II SA/Bd 1135/05
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-05-30
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu prawa własności do urządzenia wodnego (jaz) na rzecz właściciela wody, wydana na podstawie art. 139 ust. 2 Prawa wodnego, wymaga zgody właściciela urządzenia wodnego na jego przejęcie?Ratio decidendi
Przeniesienie prawa własności do urządzenia wodnego na rzecz właściciela wody, w sytuacji gdy pozwolenie wodnoprawne wygasło, a właściciel urządzenia nie rozporządził nim w ustawowym terminie, nie wymaga zgody właściciela urządzenia na jego przejęcie. Ustawa Prawo wodne przewiduje fakultatywność takiego przejęcia, pozostawiając decyzję w tym zakresie organowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty o przeniesieniu prawa własności jazu na rzece P. na rzecz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. zaskarżył tę decyzję, argumentując, że nie jest zainteresowany przejęciem jazu, który służy celom komunalnym, a nie jego ustawowym zadaniom. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgoda właściciela urządzenia wodnego na przejęcie nie jest wymagana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przeniesienia prawa własności do urządzenia wodnego oddala skargę
II SA/Bd 1135/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Starosta M. stwierdził przeniesienie prawa własności budowli piętrzącej - jazu zlokalizowanego w M. na rzece P. w km 7+530 z Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. na Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. W uzasadnieniu wskazano, że przekazanie jazu dokonane zostało protokołem zdawczo-odbiorczym środka trwałego. Powyższa decyzja sankcjonuje porozumienie zawarte już w 2003 r. pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w P. a Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. w sprawie przekazania urządzenia wodnego na rzecz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Przy tym organ zwrócił uwagę, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej ma ustawowy obowiązek administrowania ciekiem i gruntem pod tym ciekiem w celu kształtowania zasobów wodnych. Ciek zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. (Dz.U. Nr 16 poz. 149) w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną zaliczany jest do wód o przepływie większym niż 2 m/s tj. istotnych dla kształtowania zasobów. W związku z powyższym wszystkie urządzenia piętrzące zlokalizowane na tym cieku również służą kształtowaniu zasobów wodnych w zbiornikach.
W odwołaniu od powyższej decyzji Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. podniósł, iż przeniesienie prawa własności do urządzenia wodnego wymaga zaistnienia dwóch przesłanek - urządzenie musi być niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a ze strony właściciela wody musi występować chęć przejęcia tego urządzenia. W przedmiotowej sprawie obie przesłanki nie wystąpiły. Starosta nie odniósł się należycie do tych dwóch kwestii, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż jaz służy kształtowaniu zasobów wodnych. Skarżący wskazał, że wyjaśniał już wcześniej, że nie jest zainteresowany przejęciem jazu, gdyż jako państwowa jednostka budżetowa finansowana z budżetu centralnego, nie może administrować urządzeniem wodnym służącym jedynie potrzebom komunalnym. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. przejął wody rzeki P. oraz grunty pokryte tymi wodami w trwały zarząd z chwilą uprawomocnienia się decyzji Starosty M. z dnia [...] 2004 r. oraz po podpisaniu stosownego protokołu zdawczo-odbiorczego. Ze wspomnianej decyzji wynika jednoznacznie, że Starosta stwierdził oddanie w trwały zarząd stronie skarżącej w Poznaniu wyłącznie wód i gruntów pokrytych tymi wodami, bez urządzeń wodnych na nich zlokalizowanych. Tym samym urządzenia wodne zlokalizowane na rzece Pannie, a więc także jaz w M. pozostawały nadal w administracji posiadaczy tych urządzeń. Skarżący zwrócił uwagę, że protokoły zdawczo-odbiorcze środka trwałego także dotyczyły przekazania tylko cieków, a nie urządzeń wodnych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005 r. (błędnie datowaną na 9.09.2004 r.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż wbrew twierdzeniom skarżącego warunkiem przejęcia jazu nie jest konieczność zaistnienia woli przejęcia urządzenia ze strony właściciela wody. Wojewoda zwrócił uwagę przy tym, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, przedmiotowe urządzenie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych w zbiorniku a uprawnienia właściciela wody przysługują skarżącemu. Jako potwierdzającą zasadność przeniesienia własności jazu przywołał decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym na piętrzenie jeziora M., wydaną w oparciu o operat wodnoprawny.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P. podnosząc argumenty zawarte już w odwołaniu. Ponadto skarżący wskazał, iż nie kwestionuje celowości piętrzenia wody, jednakże jego zdaniem nie mieści się ono w ustawowych zadaniach skarżącego wymienionych wart. 92 prawa wodnego. Skoro przedmiotowy jaz służy wyłącznie celom infrastruktury gospodarczej, turystyki wodnej, wędkarstwa, stabilizacji poziomu wód gruntowych, utrzymania parku miejskiego oraz zieleni, zdaniem skarżącego, jego utrzymanie winno spoczywać na podmiotach korzystających z tych celów. Skarżący zwrócił uwagę, iż generalnie jaz ma służyć zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty miasta M., które w świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Oz.U. Nr 142, poz. 1591; z późno zm.) stanowią zadania własne gminy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, a ponadto zwracając uwagę na treść operatu wodnoprawnego, będącego częścią integralną decyzji Starosty M. z dnia [...] 2000r. o pozwoleniu wodnoprawnym na piętrzenie jeziora M.. W części opisowej pkt 2 - Cel i zakres zamierzonego korzystania z wód, stwierdzono, że "budowla piętrząca na rzece P. w km 7 + 530 ma na celu retencjonowanie dodatkowej ilości wody dla regulacji przepływu poniżej piętrzenia.
Drugim celem jest stabilizacja lustra wody w jeziorze M., przez co zostanie zabezpieczona infrastruktura miasta, park, zieleń, gospodarka wodna komunalna, turystyka wodna, utrzymanie poziomu wód gruntowych wokół jeziora". Z danych zawartych w operacie wynika, ze jaz służący piętrzeniu jeziora i regulowaniu z niego odpływów rzeki P. w pełnym zakresie spełnia funkcje urządzenia wodnego służącego kształtowaniu zasobów wodnych w ramach tzw. małej retencji wodnej. Organ wskazał również, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zostały spełnione warunki określone wart. 139 ust 2 Prawa wodnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. W związku z tym należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 239, poz. 2019; z późno zm.). Zgodnie z przepisem art. 139 ust 2 cyt. ustawy w przypadku wygaśnięcia lub cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodne lub ich części, których pozostawienie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą być przejęte bez odszkodowania na własność właściciela wody, chyba że właściciel urządzenia wodnego, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego stała Się ostateczna, rozporządzi prawem własności tego urządzenia. Przy czym zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 3 tej ustawy pojęcie "właściciel" stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych.
W myśl zaś przepisu art. 139 ust. 4 tej ustawy w decyzji stwierdzającej wygaśniecie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego orzeka się o niezbędności pozostawania urządzenia wodnego. Decyzja ta, przy uwzględnieniu treści ust. 2 omawianego przepisu, oznacza zapowiedź przejęcia urządzeń wodnych bez odszkodowania na rzecz właściciela wody, jeśli właściciel nie wykonana uprawnienia do rozporządzenia w terminie zakreślonym wart. 139 ust. 2 (por. Jan Szachułowicz Nowe prawo wodne z komentarzem" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2003, s.140)
W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2005 r., Nr [...] Starosta M. stwierdził wygaśniecie pozwolenia wodnoprawnego nr [...] z dnia [...] 2000 r. na piętrzenie jeziora mogileńskiego z a pomocą budowli piętrzącej Gazu) na ujściu rzeki P. z tego jeziora w km 7+530 udzielonego Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w B., jednocześnie orzekając o niezbędności pozostawienia tegoż urządzenia wodnego. W konsekwencji uprawomocnienia się wspomnianej decyzji, a także niedokonania przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w B. rozporządzenia jazem, zaistniały przesłanki do stwierdzenia przeniesienia prawa własności urządzenia na rzecz właściciela wody.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie uzależnił możliwości przeniesienia prawa własności urządzenia wodnego od wyrażenia przez właściciela wody chęci przejęcia tegoż urządzenia. Wprawdzie z przepisu art. 139 ust 2 cyt. ustawy wynika, że jeśli właściciel urządzenia wodnego nie skorzysta z przysługującego mu uprawnienia do rozporządzenia nim, urządzenie to może, ale nie musi być przejęte na własność właściciela wody, jednakże to od decyzji organu uzależnione będzie kto stanie się jego właścicielem. Wynikającą z powyższego przepisu fakultatywność przeniesienia własności urządzenia na rzecz właściciela wody należy odnieść bowiem jedynie do organu, który może, w przypadku gdy właściciel urządzenia nie rozporządzi nim, stwierdzić przeniesienie prawa własności urządzenia wodnego na rzecz właściciela wody, jednakże nie jest do tego zobligowany.
Uznając zatem że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późno zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło