II OSK 1328/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Małgorzata Stahl ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Łd 1146/05 w sprawie ze skargi K. P. i M. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r. nr LI/922/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 1328/06 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 29 maja 2006 r. II SA/Łd 1146/05 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. P. i M. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r. Nr LI/922/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził od Rady Miejskiej w Łodzi na rzecz skarżących kwotę trzystu złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik Rady Miejskiej w Łodzi zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku z uwagi na nieważność postępowania i przekazanie sprawy do rozpoznania, w razie nieuwzględnienia tego zarzutu o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania w trybie art. 189 P.p.s.a. albo o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na zarzutach: 1/ naruszenia prawa materialnego – art.101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżące posiadały legitymację procesową czynną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, a nie tylko w części dotyczącej przepisów kształtujących ich sytuację prawną powiązaną z prawem własności nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. S. w Łodzi oraz poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że skarżące wykazały iż rada Miejska w Łodzi przepisami rzeczywiście kształtującymi ich sytuacje prawną naruszyła ich interes prawny lub uprawnienie i 2/na zarzutach naruszenia przepisów postępowania oraz ustrojowych ,które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy :a/ skutkujące nieważnością postępowania – naruszenie art. 18 § 1 pkt 5-7 i art. 21 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające zastosowanie do orzekającego w składzie sądu asesora sądowego w oparciu o art. 24 P.p.s.a., polegające na tym że w rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi brał udział wyłączony z ustawy asesor tego Sądu(sprawozdawca) p. Ewa Cisowska- Sakrajda; b/naruszenie art. 58 § 1 P.p.s.a. ,poprzez jego niezastosowanie a następnie stwierdzenie nieważności zgodnej z prawem uchwały; c/naruszenie art. 60 i art. 160 i art.161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania na skutek cofnięcia skargi przez skarżące niemal w całości, w sytuacji, gdy Sąd nie uznał cofnięcia skargi za niedopuszczalne , czego skutkiem było rozpoznanie skargi także w części cofniętej, a następnie stwierdzenie nieważności zgodnej z prawem uchwały; d/naruszenie art. 147 § 1 P.p.s.a. i art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – poprzez wydanie wyroku uwzględniającego skargę i stwierdzenie w całości nieważności zaskarżonej uchwały, mimo że procedura planistyczna nie była dotknięta uchybieniami, które w świetle art. 28 u.p.z.p. mogłyby stanowić przyczynę nieważności uchwały oraz naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez jego nieuwzględnienie w świetle ujawnionego stanu faktycznego i nieoddalenie skargi; e/naruszenie art. 141 § 4 zd.2 P.p.s.a. poprzez brak wskazań co do dalszego postępowania w sytuacji gdy uwzględniono skargę i stwierdzono nieważność uchwały w całości, a co za tym idzie zachodzi konieczność ponowienia procedury planistycznej w stosownym zakresie a wskazania winny być wiążące dla organów sporządzających plan miejscowy; f/naruszenie art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 zd.2 P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do celowości wprowadzenia przez radę Miejska w Łodzi zapisów planu łagodzących ograniczenia zabudowy – czym Sąd wykroczył poza przyznany mu ustrojowo zakres kognicji. Skarżące K. P. i M. P. wnosiły o oddalenie skargi kasacyjnej. O oddalenie skargi kasacyjnej wnosiło również dopuszczone do postępowania w charakterze uczestnika Stowarzyszenie Obrony Praw Mieszkańców i Właścicieli Nieruchomości z obszaru [...] jego otuliny w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zarzut nieważności postępowania jest zasadny a to sprawia, że tylko w tym zakresie można odnieść się do licznych zarzutów skargi kasacyjnej. W myśl art. 18 § 1 pkt 5-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz.1270 ze zm.)sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego ...;w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Z kolei art. 21 stanowi, że sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się do udziału w sprawie .W związku z art. 24 P.p.s.a. powyższa regulacja odnosi się także do asesora sądowego. W wydawaniu zaskarżonego wyroku uczestniczyła ,jako sprawozdawca, asesor sądowy Ewa Cisowska-Sakrajda. Jak wynika z dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów E.Cisowska-Sakrajda ,przed podjęciem pracy w wymiarze sprawiedliwości, była wieloletnim pracownikiem Urzędu Miasta Łodzi, przy pomocy którego organy miasta – Rada Miejska oraz Prezydent Miasta łodzi – realizują swoje zadania. W szczególności w okresie od 1 czerwca 2002 r. do 30 czerwca 2004 r. E.Cisowska –Sakrajda była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na stanowisku inspektora w zespole ds. Administracyjno-Organizacyjnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi. Zgodnie z § 34 Regulaminu Organizacyjnego UMŁ(załącznik do zarządzenia Prezydenta Miasta Łodzi Nr 41/IV/02 z dnia 17 grudnia 2002 r. –Dz.Urz.Woj.Łodzkiego z 2003 r.,Nr 5,poz.45) w brzmieniu pierwotnym ustalonym na dzień wejścia w życie – do zadań wskazanego Wydziału należą w szczególności "sprawy dotyczące programów zagospodarowania przestrzennego miasta i polityki przestrzennej, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, analiz wniosków dotyczących sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, sporządzania opracowań urbanistycznych...". W ramach powierzonych czynności E.Cisowska-Sakrajda, będąca z wykształcenia prawnikiem(jedynym w tym czasie w Wydziale) , ze stopniem naukowym doktora, m.in. współdziałała z Biurem Prawnym UMŁ w zakresie spraw prowadzonych przez pracowników Wydziału w oparciu o prawo budowlane i ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym, udzielała konsultacji prawnych w zakresie objętym m.in. ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, współpracowała przy opracowywaniu projektów uchwał oraz innych dokumentów kierowanych pod obrady Zarządu Miasta(później do Prezydenta) i Rady Miejskiej, opiniowała je pod względem prawnym. W ponad dwuletnim okresie pracy w Wydziale Urbanistyki i Architektury E.Cisowska-Sakrajda, wykonując obsługę prawną, uczestniczyła w pracach związanych z procedowaniem zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Łodzi. Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia zakwestionowanego planu miejscowego Nr L/1082/2000 została podjęta w dniu 6 grudnia 2000 r. , a plan uchwalono dopiero w czerwcu 2005 r. W okresie od 1 czerwca 2002 r. do 30 czerwca 2004 r. Prezydent Miasta Łodzi – przez pracowników ,głównie Wydziału Urbanistyki i Architektury, - podejmował czynności zmierzające do sporządzenia planu miejscowego, np. w zakresie uzgodnień projektu, wyłożenia go do publicznego wglądu, rozpatrywania uwag. Powyższe stwierdzenia potwierdzają, poza wyciągiem z Regulaminu, inne złożone dokumenty: umowa o pracę zawarta z E.Cisowską - Sakrajdą z dnia 9 września 1996 r., ocena pracy z dnia 29 marca 1999 r., pismo z dnia 20 maja 2002 r. dot. przeniesienia E.Cisowskiej –Sakrajdy do Wydziału Urbanistyki i Architektury, zakres czynności (s.52 akt osobowych),pismo z dnia 25 czerwca 2004 r. w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej iż asesor E.Cisowska Sakrajda ,zajmująca się m.in. obsługą prawną Wydziału Urbanistyki i Architektury : świadczyła usługi prawne na rzecz organów Miasta Łodzi, brała udział w sporządzeniu zaskarżonego aktu prawnego oraz brała udział w rozstrzyganiu spraw, w tym o charakterze ustrojowym, pojawiających się w toku procesowania zaskarżonej uchwały. Tym samym zachodziły określone w art.18 § 1 pkt 5-7 P.p.s.a. podstawy do wyłączenia z mocy prawa asesor E.Cisowskiej-Sakrajdy od rozpoznania sprawy. W związku z powyższym , na podstawie art.185 § 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.