VI SA/Wa 130/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej KWP) z dnia [...] sierpnia 2005 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), odmówił M. B. wydania pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej do celów łowieckich. W świetle powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (zwanej dalej ustawą), pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legło ustalenie wydania przez Sąd Rejonowy w [...] wyroku z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie karnej z udziałem M. B., oznaczonej sygnaturą [...]. Wyrokiem tym M. B. został skazany za to, że w dniu [...] lipca 2003 r. około godziny 11.15 w [...] na ulicy [...] nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym powodując nieumyślny wypadek drogowy w ten sposób, że kierując samochodem marki [...] o nr rej. [...], zbliżając się do wyznaczonego przejścia dla pieszych nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa w następstwie czego potrącił przekraczającą jezdnię po tym przejściu z lewej na prawą stronę pieszą T. R. lat [...], która w wyniku doznanych uszkodzeń ciała zmarła po przewiezieniu do szpitala, to jest za czyn z art. 177 § 2 kodeksu karnego (dalej kk). Według tego przepisu, jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Za przypisany M. B. czyn Sąd wymierzył mu karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, jednocześnie zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres 4 lat tytułem próby. Orzekł też m.in. karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] sierpnia 2004 r. na skutek wydania w tym dniu przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu pierwszej instancji i uznającego apelację obrońcy M. B. za oczywiście bezzasadną, sygn. akt [...] (por. akta administracyjne). Powzięcie przez KWP w [...] informacji o wydaniu w/w wyroków stanowiło podstawę do odmowy wydania M. B. pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ pierwszej instancji uznał bowiem, iż strona należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Podkreślił, że organy Policji wymagają od osób posiadających pozwolenie na broń nieposzlakowanej postawy, gdyż tylko takie osoby dają rękojmię zgodnego z prawem posiadania i używania broni, co ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem KWP, postawa taka przejawia się m. in. poszanowaniem prawa, zatem osoba karana za przestępstwo nie spełnia tego kryterium i nie daje gwarancji przestrzegania innych przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o broni i amunicji. W odwołaniu od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji M. B., wskazując na treść w/w przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podniósł, iż decyzja KWP jest błędna i została wydana bez podstawy prawnej. Skazanie za czyn przewidziany w art. 177 § 2 kk nie uzasadnia zastosowania w tej sprawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Występek spowodowania wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym, w świetle systematyki przepisów Kodeksu karnego, jest bowiem przestępstwem nieumyślnym skierowanym przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko życiu i zdrowiu. Organ drugiej instancji (KGP) podzielając stanowisko KWP, wskazał że wprawdzie wymieniony w w/w przepisie ustawy katalog przestępstw skutkujących odmową wydania pozwolenia na broń nie obejmuje wprost przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jednak należy zwrócić uwagę, iż nie jest to katalog zamknięty, lecz przykładowy, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". Przepis ten stanowi dla organów Policji właściwych w sprawach pozwoleń na broń wytyczną interpretacyjną co do przesłanek faktycznych i prawnych sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zatem organy te mają prawo i obowiązek uwzględniać wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Za taką okoliczność organ pierwszej instancji słusznie uznał spowodowany przez M. B. wypadek drogowy ze skutkiem śmiertelnym. Według organu odwoławczego, postępowanie strony (niezachowanie ostrożności i nieustąpienie pierwszeństwa na przejściu dla pieszych przechodzącej przez ulicę kobiecie), które w efekcie doprowadziło do śmierci pieszej budzi uzasadnione obawy, że M. B. może użyć broni w celach sprzecznych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym. Zdaniem organu, kierując samochodem M. B. zachował się nieodpowiedzialnie, co powoduje, iż nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy w zakresie bezpiecznego posiadania i używania broni. Stanowiska tego nie zmienia fakt posiadania przez stronę pozytywnej opinii z miejsca zamieszkania ani też poprawne zachowanie w wyznaczonym przez Sąd okresie próby. Nadto KGP zaakcentował, iż prawomocny wyrok sądu karnego skazujący osobę ubiegającą się o wydanie pozwolenia na broń, ma charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Wynika z niego bowiem, że M. B. naruszył swoim postępowaniem porządek prawny, a zatem nie posiada on nieskazitelnej opinii wymaganej od osób ubiegających się o pozwolenie na broń. Prawo posiadania broni jest dobrem szczególnym i z woli ustawodawcy reglamentowanym. Powyższą decyzję M. