VII SA/Wa 368/06

WyrokWSA w Warszawie2006-05-30

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie nieaktualnej mapy i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od zabudowy mieszkalnej, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana na podstawie nieaktualnej mapy, co skutkowało zlokalizowaniem obiektu w odległości mniejszej niż wymagana od istniejącego budynku mieszkalnego, oraz z naruszeniem przepisów dotyczących warunków technicznych i postanowień inspekcji sanitarnej, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji z 1993 r. udzielającej pozwolenia na przebudowę pomieszczenia gospodarczego na garaż. Organ odwoławczy uznał, że decyzja z 1993 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących warunków technicznych i Prawa budowlanego, głównie z powodu wykorzystania nieaktualnej mapy, co skutkowało nieprawidłowym usytuowaniem garażu w stosunku do sąsiedniego budynku mieszkalnego i naruszeniem wymogów inspekcji sanitarnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa i ustawy o NSA, twierdząc, że garaż został usytuowany zgodnie z przepisami, a realizacja inwestycji w dobrej wierze powinna chronić go przed stwierdzeniem nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 21/04, po ponownym rozpatrzeniu odwołania I. i R. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...], udzielającej H. W. pozwolenia na przebudowę pomieszczenia gospodarczego na garaż jednoboksowy oraz stwierdzającej, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1993 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt IV SA 444/98, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1993 r., jednocześnie stwierdzając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie o charakterze rażącym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, która jednak została następnie uchylona wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 21/04. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ odwoławczy ponownie rozpatrując odwołanie, powinien zbadać okoliczności dotyczące nieprawidłowości mapy, na podstawie której wykonano plan usytuowania garażu, a w sytuacji gdyby okoliczność ta nie budziła wątpliwości, winien rozważyć czy nie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponowie rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, iż decyzja udzielająca pozwolenia na przebudowę została wydana w oparciu o złożony projekt techniczny wraz z planem realizacyjnym na którym naniesiono położenie projektowanego garażu oraz postanowienie Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w N., pozytywnie opiniującego lokalizację garażu z zastrzeżeniem usytuowania go minimum 15m od zabudowy mieszkaniowej. Wydając decyzję z dnia [...]sierpnia 1993 r. organ zatwierdził plan realizacyjny z naniesionym budynkiem gospodarczym przeznaczonym do przebudowy na garaż dwuboksowy, który został sporządzony na podkładzie mapowym przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – Delegatura w N., na którym nie został naniesiony budynek mieszkalny na działce sąsiedniej. W ocenie organu odwoławczego, udzielając pozwolenia na przebudowę organ winien dysponować wiedzą o wybudowaniu na działce sąsiedniej domu jednorodzinnego na mocy decyzji z dnia [...] maja 1985 r. o pozwoleniu na budowę i wsiąść pod uwagę określoną w postanowieniu Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego odległość 15m położenia garażu od zabudowy mieszkaniowej. Nieaktualna mapa, na podstawie której sporządzono plan usytuowania garażu, spowodowała, iż przedmiotowy garaż zlokalizowany został w innych odległościach od granicy, a w konsekwencji w odległości 9m od istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem § 156 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62), a także z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowiącym, iż obiekty budowlane winny być projektowane i budowane w sposób zapewniający uzasadnione interesy osób trzecich. Skargę na powyższą decyzję wniósł H. W., zarzucając organowi naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym polegające na "unieważnieniu oceny prawnej i zaleceń zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., z dnia 6 stycznia 2003 r. i z dnia 15 marca 2005 r. Skarżący podnosi, iż plan realizacyjny zamieszczony w projekcie technicznym sytuuje garaż zgodnie z odległościami wymaganymi w § 156 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a organ wydający pozwolenie na budowę nie musiał brać pod uwagę postanowienia Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w N., ponieważ nie powinno być ono wydane wobec inwestycji dotyczącej garażu wolnostojącego w zabudowie jednorodzinnej. Nadto zdaniem inwestora nie można stwierdzić nieważności decyzji o pozwoleniu nas budowę w sytuacji, w której inwestor zrealizował inwestycję w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, a więc działając w dobrej wierze i zaufaniu do działania organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Jak wielokrotnie to podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych, postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad opisanych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. nr 8 z 1975 r., poz. 48 z późn. zm.), plan realizacyjny i projekt wymagane dla uzyskania pozwolenia na budowę powinny być sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami. § 47 cytowanego rozporządzenia, obowiązującego w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, stanowił, iż plan zagospodarowania działki budowlanej należało sporządzić na ............ mapie i winien on zawierać elementy niezbędne między innymi do ustalenia granic działki, a także usytuowania i wykonania projektowanych obiektów budowlanych. Nie ulega wątpliwości, co podkreślił już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 stycznia 2003 r. (sygn. akt IV SA 1088/01), a co zostało potwierdzone w postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż plan usytuowania przedmiotowego garażu został sporządzony na nieaktualnej mapie wydanej przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – Delegatura w N.. Z planu tego jak i z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że w promieniu 15m od projektowanego garażu nie znajduje się żaden budynek mieszkalny, podczas gdy na działce sąsiedniej istniał budynek mieszkalny usytuowany w odległości mniejszej niż 15m. Wadliwość planu usytuowania garażu spowodowała, iż obiekt zlokalizowany został w innych odległościach od granicy i innych obiektów aniżeli wynikało to z samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ulega także wątpliwości, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż decyzja o pozwoleniu na budowę zatwierdziła usytuowanie garażu sprzeczne ze stanowiskiem Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w N.z dnia [...] lipca 1993 r., zastrzegającego możliwość lokalizacji tego obiektu w odległości "minimum" 15m od zabudowy mieszkalnej. Postanowienie to wydane w oparciu o § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62), miało na celu ochronę właścicieli i użytkowników nieruchomości sąsiedniej w związku z uciążliwością projektowanego obiektu, przy czym organ przyjął, iż garaż zalicza się do najniższej kategorii uciążliwości określonej jako UI. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Sądu, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r. (sygn. akt IV SA 444/98) wskazał na konieczność rozważenia kwestii naruszenia § 156 ust. 4 cytowanego rozporządzenia wobec niespełnienia warunku wynikającego z postanowienia Terenowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...]lipca 1993 r. Realizując te zalecenia oraz wytyczne wynikające z wyroków Sadu z dnia 6 stycznia 2003 r. (sygn. akt IV SA 1088/01) i z dnia 15 marca 2005 r. (sygn. akt VII SA/Wa 21/04), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, iż doszło do rażącego naruszenia § 156 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zwłaszcza, iż przepisy te miały charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Zasadnie też w ocenie Sądu, organ przyjął, iż konsekwencją tej wady kwalifikowanej było naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Okoliczności te wyczerpują przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy podkreślić, iż zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa, a jedynie skutek faktyczny wywierający wpływ na sferę ekonomiczną inwestora, a więc nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.12.1999 r., sygn. akt IV SA 2144/97). Inwestora, który budował obiekt budowlany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, działając w dobrej wierze i zaufaniu do organów administracji publicznej, nie można jednak traktować na równi z inwestorem działającym w warunkach samowoli budowlanej, wobec którego zastosowanie mają najbardziej rygorystyczne przepisy Prawa budowlanego. Reasumując, skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło