II SA/Gl 336/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie WSA Włodzimierz Kubik, WSA ( del.) Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant starszy ref. Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] 2004 r. K. W. zam. w T. przy ul. A nr X wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o zajęcie stanowiska w sprawie sposobu i zasad zabudowy instalacji centralnego ogrzewania wraz z bojlerem cieplej wody w piwnicy należącej do lokalu mieszkalnego E. i H. Z., zam. w T. przy ul. A nr Y w związku z uciążliwością dla wnioskodawcy związaną z szumem, drganiem i hałasem powodowanym czerpaniem ciepłej wody z bojlera. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 2004 r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. A oraz zgromadzonych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zawiadomieniem z dnia [...] 2004r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu mieszkalnego nr Y w budynku wielorodzinnym przy ul. A w T., w którym zainstalowano kocioł węglowy centralnego ogrzewania oraz bojler ciepłej wody, w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zmian.) oraz art. 104 K.p.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr89, poz. 1071) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem pomieszczenia piwnicznego przynależnego do lokalu mieszkalnego nr Y w budynku wielorodzinnym przy ul. A w T., w którym zainstalowano kocioł węglowy centralnego ogrzewania oraz bojler cieplej wody, w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w terminie do dnia [...] 2005 roku nałożył na E. i H. Z. zam. w T. przy ul. A nr Y obowiązek: 1.wykonania inwentaryzacji budowlanej pomieszczenia piwnicznego i zamontowanych urządzeń grzewczych wraz z oceną techniczną zgodności wykonanych robót (montażu kotła co i bojlera ciepłej wody) z przepisami obowiązujących warunków technicznych, norm budowlanych oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie instalacji i urządzeń cieplnych; 2. uzyskania opinii rzeczoznawcy przeciwpożarowego dla wykonanej inwestycji wraz z wykonaniem ewentualnych zaleceń; 3. uzyskania opinii kominiarskiej o prawidłowości podłączenia kotła węglowego do przewodu kominowego i prawidłowej wentylacji pomieszczenia piwnicznego wraz ze szkicem przewodów kominowych i ich wymiarów; 4. uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na przejście przewodów instalacji co, ciepłej i zimnej wody przez części wspólne budynku oraz włączenie się do przewodów kominowych (dymowego i wentylacyjnego). W toku postępowania administracyjnego organ instancji ustalił, iż budynek mieszkalny pod wskazanym adresem jest obiektem murowanym, III - kondygnacyjnym, podpiwniczonym, posiadającym 7 lokali mieszkalnych (księga wieczysta Nr [...]). Lokal mieszkalny Nr Y zlokalizowany na l piętrze przedmiotowego budynku jest własnością H. i E. Z. (KW nr [...]) i składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2. Pomieszczeniem przynależnym do w/w lokalu jest piwnica o pow. użytkowej [...] m2. Z własnością tego lokalu związany jest udział wynoszący [...]/10000 części w częściach wspólnych budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania wieczystego działek nr [...] i nr [...] gruntu objętego KW Nr [...]. Pomieszczenie piwniczne o wymiarach [...] m x [...] m i wysokości [...]m posiada: ściany z cegły bez tynku, strop gęstożebrowy, posadzkę cementową oraz okno o wym. [...]cm x [...] cm i drzwi drewniane szer. [...] cm i wys. [...] cm otwierane do wewnątrz pomieszczenia. Na istniejącym przewodzie wentylacyjnym w tym pomieszczeniu założona jest kratka wentylacyjna [...] x [...] cm oraz wydzielony jest istniejący skład opału i drewna. W pomieszczeniu piwnicznym w [...] 2003 r. zainstalowany został stalowy kocioł węglowy centralnego ogrzewania dolnopalny typu "[...]" o mocy [...] kW produkcji firmy "[...]" N. oraz stalowy bojler poziomy cieplej wody o pojemności [...] litrów produkcji "[...]". Kocioł podłączony został do przewodu dymowego rurą o śred. [...] mm. Z kotła centralnego ogrzewania wyprowadzone zostały dwa przewody; zasilający i powrotu o śred. [...] mm dla instalacji co w mieszkaniu nr Y na piętrze budynku. Kocioł zasila również bojler ciepłej wody w piwnicy. Przy dwóch rurach pionu co. ułożona jest rura o śred. [...] mm instalacji ciepłej wody poprowadzona z pomieszczenia piwnicznego do łazienki E. i H. Z.. Do kotła doprowadzony jest przewód zimnej wody z wodomierzem z istniejącego pionu wodociągowego. Instalacja centralnego ogrzewania i ciepłej wody poprowadzona jest w ten sposób, iż jeden pion składający się z dwóch rur co i rury ciepłej wody biegnie z pomieszczenia piwnicznego, w którym zamontowany jest kocioł węglowy przez pokój mieszkania na parterze R. i Ł. J. (na podstawie ich pisemnej zgody z dnia [...].2003 r.), do kuchni mieszkania E. i H. Z. na piętrze, gdzie następuje rozdział instalacji centralnego ogrzewania nad podłogą w/w mieszkania na poszczególne grzejniki. Rura wody ciepłej poprowadzona jest również nad podłogą kuchni przy ścianie wspólnej z mieszkaniem K. W. do urządzeń sanitarnych w kuchni i łazience. H. Z. wykonał montaż kotła węglowego wraz z bojlerem ciepłej wody na podstawie opinii kominiarskiej Nr [...] z dnia [...] .2003 r. wskazującej miejsce podłączenia urządzeń grzewczych do przewodów kominowych. Prawidłowość podłączeń mistrz kominiarski potwierdził w opinii Nr [...] z dnia [...].2004 r. Według oświadczenia H. Z. kocioł węglowy co został zamontowany w [...] 2003 r. dla nowej instalacji centralnego ogrzewania w lokalu mieszkalnym nr Y (uprzednio mieszkanie ogrzewane było jednym piecem kaflowym), a bojler ciepłej wody do zasilania w wodę ciepłą pomieszczenia kuchni i łazienki w okresie zimowym. W okresie letnim właściciel lokalu korzysta z gazowego podgrzewacza ciepłej wody w łazience. Według organu montaż kotła węglowego co wraz z bojlerem cieplej wody w pomieszczeniu piwnicznym przynależnym do lokalu mieszkalnego nr Y, nie spowodował zmiany przeznaczenia w/w pomieszczenia, gdyż uprzednio pomieszczenie wykorzystywane było jako skład opału i drewna dla potrzeb grzewczych pieca kaflowego. Powyższy zakres wykonanych robót nie spowodował również zmiany zagospodarowania terenu. Od powyższej decyzji K. W. w dniu [...] 2005 roku złożył odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. W treści pisma odwołujący zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych sprzecznych jego zdaniem z protokołem oględzin z dnia [...] 2004 roku oraz wniósł o potraktowanie zabudowy pieca węglowego centralnego jako samowoli budowlanej. Zwrócił się także o zakazanie użytkowania wybudowanej instalacji do czasu ostatecznego załatwienia sprawy. Odwołujący się wskazał na błędne jego zdaniem zastosowanie w decyzji art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane zamiast art. 55 ust. 1 pkt 4 oraz art. 55 ust. 1 pkt 2. Zarzucił także organowi administracji niezasadne pominięcie zastosowania art. 71 i art. 71 a ust. 1 pkt 1 oraz niezajęcie stanowiska w sprawie ponoszonych przez stronę odwołującą się uciążliwości związanych z eksploatacją przedmiotowego bojlera. Ponadto stwierdził, iż przeznaczenie pomieszczenia piwnicy jako składu opału nie może być uznane za jednakowe z przeznaczeniem tego pomieszczenia na kotłownię. Decyzją z dnia [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzył przedmiotowe postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, po rozpoznaniu sprawy i analizie dokumentów zawartych w aktach, organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie legitymuje się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Właściciele lokali wchodzących w skład nieruchomości, w której mieści się przedmiotowe pomieszczenie piwniczne, tworzą Wspólnotę Mieszkaniową "[...]". Na mocy uchwały nr [...] podjętej przez Zebranie Właścicieli Lokali w dniu [...] r. w obecności notariusza nieruchomość została przejęta w zarząd przez K. B., który zgodnie z umową o zarządzanie zawartą w dniu [...] r. reprezentuje Wspólnotę w sprawach dotyczących zarządzania nieruchomością wspólną oraz w stosunkach z poszczególnymi właścicielami lokali, a także reprezentuje ogół właścicieli przed sądami i poza sądami. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie skarżący ma niewątpliwie interes faktyczny jako osoba zainteresowana bezpośrednio rozstrzygnięciem sprawy, jednak to Zarządca jako reprezentant Wspólnoty, który przejął nieruchomość w zarządzanie, ma interes prawny w zakresie wyznaczonym ingerencją wykonanych robót w części wspólne nieruchomości oraz bezpieczeństwem użytkowania i właściwą eksploatacją nieruchomości. Tym samym jest, obok E. i H. Z. - inwestorów samowolnego zamontowania kotła centralnego ogrzewania - stroną postępowania. Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego K. W. w dniu [...] 2005 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W treści skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie go za stronę przedmiotowego postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego posiada on przymiot strony przedmiotowego postępowania, gdyż jest właścicielem lokalu. Wskazał także, iż to na jego wniosek zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Skarżący podniósł, iż powoływana w uzasadnieniu orzeczenia organu II instancji uchwała NSA z dnia 5 lipca 2004 roku dotyczy skarżącego, który dzierżawił działkę, a nie był jej właścicielem. Zdaniem skarżącego z § [...] umowy zawartej przez Radę Wspólnoty wynika, iż Zarządca reprezentuje ogół właścicieli wspólnoty, a nie poszczególnych właścicieli. Taka sytuacja naruszałaby bowiem jego zdaniem prawo własności. W ocenie skarżącego także z art. 18 pkt.1 ustawy o własności lokali wynika, iż zarządca reprezentuje Wspólnotę w sprawach dotyczących zarządzania nieruchomością wspólną. Skarżący podważył także stwierdzenie PINB, iż pomieszczenie, w którym zamontowany został kocioł i bojler nie zmieniło sposobu użytkowania, gdyż poprzednio było wykorzystywane jako skład opału. Zdaniem skarżącego pomieszczenie piwniczne zostało wybudowane jako pomieszczenie gospodarcze, a nie kotłownia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, iż Zarządca reprezentuje Wspólnotę w sprawach dotyczących zarządzania nieruchomością wspólną, a także w stosunkach z poszczególnymi właścicielami lokali. Zdaniem organu samowolne działanie E.i H. Z. polegające na montażu kotła co w pomieszczeniu piwnicznym będącym ich własnością, narusza interes prawny Wspólnoty w zakresie wyznaczonym ingerencją w części wspólne nieruchomości (przejście instalacji przez strop, wykorzystanie przewodów kominowych) oraz bezpieczeństwem użytkowania. Zakres ten mieści się w obszarze podlegającym samodzielnemu działaniu i kompetencjom Zarządu, który w osobie Zarządcy jest w tych okolicznościach stroną postępowania. Skarżący zaś, żądając czynności organu, nie legitymuje się wynikającym z przepisów Prawa budowlanego interesem prawnym w jej rozstrzygnięciu, a tylko interesem faktycznym. Interes prawny skarżącego w przedmiotowej sprawie chroniony jest przepisami prawa cywilnego i lokalowego, a także wewnętrznymi unormowaniami Wspólnoty Mieszkaniowej. W tej sytuacji roszczenia skarżącego winny być rozpatrywane w obszarze prawnym innym niż Prawo budowlane. W związku z powyższym organ odwoławczy po stwierdzeniu, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, powołując się na Uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dacie jej wydania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (vide: uchwała 7 sędziów NSA z 5.07.1999 r. OPS 16/98, ONSA 1999/4119, wyrok NSA w Warszawie z dnia 13.03.2003 r. ISA 2101/01 - LEX nr 121766). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 28 K.p.a. i analizował zagadnienie "przymiotu strony" w postępowaniu administracyjnym. Linia tego orzecznictwa jest w zasadzie jednolita, ugruntowana i prowadzi do wniosku, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu prawnego ( przykładowo: wyrok NSA w Warszawie z dnia 27.09.2001 r., I SA 2326/00 LEX nr 54528). Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny. Chodzi tu więc nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu (vide: wyroki NSA w Warszawie: z 20.04.1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; z dnia 13.03.2002 r., IV SA 2085/98 LEX nr 55752 ). Dopuszczenie zaś przez organ administracji publicznej jakiejś osoby do udziału w postępowaniu przezeń prowadzonym nie czyni z niej automatycznie strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. O tym bowiem, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, bądź dopuszczenie jej przez organ do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 10.08.2001 r., I SA 511/00, LEX nr 54725 ). W odniesieniu do członków wspólnoty mieszkaniowej, Naczelny Sąd Administracyjny zajmował analogiczne stanowisko stwierdzając, że jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, istnieje podstawa, by mógł wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym. Stroną postępowania dotyczącego budynku wspólnoty mieszkaniowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) jest wspólnota, którą w postępowaniu administracyjnym reprezentuje zarząd (vide: wyroki WSA w Warszawie z 21.07.2004 r. IVSA 2061/02 – LEX nr 158921; z 19.10.2004 r. IVSA 1522/03 – LEX nr 160791, wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.02.2003 r. I S.A. 1796/01 – LEX nr 156392). W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony toczącego się postępowania administracyjnego, a w konsekwencji jego odwołanie z dnia [...] 2005 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie podlegało merytorycznemu rozpoznaniu. Skarżący nie wykazał bowiem własnego indywidualnego interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy. Jak trafnie podniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę samowolne zamontowanie kotła co w pomieszczeniu piwnicy uczestników postępowania, stanowiącym ich własność narusza interes prawny Wspólnoty w zakresie wyznaczonym ingerencją w części wspólne nieruchomości (przejście przez strop, wykorzystanie przewodów kominowych) oraz bezpieczeństwem użytkowania. Zakres ten mieści się w obszarze podlegającym samodzielnemu działaniu i kompetencjom Zarządu Wspólnoty. Przedmiotowa instalacja co w żadnej części nie jest związana z lokalem stanowiącym odrębną własność skarżącego, zaś podnoszona w skardze uciążliwość związana z funkcjonowaniem urządzenia (szum, hałas, wibracje) nie może wskazywać na jego interes prawny i określać przymiotu strony. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.