I OZ 1417/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-12-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'a' Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych jest sprzeczne z prawem. Pomimo że przepis art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA nie wymienia wprost spraw dotyczących dodatków mieszkaniowych, należy przyjąć wykładnię celowościową i uznać, że strony skarżące działania lub bezczynność organów w tych sprawach również korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił Henrykowi P. zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, uznając jego oświadczenie majątkowe za nierzetelne. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego sytuacja materialna jest trudna z powodu aresztowania i konieczności sprzedaży ruchomości, co uniemożliwia mu zarobkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Henryka P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 września 2005 r. II SA/Bd 740/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Henryka P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 22 czerwca 2005 r. (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił Henrykowi P. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż oświadczenie złożone przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy budzi wątpliwości co do ich rzetelności, ponieważ wykazane wydatki przewyższają o połowę dochody skarżącego. Sprzeczne wnioski wynikające z analizy przedstawionej dokumentacji uniemożliwiają, zdaniem Sądu, obiektywne ustalenie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego.
W zażaleniu na to postanowienie Henryk P. nie zarzucił naruszenia prawa podnosząc jedynie, że w związku z aresztowaniem go nie mógł on wypracować żadnego dochodu z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, musiał wyprzedać swoje ruchomości celem zaspokojenia potrzeb jego dzieci i uregulowania zaległości w opłatach na dzień dzisiejszy nie posiada jakichkolwiek możliwości zarobkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wprawdzie skarżący nie podnosi tego w swoim zażaleniu, jednakże rozważyć należy okoliczność, czy nie podlega on zwolnieniu od kosztów postępowania na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Art. 239 tej ustawy zawiera katalog przypadków, w których strona podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów postępowania. W pkt 1 lit. "a" ustawodawca przewidział takie zwolnienie dla strony skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Co prawda przepis ten nie przewiduje wprost zwolnienia od kosztów strony w sprawie, której przedmiotem jest dodatek mieszkaniowy, jednakże z uwagi na rodzaj świadczenia należy przyjąć wykładnię celowościową i przyjąć, że również strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a". Dlatego uznać należało, iż postanowienie o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych jest sprzeczne z prawem, gdyż wezwanie skarżącego do wniesienia wpisu od skargi było niezasadne.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło