I SA/Kr 312/04
WyrokWSA w Krakowie2006-06-29
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydanie towarów w zamian za wierzytelność (datio in solutum) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a jeśli tak, to czy zwolnienie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 tej ustawy obejmuje takie transakcje?Ratio decidendi
Wydanie towarów w zamian za wierzytelność (datio in solutum) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, obejmujące sprzedaż towarów używanych, obejmuje również datio in solutum, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła A. D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 2002 r. A. D. przeniósł na kontrahenta własność towarów (zamrażarki, samochody chłodnie, kontenery) w zamian za spłatę długu. Skarżący kwestionował opodatkowanie tej transakcji, argumentując, że przepis art. 2 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy VAT dotyczy sytuacji, gdy nabywca dokonuje cesji wierzytelności wobec podmiotu trzeciego, a nie gdy dochodzi do bezpośredniej spłaty długu przeniesieniem własności towarów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 312/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006r., sprawy ze skargi A. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 stycznia 2004r nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2002r., skargę oddala
I SA/Kr 312/04
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją - po rozpoznaniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...].2003r nr [...], która A. D. określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2002r w wysokości [...] zł zamiast [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu [...].2002r podatnik zawarł z J. K. Spółka Jawna w L. porozumienie (umowę), na mocy której przeniósł na kontrahenta własność 65 sztuk zamrażarek, 6 sztuk samochodów chłodni i 3 sztuk kontenerów na spłatę długu z tytułu kupna lodów w wysokości [...] zł. Czynność ta co do zasady podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art.2 ust.3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. Wyjątek dotyczył bowiem tylko 2 sztuk samochodów chłodni o wartości [...] zł, których przeniesienie własności na spłatę długu o tej samej wartości było zwolnione od tego podatku na podstawie art. 7 ust.1 pkt 5 zdanie pierwsze tej ustawy. Przepisy te stanowią odpowiednio, iż "opodatkowaniu podlega również wydanie towarów lub świadczenie usług w zamian za wierzytelność" oraz "wolne od podatku są sprzedaż towarów używanych, jeżeli jest dokonywana przez użytkownika, a także darowizny tych towarów, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony". Natomiast A. D. zadeklarował i uiścił od opisanej transakcji opłatę skarbową.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.01.2004r nr [...] A. D. wniósł o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że art.2 ust.3 pkt 3 lit a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r obejmuje sytuację gdy podatnik dokonuje sprzedaży towarów lub odpłatnego świadczenia usług, lecz z tytułu tej czynności nie otrzymuje zapłaty w gotówce lub towarze, natomiast nabywca dokonuje na rzecz sprzedawcy cesji wierzytelności jaką ma w stosunku do podmiotu trzeciego ( zob.Komentarz do ustawy VAT pod redakcją Jerzego Martini, Pawła Kowalczyka i Zbigniewa Liptaka s.29). W rozpoznawanej sprawie nie wystąpił podmiot trzeci ani wierzytelność skarżącego do tego podmiotu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zaskarżona decyzja mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niej zawartego był w ustawie art.2 ust.3 pkt 3 lit b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U.Nr 12 poz 50 ze zm.) W myśl tego przepisu opodatkowaniu podlega również wydanie towarów i usług w zamian świadczenia pieniężnego. Przepis ten nawiązuje do treści art.453 zd. pierwsze k.c., która jest następująca : Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania za zgodą wierzyciela spełnia inne świadczenia, zobowiązanie wygasa. Instytucja tu unormowana zwana jest "świadczeniem w wypełnienie" ("datio in solletum"). Z porównania obu przepisów wynika, że ustawodawca podatkowy przejął tylko część przepisu od ustawodawcy cywilnego co można wytłumaczyć brakiem powszechności obrotów gospodarczych opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W tej części mieści się porozumienie zawarte w dniu [...].2002r przez skarżącego z J. K. Sp. Jawna, gdyż ten pierwszy za zgodą drugiego zwolnił się ze zobowiązania pieniężnego, które miał z tytułu kupna lodów w zamian za przeniesienie własności określonych rzeczy ruchomych.
W pozostałym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, a w szczególności to, że skarżący nie zbył przedsiębiorstwa lub zakładu samodzielnie sporządzającego bilans, lecz zorganizowaną część przedsiębiorstwa zakład handlu lodami i mrożonkami i to tylko wówczas gdy przyjmie się, że ta część została zbyta etapami. Co do tego istnieją zaś wątpliwości, gdyż porozumienie z dnia [...].2003r nie jest spójne w protokółem z [...].2003. I tak w dokumencie wcześniejszym jest mowa o zadłużeniu z tytułu zakupu lodów na kwotę [...] zł [...] gr a w późniejszym - na kwotę [...] zł.
Z akt sprawy wynika również, iż skarżący nie próbował nawet wyjaśnić aby będący przedmiotem tego zbycia zakład sporządzał samodzielnie bilans. Natomiast przedmiotem zbycia nie były także zorganizowane części przedsiębiorstwa jak np. zakładu usług transportowych. Nie miał więc w sprawie zastosowania art.3 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym stanowiący, iż przepisów tej ustawy nie stosuje się do sprzedaży (a w istocie do zbycia bo wymienienie w tym artykule obrotów gospodarczych nie podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest przykładowe) przedsiębiorstwa lub zakładu samodzielnie sporządzającego bilans.
Powstaje więc do wyjaśnienia czy datio in solletum towarów używanych, w stosunku do których skarżącemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur ( rachunków) stwierdzających ich nabycie było zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art.7 ust 1 pkt 5 zd. pierwsze ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepis ten obejmował bowiem sprzedaż towarów oraz ich darowiznę. Zdaniem Sądu sprzedaż w tym przepisie była rozumiana tak szeroko jak w art.3 pkt 8 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, tj. takie świadczenie usług oraz wykonywanie innych czynności określonych w art.2 ust.3, a więc i datio in solletum. Wątpliwości brały się wyłącznie z tego, że obok sprzedaży została wymieniona darowizna, a ta była również wymieniona i art.2 ust.3. Dopiero pod koniec obowiązywania omawianej ustawy skreślono w art.7 ust.1 pkt 5 zdanie pierwsze słowa "oraz darowizna" i ten sposób zostały usunięte wątpliwości natury interpretacyjnej, które powstawały na jego gruncie.
W tym stanie niniejszej sprawy skarga nie jest uzasadniona.
Z tego względu Sad działając na podstawie art.151 uppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło