II SA/Gd 108/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie Sędzia SO Barbara Rączka (spr.), Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia 1 października 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na treść art. 48 ust.1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) i art. 104 k.p.a. nakazał E. K. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 6,20m x 8,70m+2,20m x 6,30m +2,70 x 6,20m wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. B. gmina K.. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż na podstawie zebranych materiałów dowodowych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. B. stwierdzono, że M. L. w latach 2002-2003 pobudowała wyżej opisany obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W lipcu 2003r. M. L. zbyła w/w działkę E. K., który zgodnie z treścią art. 30 § 4 k.p.a. wstąpił w miejsce dotychczasowej strony. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2004r. nr [...] zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymano prowadzenie robót przy budowie przedmiotowego obiektu budowlanego. Jednocześnie nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 lipca 2004r. dokumentów określonych w sentencji wyżej wymienionego postanowienia tj. zaświadczenia Wójta o zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do daty wydania decyzji E. K. nie wykonał nałożonego obowiązku. Wobec powyższego na mocy art. 48 ust.1 i art. 48 ust. 4 cytowanej ustawy nakazano rozbiórkę obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. K. zarzucając, iż przygotował projekt budowlany domku rekreacyjnego z którym udał się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego gdzie nie został on przyjęty mimo, że spełnił warunki wskazane w piśmie z dnia 28 kwietnia 2004r. Wskazał nadto, iż będzie się starał o legalizację budowy. Decyzją nr [...] z dnia 3 grudnia 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a, art. 48 ust.1 i ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego nakładając na E. K. obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów. Ponieważ akt sprawy wynika, że odwołujący nie przedłożył ich w zakreślonym terminie zatem podjęcie zaskarżonego postanowienia w oparciu o treść art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego było prawnie uzasadnione. Nadto wskazał, iż w załączonych aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek potwierdzenia faktu, że E. K. składał dokumenty w postaci projektu budowlanego do Powiatowego Nadzoru Budowlanego bądź Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku wniósł E. K. zarzucając, iż obowiązek dostarczenia dokumentów nałożony przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wykonał w wymaganym terminie jednakże w chwili dostarczania dokumentów do tego urzędu został poinformowany o bezzasadności wykonywanych czynności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż w kwestii złożenia przez skarżącego żądanych dokumentów podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił również, że E. K. był poinformowany w pouczeniu zawartym w decyzji organu I instancji, iż wykonanie projektu budowlanego wraz z załącznikami jest celowe w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, które w wyznaczonym terminie nie zostało dostarczone. Z uwagi na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej działki skarżący nie miał możliwości przedłożenia pozytywnego zaświadczenia. W uzupełnieniu złożonej skargi E. K. zarzucił naruszenie: - przepisów prawa materialnego tj. art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, - przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym tj. art. 77 k.p.a. polegające na sprzeczności istotnych ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, - art. 9 i art. 10 k.p.a. przez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego zwłaszcza, że pierwotnie postępowanie administracyjne toczyło się w stosunku do M. L.. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ślad za organem I instancji dokonał błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego. Bez udziału strony dniu 6 czerwca 2003r. organ dokonał oględzin nieruchomości. Następnie postępowanie administracyjne toczyło się w miejsce M. L. w stosunku do E. K.. Nie zawiadomiono strony o zamknięciu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw. Wskazał nadto, że nieruchomość nabyta przez skarżącego niegdyś nie wchodziła w skład Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Zarzucił również, że brak jest obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla obszaru K. B. obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003r. Wobec braku takiego planu budynki znajdujące się na działce skarżącego nie są posadowione sprzecznie z treścią tego planu. Na działkach bezpośrednio sąsiadujących nieruchomością skarżącego są posadowione budynki, a zatem budowle na działce E. K. dostosowane są do budynków znajdujących się na sąsiednich działkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z póżn. zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, iż poprzednik prawny skarżącego – M. L. w latach 2002 – 2003 na działce nr [...] położonej w K. B. gmina K. wybudowała obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 6,20m x 8,70m+2,20m x 6,30m +2,70 x 6,20m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wprawdzie skarżący zarzucił, że organy rozpoznające sprawę naruszyły dyspozycję art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane.( tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 414 z póżn. zm.) jednakże w żaden sposób nie uzasadnił na czym to naruszenie prawa polegało. Art. 103. ust 2 art. Prawa budowlanego stanowi, iż przepisu 48 Prawa budowlanego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy(...) tj. przed dniem 1 stycznia 1995r. Zasadnie w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji uznał za udowodnioną okoliczność, iż omawiany obiekt wybudowany został we wskazanym okresie : 2002r – 2003r., co przesadza o zastosowaniu do oceny prawnej niniejszego stanu faktycznego przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Skarżący bowiem miał możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu - oględzin nieruchomości w czasie której poczyniono ustalenia, iż obiekt powstał w wyżej wskazanym okresie czasu. Odpis tego protokołu został doręczony E. K. w dniu 6 kwietnia 2004r. z prośbą o ustosunkowanie się do jego treści w terminie 7 dni. Wobec nie kwestionowania poczynionych w protokole oględzin nieruchomości ustaleń prawidłowo organ I instancji uznał je za udowodnione (art. 81 k.p.a.). Dodać należy, iż w decyzjach organów obu instancji powoływano się na powyższe ustalenia i skarżący nigdy ich nie zakwestionował. Również w skardze E. K. nie przytoczył innej daty budowy omawianego obiektu budowlanego. Zatem prawidłowo organy obu instancji orzekały na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane. Powyższe ustalenie czyni również bezzasadnym zarzut skarżącego naruszenia przepisu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1981r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) gdyż brak było podstaw do orzekania w oparciu o przepisy tej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wyżej wskazano poprzednik prawny skarżącego takim pozwoleniem nie dysponował. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, stanowił, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania terenu i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu tym – zgodnie z treścią art. 48 ust. 3 cyt. ustawy - ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, właściwy organ orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4). Jak z powyższego wynika skoro organy administracji ustaliły w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości, że poprzez fakt dokonania samowolnej budowy obiektu budowlanego na działce nr [...] położonej w K. B., inwestor dopuścił się naruszenia obowiązku z art. 28 Prawa budowlanego, organy te zobligowane były do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Wszczynając przedmiotowe postępowanie organ I instancji uznał wstępnie, iż samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdził brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem i z tych przyczyn wszczął procedurę legalizacji zaistniałych nieprawidłowości poprzez nałożenie na właściciela działki nr [...] obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż w terminie zakreślonym dla wykonania obowiązków legalizacyjnych skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, w szczególności zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym i nie dysponował decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dotyczącą przedmiotowej działki, a zatem spełnione zostały, określone w art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego przesłanki, zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Wprawdzie w skardze E. K. stwierdził, iż wymagane postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2004r. dokumenty zamierzał złożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, jednakże odmówiono mu ich przyjęcia. Zdaniem Sądu powyższe twierdzenia jako gołosłowne w nie zasługują na uwzględnienie, tym bardziej, że wnosząc niniejszą skargę dokumentów na które się powołuje nie załączył. Dodać należy również, iż bezspornie dla obszaru K. B. nie sporządzono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem skarżący nie mógł otrzymać zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z ustaleniami tego planu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze Sąd miał na uwadze, że chwili wydawania przez organy decyzji w niniejszej sprawie na terenie działki skarżącego nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie oznacza to jednak, iż teren ten - zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym – był przeznaczony pod zabudowę. Jak słusznie stwierdził bowiem Sąd Najwyższy w nadal aktualnym wyroku z dnia 28 czerwca 1985 roku (sygn. akt III ARN 11/85, OSNC 1986/3/40), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił, terenem który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Również zarzut naruszenia przepisów postępowania przez przeprowadzenie oględzin nieruchomości bez udziału skarżącego uznać należy za chybiony. Dowód ten został przeprowadzony w dniu 6 czerwca 2003r., a o jego terminie prawidłowo była zawiadomiona ówczesna właścicielka nieruchomości M. L.. Ponieważ w lipcu 2003. r zbyła ona nieruchomość na rzecz E. K. z mocy art. 30 § 4 k.p.a. skarżący wstąpił w jej prawa i obowiązki. W obowiązującym porządku prawnym brak jest obowiązku powtórzenia czynności procesowych dokonanych z poprzednikiem prawnym nabywcy. Zatem organ I instancji nie był zobowiązany do przeprowadzenia ponownych oględzin nieruchomości i z udziałem skarżącego. Niewątpliwie z naruszeniem dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. nie pouczono skarżącego przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Warunkiem jednak uwzględnienia skargi jest stwierdzenie przez sąd – w myśl art. 145 § 1 pkt 2c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu brak stosownego pouczenia nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem pozostaje bez wpływu na przedłożenie dokumentów wymaganych dla legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym stanie sprawy uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.