I OSK 1553/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.), Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2006r. sygn. akt IV SA/Gl 360/05 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – uwzględniając skargę K. J. – wyrokiem z dnia 31 maja 2006 r. IV SA/Gl 360/05 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...]. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. [...] odmawiającą skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku wobec przekroczenia kryterium dochodowego przy przyjęciu, że przebywanie na urlopie wychowawczym nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), natomiast Sąd nie podzielił tego stanowiska. Sąd uznał bowiem, że zarówno w świetle językowych dyrektyw wykładni prawa, jak i w świetle konstytucyjnych zadań państwa (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zobowiązań międzynarodowych wynikających z Konwencji o Prawach Dziecka, a także w świetle celu, jakiemu służą świadczenia rodzinne – utrata dochodu oznacza utratę lub ubytek dotychczas uzyskiwanych wpływów w następstwie powstania takich okoliczności faktycznych, które uniemożliwiają matce osiąganie dochodów z tytułu zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym właśnie w razie przebywania na urlopie wychowawczym, i na potwierdzenie swego rozumowania powołał art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.), zawierający definicję utraty dochodu, obejmującą właśnie utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego (lit. a/). Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że pozostawanie na urlopie wychowawczym jest utratą dochodu w rozumieniu tego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że obowiązująca od 1 września 2005 r. ustawowa definicja utraty dochodu stanowi całkowicie nową regulację, nie może więc być powoływana na potwierdzenie prezentowanego w zaskarżonym wyroku poglądu, natomiast w świetle poprzedniego stanu prawnego przez utratę dochodu – zgodnie ze znaczeniem językowym – należało rozumieć sytuację o ostatecznym nie zaś tylko czasowym charakterze, powodującą odpadnięcie źródła dochodu, podczas gdy korzystająca z urlopu wychowawczego osoba pozostaje w stosunku pracy, lecz z własnej woli rezygnuje z pobierania wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu pomniejszonego o utracony dochód. Podobnie jak w sprawie I OSK 1282/06, przedmiotowo tożsamej, również ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] , należy wyjaśnić, że w świetle literalnego brzmienia tego przepisu utrata dochodu oznacza sytuację, w której ubiegający się o zasiłek rodzinny nie dysponuje dochodem, jaki uzyskiwał poprzednio – w roku kalendarzowym 2002, będącym podstawą ustalenia dochodu w okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. (art. 47 ust. 2) – bez względu na przyczyny, gdyż do 1 września 2005 r. ustawa nie określała przyczyn utraty dochodu, i do 1 września 2005 r. ograniczenie pojęcia utraty dochodu do niektórych tylko przyczyn – bez względu na argumentację – nie znajduje prawnego uzasadnienia w treści ustawy. Dopiero wprowadzenie definicji utraty dochodu, obejmującej zresztą urlop wychowawczy (art. 3 pkt 23 lit. a/), pozwala eliminować przypadki, które – w rozumieniu ustawy – nie stanowią utraty dochodu, gdyż nie mieszczą się one w ustawowym katalogu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.