I OSK 31/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Tomasz Zbrojewski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 404/05 w sprawie ze skargi B. M. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 lipca 2002 r. nr L/1744/02 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wrocław 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje adwokatowi J. D. kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście 60/100) - obejmującą 22% stawkę podatku od towarów i usług - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa; 3. odstępuje od zasądzenia od B. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Rady Miejskiej Wrocławia Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 26 maja 2006 r. IV SA/Wr 404/05, oddalił skargę B. M. na uchwałę Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 4 lipca 2002 r. Nr L/1744/02, w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wrocław, podjętej na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 3 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 i art. 1 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733). Skarżąca nie została objęta listą osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w 2005 r., gdyż uzyskała zbyt małą liczbę punktów w postępowaniu kwalifikacyjnym, dlatego, że - stosownie do załącznika nr 1 do uchwały (tak samo zaś stanowi załącznik nr 2) - odliczono jej 15 punktów za sprzedanie wcześniej posiadanego mieszkania (odliczenie punktów powoduje też scedowanie mieszkania na dzieci lub innych członków rodziny), wniosła więc skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, natomiast sąd nie uwzględnił skargi uznając, iż będące podstawą prawną uchwały przepisy legitymowały Radę Miejską do podjęcia uchwały tej treści. Sąd wyjaśnił zarazem, że "nie można w żaden sposób powiązać zapisów zaskarżonej uchwały z powołanymi w skardze przepisami Konstytucji RP" (art. 18, art. 21, art. 64, art. 2, art. 30), gdyż skarżąca nawet nie wskazała, które przepisy uchwały naruszają Konstytucję, lecz podała tylko, że sytuacja faktyczna, w jakiej się znalazła (w wyniku działań właścicieli podnajmowanego przez nią lokalu) pozostawała w sprzeczności z wyrażonymi w Konstytucji zasadami, podczas gdy "ustanowione w Konstytucji RP prawa i obowiązki obywatela RP nie mogą stanowić podstawy konkretnych roszczeń". Sąd podał ponadto, że "wprawdzie zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązującą w dniu 23 czerwca 2005 r. w związku z podjętą przez Radę Miejską Wrocławia uchwałą Nr XXXVII/2420/05 z dnia 21 kwietnia 2005 r., to jednak okoliczność ta nie czyni niniejszego postępowania bezprzedmiotowym (por. uchwałę TK z dnia 14 września 1994 r. W 5/94, OTK 1994/2/44)". Na podstawie nowej uchwały Rady Miejskiej skarżąca została objęta (pod poz. 16) imienną listą osób, które w 2006 r. otrzymają propozycję najmu lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Wrocław. Wnosząca skargę kasacyjną B. M., reprezentowana przez adwokata z urzędu, jako jej podstawę przytoczyła "naruszenie przepisów prawa materialnego - poprzez niezastosowanie art. 2, art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 64 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że - określone w załączniku nr 1 i nr 2 do zaskarżonej uchwały - przyznanie 15 punktów ujemnych, przy sporządzeniu listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu z Gminą Wrocław, w razie sprzedaży posiadanego wcześniej mieszkania lub domu bądź scedowania praw na dzieci lub innych członków rodziny, godzi w zasadę ochrony praw własności oraz w zakaz ograniczania prawa własności w formie innej niż poprzez ustawę, narusza prawa podmiotowe obywateli i w sposób nieuzasadniony różnicuje sytuacje osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu, nie spełnia więc warunku obiektywnej regulacji, gdyż dyskryminuje właścicieli lokali, ponadto godzi w dobro rodziny bowiem właśnie z tego powodu rodzina skarżącej nie uzyskała lokalu od gminy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska Wrocławia wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Stosownie do art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, jednak przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, nie zaś przez niezastosowanie, gdyż tej formy naruszenia prawa materialnego ustawa nie przewiduje, zwłaszcza że niezastosowanie danego przepisu jest w istocie konsekwencją niewłaściwego zastosowania innego przepisu, lecz skarga kasacyjna zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego już nie podnosi. Skarga kasacyjna nie zarzuca także błędnej wykładni prawa materialnego, w szczególności nie podnosi, aby zaskarżona uchwała zawierała regulację pozostającą w sprzeczności z przepisami stanowiącymi podstawę jej podjęcia, tylko zaś w takim przypadku sąd byłby władny stwierdzić nieważność uchwały, przy czym nawet wówczas nie mógłby wprost zastosować przepisów Konstytucji, natomiast w razie wątpliwości, czy przepisy stanowiące podstawę podjęcia uchwały są zgodne z Konstytucją, mógłby wyłącznie przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu odpowiednie pytanie prawne. Należy również zauważyć, już poza zarzutami skargi kasacyjnej, że nie jest trafny pogląd sądu, aby utrata mocy zaskarżonej uchwały - która została zastąpiona uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wrocław (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego Nr 101, poz. 2149) - nie powodowała bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W 5/94 "zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydanie przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę". Zaskarżona uchwała nie może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie, gdyż nowa (obowiązująca) uchwała tego nie dopuszcza i stanowi tylko, że "osoby objęte rocznymi listami osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, sporządzonymi według dotychczasowych przepisów zachowują prawo do zawarcia umowy najmu" (§ 25). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na mocy art. 207 § 2 odstąpiono od obciążenia skarżącej zwrotem kosztów postępowania na rzecz Rady Miejskiej Wrocławia, uznając, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdyż skarżącej w tej sprawie przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym.