundusz Spójności i ustanawiających przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych.
Instytucja Zarządzająca, kierując się wynikami otrzymanej oceny, w terminie 30 dni od dnia otrzymania rankingu dokonuje wyboru wnioskodawców, z którymi PARP zawrze umowy o udzieleniu wsparcia. W przypadku wątpliwości co do oceny wniosku Instytucja Zarządzająca może zażądać od PARP kopii wskazanego wniosku wraz z załącznikami (§ 14 ust. 3). Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 23 ustawy o NPR Instytucja Zarządzająca powołuje komitety sterujące w celu opiniowania i rekomendowania projektów do wsparcia (pkt IV.1.2. załącznika do rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia SPO WKP). Posiedzenia Komitetu Sterującego odbywają się każdorazowo po otrzymaniu listy rankingowej projektów, przygotowywanej przez Grupę Roboczą na podstawie projektów zebranych w ramach danej rundy aplikacyjnej, a dotyczących danego działania. Do zadań tego Komitetu należy opiniowanie i rekomendowanie Instytucji Zarządzającej listy projektów kwalifikujących się do udzielenia wsparcia (pkt IV.I.2 załącznika do rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia SPO WKP).
Po dokonaniu wyboru przez Instytucję Zarządzającą, PARP niezwłocznie zawiadamia wnioskodawców o udzieleniu bądź odmowie udzielenia wsparcia (§ 14 ust. 4).
Szczegółowe przedstawienie trybu uzyskiwania dofinansowania, o jakie wystąpiła Skarżąca, niezbędne jest z uwagi na konieczność umiejscowienia w ramach tego trybu pism wskazanych w skardze jako przedmiot zaskarżenia. W związku z tym określenia wymaga również pozycja Komisji Odwoławczej, której stanowisko przedstawione zostało w piśmie z dnia 28 lipca 2005 r., zaskarżonym w niniejszej sprawie.
W aktach znajduje się decyzja Prezesa PARP z dnia 21 czerwca 2004 r. powołująca powyższą Komisję, jako właściwą do rozpatrywania odwołań przedsiębiorców od oceny Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów. W skład Komisji wchodzą pracownicy PARP.
Podkreślić należy, że przepisy regulujące udzielanie pomocy w ramach SPO WKP nie przewidują ani istnienia takiej Komisji, ani też trybu odwoławczego od oceny wniosków dokonywanej przez Grupę Roboczą ds. Oceny Projektów. Podstawa prawna do utworzenia Komisji Odwoławczej nie istnieje.
Przyznała to również pełnomocnik PARP wyjaśniając, że zasady działania Komisji Odwoławczej określone zostały przez Ministra Gospodarki i Pracy, jako Instytucję Zarządzającą programem. Powołanie zaś Komisji spowodowane było uwzględnieniem faktu kwestionowania przez przedsiębiorców ocen dokonywanych przez Grupę Roboczą ds. Oceny Projektów.
Pełnomocnik wyjaśniła też, że przedsiębiorca może złożyć odwołanie od oceny Grupy Roboczej dopiero po uzyskaniu z PARP informacji, o której mowa w § 14
ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej. Efektem nieuwzględnienia odwołania jest przekazanie przedsiębiorcy bardziej szczegółowej informacji o powodach odrzucenia wniosku. Natomiast uwzględnienie odwołania ponownie uruchamia tryb oceny wniosku. Instytucja Zarządzająca otrzymuje od PARP suplement do listy rankingowej. Z wyjaśnień pełnomocnika PARP wynika również, że dostrzeżenie błędów w ocenie formalnej wniosku powoduje ponowną oceną wniosku przez Regionalną Instytucję Finansującą.
Z powyższego wynika przede wszystkim, że Komisja Odwoławcza nie jest organem administracji publicznej, a organem działającym w ramach PARP, tak jak i Grupa Robocza ds. Oceny Projektów. Nie stosuje ona przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jej działania sprowadzają się do weryfikacji prawidłowości oceny formalnej i merytorycznej wniosku, dokonywanej już po wyborze przez Instytucję Zarządzającą projektów, którym zostanie udzielone wsparcie. Zdaniem Sądu działania Komisji Odwoławczej nie mieszczą się w określonym przepisami trybie udzielania pomocy w ramach SPO WKP.
Jakiekolwiek nie byłyby powody, dla których Minister Gospodarki i Pracy uznał za właściwe utworzenie Komisji Odwoławczej, to wobec braku podstawy prawnej do jej powołania oraz działania w ramach tego programu, stanowisko będące efektem rozpatrzenia "odwołania" nie jest decyzją administracyjną tj. aktem pochodzący od organu administracji państwowej. Uprawnienie określonego podmiotu do podejmowania władczych rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych wynikać może wyłącznie z przepisu prawa. Komisja Odwoławcza uprawnień takich nie tylko więc nie ma, ale i mieć nie może. Jej oceny nie są wiążące dla Instytucji Zarządzającej.
Z uwagi na fakt, że Komisja Odwoławcza działa w ramach PARP, Sąd przyjął, że zawierające jej stanowisko pismo z dnia 28 lipca 2005 r. jest w istocie pismem PARP, jako podmiotu rzeczywiście uprawnionego do działania w ramach SPO WKP.
Skarżąca stwierdziła, że jako decyzję w rozumieniu art. 107 k.p.a. traktuje pismo PARP z dnia 21 kwietnia 2005 r., którym "Grupa Robocza ds. Oceny Projektów odrzuciła wniosek (...) na etapie oceny techniczno ekonomicznej...".
Przepisy rozporządzenia w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej nie przewidują jakiegokolwiek działania Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów lub też PARP, które skierowane byłoby do przedsiębiorcy na etapie oceny techniczo-ekonomicznej i merytorycznej wniosku. Lista rankingowa będąca wynikiem tej oceny przekazywana jest Instytucji Zarządzającej. Przedsiębiorca zaś otrzymuje od PARP dopiero informację, o której mowa w § 14 ust. 4 ww. rozporządzenia.
Z treści znajdującego się w aktach sprawy pisma Ministerstwa Gospodarki i Pracy z dnia 20 kwietnia 2005 r. wynika, że posiedzenie Komitetu Sterującego odbyło się 11 kwietnia 2005 r., a Minister Gospodarki i Pracy, zatwierdził listy projektów do wsparcia w dniu 15 kwietnia 2005 r.
Uzasadnione jest zatem stwierdzenie PARP, że jej pismo z dnia [...] kwietnia 2005 r. było w istocie informacją, o której mowa w § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej.
W ocenie Sądu, w świetle przepisów regulujących tryb udzielania pomocy w ramach przedmiotowego programu operacyjnego, podmiotem decydującym o udzieleniu tej pomocy jest Minister Gospodarki i Pracy jako Instytucja Zarządzająca, dokonująca wyboru wnioskodawców, z którymi PARP zobowiązana jest zawrzeć umowę o udzieleniu wsparcia. Aczkolwiek w art. 26 ust. 2 ustawy o NPR przewidziano możliwość przyznawania dofinansowania przez instytucje wdrażające w imieniu instytucji zarządzających, jednakże musi ona wynikać z systemu realizacji danego programu. SPO WKP możliwości takiej nie przewiduje.
Wybór projektów dokonany przez Instytucję Zarządzającą jest dla PARP wiążący.
Charakteru takiego nie ma natomiast lista rankingowa, będąca rezultatem oceny techniczno-ekonomicznej i merytorycznej dokonywanej przez PARP, aczkolwiek Minister Gospodarki i Pracy wybierając projekty, którym zostanie udzielone wsparcie, kieruje się wynikami tej oceny.
Zdaniem Sądu działania podejmowane przez PARP na etapie oceny wniosków złożonych przez przedsiębiorców nie mają charakteru władczego, a przekazywane przez nią informacje o tej ocenie nie są decyzjami w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa jednoznacznie bowiem wskazują Ministra Gospodarki i Pracy jako organ dokonujący wyboru projektów, którym zostanie udzielone wsparcie.
Za decyzję administracyjną nie może więc być uznana przekazywana przez PARP informacja, o której mowa w § 14 ust. 4 rozporządzenia w sprawie udzielania przez PARP pomocy finansowej. Z przepisu tego bezspornie wynika, że jest to informacja o udzieleniu lub odmowie udzielenia wsparcia, wynikająca z wyboru dokonanego przez Ministra Gospodarki i Pracy, a nie własne rozstrzygnięcie PARP. Zważyć należało i to, że PARP nie ma wpływu na istotę przekazywanej informacji, ani też nie może przekazać informacji innej niż uzyskana od Ministra Gospodarki i Pracy.
Ze względów wskazanych wyżej Sąd nie podzielił poglądu Skarżącej, że pismo z dnia 21 kwietnia 2005 r. jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 k.p.a. Nie służyły od niego środki zaskarżenia przewidziane w tym kodeksie. Decyzją nie jest zatem także pismo z dnia 28 lipca 2005 r., zawierające stanowisko Komisji Odwoławczej. W ocenie Sądu bez znaczenia jest okoliczność, że w jego treści wskazano, iż jest odpowiedzią "w sprawie odwołania od decyzji Grupy Roboczej ds. Oceny Projektów o odrzuceniu na etapie oceny techniczno-ekonomicznej wniosku o dofinansowanie projektu...". Samo użycie słowa "decyzja" nie przesądza o takim właśnie charakterze pisma. Przede wszystkim musi istnieć przepis prawa przyznający określonemu podmiotowi prawo do podejmowania decyzji administracyjnych rozumianych jako oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (zob. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Zakamycze 2005; s. 18).
Rację ma PARP podnosząc, że żaden przepis ustawy o utworzeniu PARP nie przyznaje jej kompetencji do wydawania decyzji administracyjnych. Kompetencje takie nie wynikają również z przepisów o SPO WKP.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Oznacza to, że jest związany wskazanym przez Skarżącą przedmiotem zaskarżenia. Skoro w niniejszej sprawie Skarżąca jako organ, którego działania dotyczy skarga, wskazała PARP, to tylko jej działanie, a nie działanie Ministra Gospodarki i Pracy mogło być przedmiotem oceny Sądu. Ocena charakteru prawnego dokonywanego przez Ministra Gospodarki i Pracy wyboru projektów, którym zostanie udzielone wsparcie, przekracza granice niniejszej sprawy.
Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd rozważył, czy zaskarżone pisma PARP nie są innymi niż decyzja lub postanowienie aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu żadne ze wskazanych przez Skarżącą pism nie mieści się w kategorii przedmiotów zaskarżania określonych w tym przepisie.
Nie dotyczą one bowiem uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, co jest jednym z warunków uznania określonego aktu lub czynności za podlegające zaskarżaniu do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawnienia wynikające z przepisów prawa nie zależą od rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, który może jedynie stwierdzić ich istnienie. Natomiast pomoc w ramach sektorowych programów operacyjnych jest "przyznawana", które to sformułowanie użyte zostało w art. 26 ustawy o NPR. Wybór projektów, którym zostanie udzielone wsparcie oparty jest wprawdzie na kryteriach określonych przepisami prawa, jednakże nie zmienia to faktu, że to nie przepis prawa, a wybór Instytucji Zarządzającej uprawnia przedsiębiorcę do uzyskania pomocy. Z przepisów prawa wynika jedynie uprawnienie przedsiębiorcy do wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie w ramach SPO WKP.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie znaczenie drugorzędne ma okoliczność, że z podmiotami wybranymi przez Ministra Gospodarki i Pracy PARP zawiera umowy cywilnoprawne (art. 6b ust. 10 ustawy o utworzeniu PARP oraz art. 26 ust. 5 ustawy o NPR). Działania PARP są bowiem jedynie rezultatem wyboru innego podmiotu, którego prawidłowości Sąd w niniejszej sprawie oceniać nie może.
Odnosząc się natomiast do stanowiska PARP, iż nie stosuje ona przepisów kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na brak stosownego odesłania w przepisach ustawy o utworzeniu PARP, wyjaśnić należy, że sam fakt realizacji zadań z zakresu administracji rządowej (art. 4 ust. 1 ustawy o PARP) zobowiązuje ją do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 2 k.p.a. jego przepisy normują postępowanie także przed innymi niż organy administracji publicznej, organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 (indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej), tzn. do wykonywania zadań zleconych administracji publicznej. Zastosowanie to miałoby zatem miejsce, gdyby PARP podejmowała rozstrzygnięcia o charakterze władczym. Jednakże w zakresie pomocy udzielanej przedsiębiorcom w ramach SPO WKP tego rodzaju uprawniania PARP nie przysługują.
Ponieważ zaskarżone w niniejszej sprawie pisma PARP z dnia [...] lipca 2005 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie mieszczą się wśród aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a brak jest również przepisu ustawy szczególnej przewidywałyby sądową kontrolę tego rodzaju pism, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.
Pełnomocnik PARP wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zasądzenia na rzecz organu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło