I FZ 281/06

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Beaty B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2006 r. I SA/Po 234/06 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Beaty B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 23 stycznia 2006 r. (...) w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania egzekucyjnego do majątku skarżącej - postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006 r., I SA/Po 234/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek Beaty B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczącego podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu wymieniony akt prawny nie stwarza bowiem bezpośredniego niebezpieczeństwa zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. W zażaleniu na powyższe orzeczenie zarzucono naruszenie ostatnio wymienionego przepisu ustawy sądowoadministracyjnej i wniesiono o uchylenie kwestionowanego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż Sąd nie wyjaśnił z jakich względów uważa, że w sprawie nie ma przesłanek do zastosowania przepisu art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu braku ich istnienia. Następnie skarżąca wyjaśniła, iż nie będzie w stanie odzyskać poszczególnych - wartościowych dla niej - składników majątku, zbytych w drodze licytacji. Skutki postępowania egzekucyjnego będą więc nieodwracalne. Jest to szczególnie istotne, gdyż w skardze do Sądu zakwestionowano podstawy prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Sąd I instancji istotnie nie wyjaśnił skarżącej motywów swojego rozstrzygnięcia do czego obligowały go przepisy art. 141 par. 4 w zw. art. 166 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2005 r., I FZ 480/05 - nie publ./. Niemniej z treści uzasadnienia wynika, iż Sąd analizował istnienie przesłanek określonych w art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., tymczasem podstawowym zagadnieniem jest kwestia wykonalności zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej o której mowa w art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Poprzez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2004 str. 122; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., II FZ 882/05 - nie publ./. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony /por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, str. 296; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05 - nie publ./. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji dotyczące podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem rodzaj aktu prawnego nienoszącego znamion wykonalności. Wynika to już z samej tylko istoty postanowienia, które jest orzeczeniem o charakterze procesowym i nie można w ten sposób nadać stronie uprawnień bądź ustalić obowiązków o charakterze prawno-materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. W drodze postanowienia określane są bowiem co do zasady jedynie uprawnienia i obowiązki strony w toku postępowania, w tym egzekucyjnego. Taki też formalny charakter ma zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie. Dotyczy podjęcia zawieszonego postępowania, tj. uruchamia /kontynuuje/ proces, który toczy się na podstawie innego aktu prawnego - kreującego prawa i obowiązki skarżącej na gruncie prawa materialnego. Zaskarżone orzeczenie w żaden sposób nie dotyka zatem bezpośrednio należności pieniężnej tym postępowaniem objętej. Stosownym wnioskiem, można by natomiast objąć decyzję /o ile byłaby objęta skargą do Sądu/ ustalającą zobowiązanie podatkowe, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne. To ona kreuje bowiem zobowiązanie pieniężne, które podlega przymusowemu ściągnięciu /wykonaniu/ w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec tego, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, art. 61 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje zastosowania, zażalenie należało oddalić, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważa się przy tym, że w myśl dwóch ostatnio powołanych przepisów zażalenie podlega oddaleniu również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia.