II OSK 179/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. i N. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2156/02 w sprawie ze skargi A. B. i N. L. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] 2. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. B. i N. L. kwotę 1100 zł (tysiąc sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2156/02 po rozpoznaniu skargi A. B. i N. L. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Starachowicach - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że w wyniku kontroli organu pierwszej instancji przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2002 r. stwierdzono, że inwestor prowadzi roboty budowlane przy budowie poddasza istniejącego budynku mieszkalnego w W. przy ul. [...]. N. L. oświadczyła, że wspólnie z A. B. są inwestorkami rozpoczętych pod koniec marca 2002 r. robót budowlanych, nie posiadając pozwolenia na budowę, jednakże po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli inwestorki wystąpiły o wydanie "stosownych dokumentów". Na podstawie ustalonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji uznał, że doszło do samowolnego prowadzenia robót budowlanych przy budowie części budynku i w związku z tym wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. W odwołaniu od tej decyzji inwestorki podniosły, iż wprawdzie nie posiadały pozwolenia na budowę, jednakże wystąpiły w dniu 12 kwietnia 2002 r. o takie pozwolenie. Podkreśliły, że pozostawienie budynku bez remontu i wykonania dachu spowodowałoby jego zniszczenie. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podając, że organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję o nakazie rozbiórki nadbudowy na podstawie art. 48 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane w określonym stanie faktycznym sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły inwestorki podnosząc, że budynek wymagał podjęcia robót zabezpieczających a o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dowiedziały się z pism Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i podjęły kroki w kierunku uzyskania stosownych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd stwierdził, że organy administracji orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie dowodowe, dokonały prawidłowej subsumcji przepisów prawa i w rezultacie wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, który zobowiązuje organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Art. 3 pt. 6 ww ustawy stanowi, że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego. Inwestorki prowadziły nadbudowę budynku mieszkalnego, która wymagała stosownie do przepisów Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, miała bowiem powstać zupełnie nowa część obiektu budowlanego. Tym samym w myśl art. 48 Prawa budowlanego, właściwy organ był zobowiązany wydać kwestionowaną decyzję, przepis ten stanowi bowiem o bezwzględnym nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu. Podjęte przez inwestorki działania zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę na tym etapie postępowania były już spóźnione, bowiem w myśl art. 28 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę należy uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych, a nie w trakcie ich realizacji. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie uprawniona do prowadzenia robót budowlanych a decyzja ta stanowi tylko jeden z dokumentów, który należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły N. L. i A. B. reprezentowane przez adwokata R. F. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego wobec przyjęcia, że organ był zobligowany do nakazania rozbiórki zaś ewentualna rozbiórka wymagałaby nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego lecz art. 50 i 51 Prawa budowlanego /por. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Wr 236/96/. Obecna na rozprawie wnosząca skargę kasacyjną N. L. podtrzymała skargę kasacyjną, jej zarzuty i wnioski wyjaśniając, iż niesporne jest w sprawie wykonanie przedmiotowych robót bez akceptacji właściwego organu administracji publicznej, jednakże niezasadnie przyjęto, że została wykonana nowa część obiektu podczas gdy w istocie wobec zniszczenia dotychczasowej konstrukcji dachu zrealizowano nową konstrukcję z nowym pokryciem. Otwory okienne w dachu wykonano mając na uwadze, iż w przyszłości poddasze może być użytkowane, jednakże w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i obecnie, nie jest ono w ogóle wykorzystywane, a także brak jest połączenia poddasza poprzez klatkę schodową z pozostałą częścią budynku mieszkalnego. Taki stan faktyczny został ustalony w toku postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego wobec przyjęcia, że właściwy organ był zobowiązany do nakazania rozbiórki w sytuacji, gdy ewentualna rozbiórka wymagałaby nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, przy czym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego lecz art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Przepis art. 48 Prawa budowlanego obowiązujący w odniesieniu do przedmiotowej sprawy przewidywał wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Zarówno organy obu instancji jak i Sąd pierwszej instancji przyjęły, iż przedmiotowe roboty budowlane doprowadziły do powstania "całkowicie nowej części budynku mieszkalnego", a więc w konsekwencji jako materialnoprawną podstawę orzekania należało zastosować art. 48 Prawa budowlanego. Takie stanowisko jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy uznać za błędne. Nie została bowiem wybudowana nowa część budynku mieszkalnego, jaką niewątpliwie stanowiłaby budowa nowej kondygnacji. Zrealizowanie nowej konstrukcji dachu z nowym pokryciem w celu jak to wskazują inwestorki, zabezpieczenia budynku, w istocie nie stanowiło wybudowania nowej /użytkowej/ części budynku, lecz były to inne roboty budowlane w rozumieniu regulacji art. 50 i 51 Prawa budowlanego, na co słusznie wskazuje się w skardze kasacyjnej. Mając na uwadze zasadność skargi kasacyjnej, a także fakt, że podniesione w niej zarzuty dotyczą jedynie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 ppsa.