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Postawił organowi zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie będące skutkiem uznania faktu prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem karnym za czyn z art. 177 § 2 kk za okoliczność wystarczającą do stwierdzenia istnienia po jego stronie uzasadnionej obawy użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo braku podstaw faktycznych uzasadniających takie ustalenie oraz braku adekwatnego związku przyczynowego między faktem w/w skazania a taką obawą. Zdaniem skarżącego, z analizy w/w przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że odmowa wydania pozwolenia na broń może nastąpić w stosunku do osób popełniających określony typ przestępstwa, którego strona podmiotowa zawiera w sobie element użycia przemocy bądź groźby bezprawnej. Elementów tych nie zawiera przestępstwo popełnione przez skarżącego. Dlatego ocena istnienia wzmiankowanej obawy użycia przezeń broni w sposób prawem zabroniony nie może być dokonywana w sposób automatyczny, bez analizy właściwości osobistych skarżącego. Między innymi organy Policji nie wzięły pod uwagę, iż czyn, jakiego dopuścił się skarżący miał charakter incydentalny; był nieszczęśliwym wypadkiem, a przed jego popełnieniem skarżący nie był karany. Ponadto występek ten nie należy do kategorii przestępstw wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Według skarżącego, ma to logiczne uzasadnienie, ponieważ posiadanie broni często służy popełnianiu tego rodzajów przestępstw. Nie ma natomiast związku z naruszaniem zasad bezpieczeństwa obowiązujących w ruchu lądowym. Nie uwzględniono też, iż wobec skarżącego Sąd w sprawie karnej zastosował środek probacyjny w postaci warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, co dowodzi, iż przestrzega on porządku prawnego i w związku z tym nie ma podstaw do obaw, że będzie posiadał broń w sposób sprzeczny z prawem. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko. Dodatkowo podkreślił, iż wprawdzie popełnione przez M. B. przestępstwo z art. 177 § 2 kk zostało umieszczone przez ustawodawcę w rozdziale "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", to de facto godzi ono w życie lub zdrowie ludzkie, czego dowodem jest skutek zdarzenia z udziałem skarżącego (tj. śmierć pieszej). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. W szczególności bezsporny jest fakt prawomocnego skazania skarżącego wyrokiem karnym za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Sporna jest natomiast ocena tego faktu w sytuacji ubiegania się przez skarżącego o wydanie pozwolenia na broń palną myśliwską. Zatem problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy odmowa wydania przez organy Policji pozwolenia na broń palną w związku z popełnieniem przez skarżącego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, była uzasadniona. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użyte w przytoczonym wyżej przepisie sformułowanie "pozwolenia na broń nie wydaje się" ma charakter kategoryczny (bezwzględnie wiążący). Oznacza obowiązek odmowy wydania pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w pkt 1- 6 art. 15 ust. 1 ustawy. Przewidziana w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy podstawa odmowy wydania pozwolenia na broń została ujęta w sposób ogólny. Jest nią bowiem uzasadniona obawa posłużenia się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jako przykładowe okoliczności budzące taką obawę przepis wymienia skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Jest to więc katalog otwarty (niewyczerpujący), o czym świadczy zastosowanie w omawianym przepisie zwrotu "w szczególności skazanym (...)". Zatem nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, że skoro przestępstwo, za które został prawomocnie skazany nie należy do wymienionych tam wprost kategorii czynów zabronionych, to w jego sytuacji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje zastosowania. Skarżącego skazano za czyn objęty dyspozycją przepisu art. 177 § 2 kk. Wprawdzie przepis ten usytuowany jest w rozdziale XXI kk zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", ale przedmiotem jego ochrony jest życie i zdrowie człowieka. Zachowanie skarżącego polegające na spowodowaniu wypadku drogowego, którego skutkiem była śmierć pieszej, godzi w najwyższe dobro prawem chronione jakim jest życie ludzkie. W tym miejscu podnieść należy, że broń jest towarem ściśle reglamentowanym. W judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Rygorystyczne unormowanie dostępu jednostki do broni podyktowane jest z jednej strony przysługującym państwu monopolem na stosowanie środków przemocy, a z drugiej strony – koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, niepubl.). Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Pozwolenie na broń może być wydane w określonych celach, w tym łowieckich (art. 10 ust. 3 pkt 2). Konsekwencją zastosowania w w/w przepisie art. 10 ust. 1 konstrukcji niedookreślonego pojęcia "okoliczności uzasadniające posiadanie broni" jest związany charakter decyzji wydawanej na jego podstawie. Omawiany przepis kreuje po stronie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego wydanie. Za takie okoliczności uważa się m. in. cechy odróżniające tę osobę od ogółu obywateli, świadczące o jej nieskazitelnej (nieposzlakowanej) postawie, na którą składają się umiejętność przewidywania skutków własnego postępowania, rozwaga, przezorność, należyta staranność, poszanowanie porządku prawnego i w konsekwencji niekaralność. Konkludując, osoba występująca o wydanie pozwolenia na broń powinna przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na skorzystanie z tego przywileju, albowiem uwzględnienie w/w żądania leży w sferze celowości (zasadności) działania tych organów (por. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., a także wyrok NSA z dnia 25 marca 2003r., sygn. akt III SA 1863/01, LEX nr 121778). Zaliczenie skarżącego przez organy Policji do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - z uwagi na prawomocne skazanie w/w wyrokiem w sprawie karnej, w ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń. Stwierdzone w tej sprawie okoliczności spowodowanego przezeń wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym, będącego wynikiem naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, uprawniały do uznania braku po jego stronie gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Zważyć bowiem należy, że posługiwanie się bronią, tak jak i każdym pojazdem mechanicznym, wymaga bezwzględnego przestrzegania przepisów określających zasady bezpiecznego korzystania z tych urządzeń – w szczególności zachowania stosownej ostrożności i przewidywania następstw podejmowanych przy ich użyciu działań. Inaczej broń jak i pojazdy stać się mogą narzędziami niebezpiecznymi dla zdrowia, życia czy mienia. Skoro w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym skarżący doprowadził do wypadku drogowego z najdalej idącym – bo śmiertelnym skutkiem, organy Policji miały prawo uznać, że ze zdarzenia tego, usankcjonowanego wyrokiem skazującym, wynika uzasadniona obawa, iż w podobny sposób może on skorzystać z broni palnej; czyli nie przestrzegając przepisów bezpieczeństwa w tym względzie użyć jej w rezultacie z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W wyroku z dnia 14 stycznia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki - często nieodwracalne - jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni palnej użyje tej broni >>w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego<< niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary" (sygn. akt III SA 1173/01, LEX nr 126764). Podkreślenia wymaga również, że reglamentacyjny charakter przepisów ustawy o broni i amunicji uzasadnia rygorystyczną politykę organów Policji w zakresie spraw dotyczących pozwolenia na broń. Reasumując, w niniejszej sprawie organy Policji (zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji) prawidłowo oceniły całokształt zebranych w sprawie materiałów dowodowych, a wydane przez nie decyzje są zgodne z przepisami ustawy o broni i amunicji. Na treść rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie nie ma wpływu akcentowana przez skarżącego wcześniejsza niekaralność, incydentalność w/w wypadku czy też poprawne zachowanie się w wyznaczonym przez Sąd okresie próby. Wymienione okoliczności nie zmieniają bowiem faktu obecnej karalności skarżącego i związanych z tym konsekwencji faktycznoprawnych, zaś sąd administracyjny – jak już wzmiankowano – ocenia zaskarżone decyzje wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie celowości czy słuszności działania organów. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.