II SA/Gd 338/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-03-30

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny użytkownika wieczystego, który nabył prawo użytkowania wieczystego przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, może nabyć własność tej nieruchomości na podstawie tej ustawy, mimo że nie był użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. ani w dniu wejścia w życie ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie interpretowały art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Wykładnia organów, która wyłączała z kręgu uprawnionych następców prawnych nabywających użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie ustawy, była sprzeczna z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Sąd stwierdził, że następcy prawni użytkowników wieczystych nabywają prawo własności niezależnie od formy następstwa prawnego i daty jego nabycia, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek ustawowych.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współużytkownikami wieczystymi nieruchomości, wystąpili z wnioskiem o nabycie jej własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. Jeden ze współużytkowników, J. P., nabył swój udział w użytkowaniu wieczystym w drodze darowizny w 1993 r., nie będąc użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 r. Organy administracji odmówiły nabycia własności, uznając, że nie została spełniona przesłanka tożsamości osób będących użytkownikami wieczystymi w kluczowych datach. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P., J. P., B. P. W. i A. I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 marca 2004 r., nr [...] w przedmiocie nabycia przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 lipca 2003 roku, nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących J. P., J. P., B. P. W. i A. I. P. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 21 czerwca 2002 roku J. L. P., J. P., B. P. W. oraz A. I. P. - współużytkownicy wieczyści zabudowanej na cele mieszkaniowe nieruchomości gruntowej, położonej w G. przy ul. [...], obejmującej działkę nr o powierzchni 960m2, dla której Sąd Rejonowy w Gdańsku X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr , wystąpili z wnioskiem o nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Prezydent Miasta decyzją z dnia 9 lipca 2003 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 ze zm.), odmówił nieodpłatnego nabycia przez ww. użytkowników wieczystych prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wnioskodawcy nie mogą skorzystać z uprawnienia przewidzianego ww. ustawą bowiem J. P. nabył swój udział (1/6 części) w użytkowaniu wieczystym wymienionej nieruchomości w wyniku umowy darowizny z dnia 5 listopada 1993 roku. Jak wskazał organ roszczenie o nieodpłatne nabycie przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości przysługuje jedynie tym osobom fizycznym, które w dniu 26 maja 1990 roku były użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości i są nimi nadal w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001 roku. Musi być przy tym zachowana tożsamość tych osób, co oznacza, że ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu 26 maja 1990 roku status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu 24 października 2001 roku. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawcy stwierdzili, iż wydana decyzja jest niezgodna z aktualnie obowiązującym prawem bowiem art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości został zmieniony w art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego. Jak wskazali dalej - zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości. W ocenie odwołujących się z ww. przepisu wynika jednoznacznie, iż współużytkownicy wieczyści nieruchomości tj. J. L. P., B. P. W. i A. I. P. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. [...]. Odwołujący się stwierdzili także, iż okoliczność, że użytkownik wieczysty J. P. nabył swój udział w wymienionej nieruchomości w dniu 5 listopada 1993 roku nie może pozbawić prawa własności nieruchomości gruntowej pozostałych użytkowników wieczystych, ponieważ należy się ona im z mocy prawa. Wskazali także, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym przepisem art. 1 ust. 2 cyt. ustawy – J. Po., jako następca prawny współużytkownika wieczystego tejże nieruchomości S. P., również nabył z mocy prawa własność ww. nieruchomości. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 23 marca 2004 roku, nr 2720/03, wydaną na podstawie art. 138 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż nabycie uprawnienia określonego w art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (w brzmieniu nadanym przez art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego) zostało uzależnione od łącznego spełnienia określonych w tej ustawie przesłanek: podmiotowych, przedmiotowych i czasowych. Przesłankę natury podmiotowej stanowi możliwość nabycia z mocy prawa w tym trybie własności nieruchomości jedynie przez osoby fizycznych legitymujące się co do nieruchomości gruntowej prawem użytkowania wieczystego; przesłankę przedmiotową - ograniczenie nabycia własności w tym trybie jedynie w stosunku do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, zaś przesłankę natury czasowej - konieczność bycia niezmiennie użytkownikiem wieczystym (lub współużytkownikiem wieczystym) nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak i w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 roku), przy czym musi być zachowana tożsamość tych osób, co oznacza, iż ta sama osoba uzyskała najpóźniej w dniu 26 maja 1990 roku status użytkownika wieczystego i ta sama osoba jest nim nadal w dniu 24 października 2001 roku. Jak wskazało Kolegium konsekwencją takiego sposobu rozumienia art. 1 ust. 1 ustawy musi być też odpowiednia interpretacja zwrotu, jakim posługuje się ustawodawca w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy. Przepis ten przyznaje bowiem uprawnienie do nabycia w trybie tejże ustawy prawa własności osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osób, o których mowa w ustępie 1 tego artykułu (chodzi więc o osoby, które spełniały określone w ustawie przesłanki do nabycia nieruchomości). W rezultacie owym następcą prawnym będzie w ocenie Kolegium tylko ta osoba fizyczna, która nabyła prawo użytkowania wieczystego od osób spełniających warunki określone w art. 1 ust. l cyt. ustawy, czyli nabyła to prawo po dniu 24 października 2001 roku. Mając powyższe rozważania na uwadze Kolegium stwierdziło, iż istniejący w sprawie stan faktyczny wskazuje, że J. P. (w udziale 1/6), B. W. (w udziale 1/3), A. P. (w udziale 1/3) oraz S. P. (w udziale 1/6) nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dniu 19 kwietnia 1985 roku, na mocy umowy sprzedaży. W dniu 26 maja 1990 roku byli zatem współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. Jednakże bezspornym pozostaje także, iż J. P. stał się współużytkownikiem wieczystym (w udziale 1/6) ww. nieruchomości w dniu 9 listopada 1993 roku, a zatem nie był nim w dniu 26 maja 1990 roku. Ten fakt w ocenie Kolegium zniweczył możliwość nabycia własności nieruchomości w omawianym trybie przez wszystkich współużytkowników wieczystych, gdyż w takiej sytuacji nie została spełniona przesłanka tożsamości osób będących użytkownikami wieczystymi zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak i w dniu 24 października 2001 roku. Kolegium podkreśliło przy tym, iż nie jest możliwe nabycie udziału we własności nieruchomości (części nieruchomości) w sytuacji gdy pozostała jej część nadal byłaby objęta prawem użytkowania wieczystego. Sprzeciwiałoby się to istocie prawa użytkowania wieczystego bowiem zgodnie z art. 232 Kodeksu cywilnego jedynie grunty Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste, a zatem przedmiotem użytkowania wieczystego nie mogą być grunty należące do osób fizycznych. W skardze na powyższą decyzję J. P., J. P., B. P. W. oraz A. I. P. wnieśli o jej uchylenie. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej interpretacji przepisów art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego oraz art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Skarżący ponownie przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu stwierdzając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezgodna z aktualnie obowiązującym prawem bowiem - zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego przepisu art. 1. ust. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, współużytkownicy wieczyści nieruchomości – J. L. P., B. P. W. i A. I. P. nabyli własność nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. [...] z mocy prawa. Skarżący wskazali przy tym, iż okoliczność nabycia udziału przez użytkownika wieczystego J. P. w wymienionej nieruchomości w dniu 5 listopada 1993 roku nie może pozbawić prawa własności nieruchomości gruntowej pozostałych użytkowników wieczystych, reprezentujących 5/6 części nieruchomości, którzy spełniają wszystkie wymagane przepisami cyt. ustawy przesłanki nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości. Stwierdzili również, iż skoro nieżyjący obecnie współużytkownik wieczysty ww. nieruchomości – S. P., który spełniał wszystkie trzy wymagane ustawą przesłanki, dokonał darowizny swojego udziału 1/6 części nieruchomości na rzecz swojego wnuka – J. P., to J. P. stał się pełnoprawnym współużytkownikiem wieczystym tejże nieruchomości i z mocy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości również nabył z mocy prawa własność ww. nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi zaś, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny i wynika z niego, że właścicielem zabudowanej na cele mieszkaniowe nieruchomości gruntowej, położonej w G. przy ul. [...], obejmującej działkę nr o powierzchni 960m2, dla której Sąd Rejonowy w Gdańsku X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr , jest Gmina Miasta. Działka ta jest w użytkowaniu wieczystym – w księdze wieczystej jako wieczyści użytkownicy przedmiotowej nieruchomości wpisani są: J. L. P. (użytkownik w 1/6 części), B. P. W. (użytkownik w 1/3 części), A. I. P. (użytkownik w 1/3 części) oraz J. P. (użytkownik w 1/6 części). L. P., B. P. W. oraz A. I. P. nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w dniu 19 kwietnia 1985 roku, na mocy umowy sprzedaży (byli zatem użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak i w dniu 24 października 2001 roku). Natomiast J. P. stał się współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 listopada 1993 roku, na podstawie umowy darowizny. Darczyńcą był dziadek J. P. – S. P., który wraz z L. P., B. P. W. oraz A. I. P. nabył użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości dnia 19 kwietnia 1985 roku. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji przez organ II instancji) osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 roku użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja o nabyciu prawa własności nieruchomości stała się ostateczna. Natomiast zgodnie z ust. 2 art. 1 cyt. ustawy prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. Z treści art. 1 ust. 1 cyt. ustawy wynika, iż nietrafny był pogląd skarżących, zgodnie z którym skarżący – jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości, stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości gruntowej położonej w G. przy ul. [...]. Dopiero bowiem ostateczna decyzja administracyjna wydana w przedmiotowej sprawie mogłaby – zgodnie z cyt. przepisem – spowodować, iż wskazane w niej osoby nabyłyby z mocy prawa własność użytkowanej dotąd nieruchomości. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż aby nabyć prawo własności użytkowanej nieruchomości w oparciu o przepisy analizowanej ustawy koniecznym jest, aby osobie wnioskodawcy przysługiwał przymiot użytkownika wieczystego nabywanej na własność nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 roku, jak i w dniu wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 24 października 2001 roku. Dodatkowo - zdaniem organów, tylko następca prawny, który nabył użytkowanie wieczyste po dniu 24 października 2001 roku, będzie mógł wystąpić z wnioskiem o nabycie prawa własności nieruchomości w trybie cyt. ustawy, ponieważ w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu 24 października 2001 roku musi być zachowana tożsamość osoby fizycznej będącej poprzednikiem prawnym wnioskodawcy. Tym samym z kręgu następców prawnych, uprawnionych do wystąpienia z takim żądaniem, organy wyłączyło osoby, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 24 października 2001 roku - tak jak to ma miejsce w rozpatrywanym stanie faktycznym w odniesieniu do J. P., który prawo użytkowania wieczystego nabył w drodze darowizny od swojego dziadka w 1993 roku. Przy czym dziadek skarżącego – S. P. był wieczystym użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości od 1985 roku, a więc był nim również w dniu 26 maja 1990 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie nie podziela powyżej wskazanego poglądu organów rozpoznających niniejszą sprawę, dotyczącego podmiotowego zakresu stosowania art. 1 analizowanej ustawy. Powołując się w tej mierze na rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2004 roku (sygn. akt II SA/Gd. 173/04, Baza Orzeczeń LEX nr 151533) stwierdzić należy, że wykładnia art. 1 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy dokonana przez organy administracji w niniejszej sprawie - różnicująca obywateli bez istotnego powodu - sprzeczna jest z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej oraz zasadą równości wobec prawa. Wykładnia ta bowiem różnicuje sytuację następców prawnych użytkowników wieczystych w ten sposób, że przy ustalaniu praw następców prawnych wieczystych użytkowników do nabycia prawa własności nieruchomości inna jest sytuacja osób, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed 24 października 2001 roku, a inna gdy prawo to nabyły po 24 października 2001 roku, przy uwzględnieniu, że w obu sytuacjach nabycie to nastąpiło od osób będących użytkownikami wieczystymi danej nieruchomości w dniu 26 maja 1990 roku. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2004 roku odczytanie normy prawnej zawartej w cytowanym przepisie może nastąpić tylko poprzez sięgnięcie do przepisów Konstytucji RP i posłużenie się techniką wykładni ustawy w zgodzie z konstytucją, w tym wypadku w zgodzie z konstytucyjnymi zasadami: zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2) oraz zasady równości wobec prawa (art. 32). W przeciwnym wypadku sposób interpretacji zaproponowany przez organy administracji w niniejszej sprawie wzruszy zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa albowiem wyłączy z kręgu podmiotów uprawnionych do nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku osoby, które na skutek np. śmierci poprzednika prawnego czy też zawarcia umowy darowizny, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, przed datą wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 24 października 2001 roku, zostały pozbawione uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Nadto interpretacja ta doprowadzi do złamania zasady równości wobec prawa albowiem sytuacja prawna adresatów normy prawnej będzie zróżnicowana jedynie z przyczyny nabycia użytkowania wieczystego przed wejściem w życie ustawy z dnia 26 lipca 2001roku. Istota zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa sprowadza się do takiego nakazu stanowienia prawa, by obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji. Zasada równości wobec prawa z kolei, najogólniej rzecz ujmując, oznacza nakaz jednakowego traktowania równych i podobnego traktowania podobnych, dopuszczalność uzasadnionych zróżnicowań, a także wiązanie równości z zasadą sprawiedliwości. Tak określona zasada równości stanowi podstawę do odczytania normy prawnej z art. 1 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy. Sytuacja, w której następca prawny użytkownika wieczystego nie może skorzystać z prawa do zamiany użytkowania wieczystego na własność tylko dlatego, że swój udział otrzymał w drodze darowizny przed wejściem w życie ustawy od osoby, która była użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 roku, a mógłby nabyć to prawo gdyby swój udział w drodze darowizny otrzymał po 24 października 2001 roku i z tej przyczyny nie może spełnić wskazywanego przez organy obu instancji warunku tożsamości osoby będącej użytkownikiem wieczystym w dniu 26 maja 1990 roku oraz w dniu wejścia w życie ustawy, zdaniem Sądu nie może uzyskać aprobaty w świetle przedstawionych wyżej zasad konstytucyjnych. Stąd też dokonując wykładni omawianych przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 lipca 2001 roku w zgodzie z przedstawionymi wyżej zasadami wynikającymi z Konstytucji RP uznać należało, że art. 1 ust. 1 i 2 ustawy odnosi się do następców prawnych użytkowników wieczystych niezależnie od formy następstwa prawnego oraz niezależnie od tego czy nastąpiło ono po 24 października 2001 roku, czy też przed tą datą, przy uwzględnieniu, że zostały spełnione wszystkie pozostałe przesłanki ustalone w omawianej ustawie, a niezbędne dla nabycia prawa własności nieruchomości (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 lutego 2006 roku, sygn. akt II SA/Gd 276/04, nie publ. oraz w wyroku z dnia 18 stycznia 2006 roku, sygn. akt II SA/Gd 1491/03, nie publ.). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy orzekające w niniejszej sprawie - dokonując błędnej wykładni przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, naruszyły prawo materialne w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Na marginesie powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2000 roku (sygn. akt II SA/Gd 1980/98, nie publ.), uznało, że nie jest możliwe nabycie przez osoby fizyczne udziału we własności nieruchomości (części nieruchomości), w sytuacji gdy pozostała jej część nadal byłaby objęta prawem użytkowania wieczystego. Sprzeciwiałoby się to istocie prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie bowiem z treścią art. 232 Kodeksu cywilnego jedynie grunty Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste. Z przepisu tego wynika, że przedmiotem użytkowania wieczystego nie mogą być grunty należące do osób fizycznych. W konsekwencji nie może być dopuszczalna taka sytuacja, w której część nieruchomości (po dokonanym przekształceniu) stanowiłaby własność osoby fizycznej, podczas gdy pozostała część pozostawałaby nadal w użytkowaniu wieczystym, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której użytkowana wieczyście nieruchomość byłaby przedmiotem współwłasności osoby fizycznej oraz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, co w świetle art. 232 Kodeksu cywilnego byłoby niedopuszczalne. O kosztach Sąd orzekł na wniosek strony skarżącej, na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 oraz art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. nr 175, poz. 1459) - ustawa z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości utraciła moc. Stosownie do art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku i nie zakończonych decyzją ostateczną, zastosowanie znajdą przepisy ustawy z 29 lipca 2005 roku. Organ administracji będzie zatem zobowiązany zbadać czy skarżący podtrzymują złożony w niniejszej sprawie wniosek, a w razie pozytywnego ustalenia - rozstrzygnąć sprawę na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. Zarządzenie: 1. Odnotować w kontrolce uzasadnień. 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem i pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej doręczyć stronom. 3. Akta przedłożyć z wpływem lub za 46 dni.

Powołane przepisy

art. 1 ust. 2 ustawyart. 1 ustawyart. 15 ustawyart. 1 ust. 1 ustawyart. 1 ust. 2art. 138art. 1art. 232art. 1 ust. 1art. 1 § 1art. 134 § 1 ustawyart. 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło