III SA/Gd 474/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi G. H., B. W., E. K., K. T., K. F., J. K., D. S., J. W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 17 lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół Specjalnych [...] 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi G. K. ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) kwotę 307,80 zł (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej G.H. z urzędu. Rada Miasta [...] w dniu 17 lutego 2005 r. podjęła uchwałę Nr [...] o rozwiązaniu Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...] w G., ul. [...] oraz likwidacji szkół wchodzących w jego skład. Jako podstawę prawną uchwały wskazała art. 62 ust. 5, art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 12 pkt 11 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Uchwała przewidywała, że z dniem 31 sierpnia 2006 r. likwiduje się Zasadniczą Szkołę Zawodową Specjalną, Gimnazjum Nr [...] i Szkołę Podstawową Nr [...] w G.; uczniowie tych szkół będą kontynuować naukę w wskazanych placówkach oświatowych, a czynności likwidacyjne zostaną zakończone do dnia 31 października 2006 r. W uzasadnieniu uchwały Rada Miasta [...] podała, że na terenie G. funkcjonują szkoły specjalne, które mogą kształcić dzieci i młodzież wymagająca specjalnej formy kształcenia, również uczniów likwidowanego Zespołu Szkół Specjalnych Nr [...]; [...] Kurator Oświaty wyraził zgodę na likwidację szkół; obecna siedziba zespołu szkół przy ul. [...] jest w bardzo złym stanie technicznym; niezbędny remont wymagałby przeznaczenia na ten cel znacznych środków finansowych. Rodzice dzieci uczących się w ZSS Nr [...] w G., pismem z dnia 5 maja 2005 r., w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wezwali Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia. Wnioskodawcy argumentowali, że uchwała narusza szereg przepisów ustawy o systemie oświaty i przepisy wykonawcze, Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego oraz Konstytucję RP. Zdaniem rodziców kształcenie dzieci w szkole specjalnej powinno odbywać się w środowisku najbliższym miejsca zamieszkania, co ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego dzieci. W razie likwidacji szkół zaprzepaści się dotychczasowe wysiłki zmierzające do zapewnienia dzieciom stabilizacji miejsca nauki. Ponadto dużym problemem może być ich aklimatyzacja w nowych warunkach, jeżeli chodzi o kadrę nauczycielską i uczniów. Zły stan techniczny budynków ZSS Nr [...] w G. jest zaś okolicznością nadużywaną przez Radę Miasta [...]. Następnie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku rodzice uczniów ZSS Nr [...] w G. wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w uchwały. Zdaniem skarżących uchwała narusza art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607), art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP, art. 71b ust 2 i 7 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, § 2 ust. 1 i 6, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w Specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167). Skarżący podnieśli, że likwidowane szkoły spełniają wszelkie wymogi odpowiedniego kształcenia dla ich dzieci. Uznali, że droga do szkoły może być traktowana jako element terapii dzieci, a konieczność jej zmiany w sytuacji likwidacji szkoły to naruszenie praw dzieci i wyrządzenie im krzywdy przez zdrowych dorosłych. Należy zważyć, że droga do szkoły wydłuży się dla niektórych dzieci z kilkuset metrów do kilku kilometrów. Szkoły, do których mają uczęszczać dzieci, nie mają odpowiedniego wyposażenia. Zmiana środowiska jest dla niepełnosprawnych dzieci, które z wielkim trudem adoptują się do nowych warunków, przeżyciem niemal traumatycznym. Ponadto z programu nauczania Zespołu Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego Nr [...], w którym mają uczyć się dzieci wynika, że nie przewiduje on przyuczania do wielu zawodów, do których przygotowuje dotychczasowa szkoła zawodowa. Przedmiotowa uchwała Rady Miasta [...] całkowicie pomija skutki likwidacji szkół, dla rozwoju psychofizycznego dzieci niepełnosprawnych a nadużywa argumentu o złym stanie techniczny. Narusza ona również prawo dzieci do nauki w przystosowanych do zdrowia warunkach i na zasadach przewidzianych przez prawo, zwłaszcza art. 3 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. Tym samym uchwała narusza interes mieszkańców gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta [...] wniosła o jej oddalenie i przesłuchanie zastępcy Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta [...] na okoliczność działań związanych z rozwiązaniem ZSS Nr [...]. Rada Miasta [...] podkreśliła, że zostały podjęte wszelkie przewidziane prawem działania związane z likwidacją szkół; w szczególności określone w art. 59 ustawy o systemie oświaty oraz wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2004 r. podjęła uchwałę o zamiarze rozwiązania ZSS Nr [...] w G. i o likwidacji szkół wchodzących w jego skład. W dniu 4 stycznia 2005 r. Powiatowa Rada Zatrudnienia w G. pozytywnie zaopiniowała wniosek o likwidację Zasadniczej Szkoły Zawodowej wchodzącej w skład ZSS Nr [...] w G. Również Kurator Oświaty postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. zaopiniował pozytywnie likwidację szkół tworzących ZSS Nr [...] i pismem z tego samego dnia wyraził zgodę na jego rozwiązanie z dniem 31 sierpnia 2006 r. Dyrektor przedmiotowego zespołu szkół dnia 1 lutego 2005 r. został powiadomiony o terminie spotkania przedstawiciela organu prowadzącego z rodzicami uczniów, którego tematem miała być uchwała z 26 sierpnia 2004 r. w sprawie zamiaru likwidacji szkół. Po uchwaleniu zaskarżonej uchwały z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie rozwiązania ZSS Nr [...] w G., Wojewoda [...] w odpowiedzi na wniosek o jej uchylenie stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 59 ustawy o systemie oświaty; procedura dotycząca likwidacji szkół została zachowana i nie ma podstaw do unieważnienia uchwały. Rada Miasta [...] podała, że Wydział Edukacji i Sportu pismem z dnia 16 lutego 2005 r. streścił Radzie Rodziców powody decyzji o likwidacji Zespołu szkół. Zaś Kurator Oświaty w piśmie z dnia 28 lutego 2005 r. wskazał przesłanki wyrażenia pozytywnej opinii w sprawie likwidacji szkół. Rodzice uczniów wezwali Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jednak organ nie zajął stanowiska wobec wezwania. Pismem z dnia 16 maja 2005 r. skierowanym do Rady Rodziców, gmina wskazała na brak naruszenia prawa przy podejmowaniu uchwały w sprawie rozwiązania ZSS Nr [...] w G. Rada Miasta [...] podniosła, że Komisja do Spraw Restrukturyzacji Sieci Szkół i Przedszkoli w G. złożona z radnych miasta, przedstawicieli szkół oraz przedstawiciela Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta [...] ustaliła, że baza szkolna ZSS Nr [...] nie zapewnia optymalnych warunków kształcenia i nie jest w pełni wykorzystana. Na terenie G. funkcjonują inne zespoły szkół specjalnych, których warunki lokalowe i baza pozwalają na przyjęcie uczniów z likwidowanych szkół. Stan techniczny budynków szkół jest niedobry, zaś jego poprawa wymagałaby nakładów finansowych rzędu 2 mln zł. Na konieczność niezbędnego remontu wskazywały służby BHP, sanitarne oraz Straż Pożarna. Uchwała o rozwiązaniu ZSS Nr [...] w G. była podyktowana złym stanem technicznym i odnotowanym w ostatnich latach spadkiem liczby uczniów uczęszczających do wskazanych szkół. Szkoły, do których mają uczęszczać uczniowie po rozwiązaniu ZSS Nr [...] w G., zapewniają warunki zgodne z zaleceniami zawartymi w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego. Są to placówki o profilu kształcenia zgodnym z wymogami ustawy o systemie oświaty; uczniom zostały zaproponowane te same profile kształcenia, jeżeli chodzi o techniczne warunki kształcenia. Kadra w tych szkołach ma odpowiednie kwalifikacje, a dzieci możliwość integracji z pełnosprawnymi rówieśnikami. Zatem zostały spełnione wymagania przewidziane art. 59 ustawy o systemie oświaty, co czyni nietrafnymi zarzuty skarżących o naruszeniu przepisów regulujących warunki kształcenia dzieci i młodzieży niepełnosprawnej. Zaskarżona uchwała nie narusza prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, ponieważ Rada Miasta [...] działała w oparciu o przepisy prawa. Gmina jako organ prowadzący szkoły i placówki oraz właściciel mienia gminnego ma prawo decydować w sprawach związanych z jej majątkiem. Ponadto dzieciom niepełnosprawnym zapewni się bezpłatny transport i opiekę w drodze do nowych szkół. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona uchwała, aczkolwiek niewątpliwie niesie pewne dolegliwości zarówno dla dzieci jak i ich rodziców nie narusza prawa. Stosownie do art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.) do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach tworzenia i likwidacji przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek organizacyjnych (w tym szkół). Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67 poz. 329 z późn. zmianami) określa procedurę likwidowania szkoły. Zgodnie z treścią tego przepisu szkoła publiczna o jakiej mowa w zaskarżonej uchwale może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę (w niniejszym przypadku Radę miasta [...]) po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w szkole publicznej tego samego typu a także o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcący w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest zobowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Wprawdzie przepis art. 59 ust. 1 i 2b cytowanej ustawy stanowi, iż opinia o której mowa w art. 59 ust. 1 wydana jest w formie postanowienia to jednak nie określa do kogo opinia taka winna być adresowana ani nie określa terminu do którego ma zostać wydana. Z gramatycznej wykładni tego przepisu można wyciągnąć wniosek, iż opinię taką można wydać aż do czasu poprzedzającego datę likwidacji szkoły a nadto iż będąca swego rodzaju zgodą na likwidację szkoły podlega ona zaskarżeniu jedynie przez organ który o taką opinię się zwrócił (patrz wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r. w sprawie I SA 560/00 - publikacja LEX nr 78944)). W przedmiotowej sprawie proces zmierzający do likwidacji Zespołu Szkół Nr [...] przy ul. [...] w G. rozpoczął się już w 2003 r. W dniu 6 stycznia 2004 r. odbyło się pierwsze spotkanie z rodzicami w szkole na którym poinformowano rodziców o zamiarach likwidacji zespołu szkół. Znajdujący się w aktach sprawy kalendarz zdarzeń związanych z likwidacją Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] szczegółowo wykazuje czynności zarówno zmierzające do likwidacji Zespołu Szkół jak i do jego zachowania. W dniu 26 sierpnia 2004 r. została podjęta przez Radę Miasta [...] Uchwała Nr [...] o zamiarze rozwiązania Zespołu Szkół Społecznych Nr [...] w G. oraz o zamiarze likwidacji szkół, wchodzących w jego skład. Dopiero w dniu 17 lutego 2005 r. Rada Miasta [...] po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty wydanej postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005 r. Nr [...] uchwałą z dnia 17 lutego 2005 r. -Nr [...] zdecydowała o rozwiązaniu z dniem 1 sierpnia 2006 r. Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w G. o likwidacji z dniem 31 sierpnia 2006 r., Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej Gimnazjum Nr [...], Szkoły Podstawowej nr [...], Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej. Uchwała jednoznacznie wskazała, iż uczniowie zlikwidowanych szkół będą kontynuować naukę w Zespole Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjum Nr [...] przy ul. [...] oraz Zespołu Specjalnego Kształcenia Podstawowego i Gimnazjum Nr [...] przy ul. [...]. Czas trwania procedury likwidacji Zespołu Szkół Zawodowych Specjalnych Nr [...] a także określone w zaskarżonej uchwale data likwidacji szkół wskazują na to, iż rodzice dzieci uczących się w szkole mieli dostatecznie dużo czasu na przygotowanie się do likwidacji szkoły i znalezienie na terenie G. najkorzystniejszej dla dzieci szkoły. W tym miejscu zauważyć należy, że Sprawą zainteresowano Prokuraturę Rejonową [...] (która postanowieniem z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie [...] umorzyła postępowanie nie dopatrując się w postępowaniu w sprawie likwidacji szkoły elementów czynu zabronionego. Jest okolicznością oczywistą, iż w sprawie doszło do zderzenia interesu rodziców dzieci uczących się w szkole z możliwościami finansowymi miasta G. Zespół Szkół Zawodowych Nr [...] mieścił się w starym, będącym pod opieką konserwatorów, wymagającym remontu kapitalnego, budynku. Potrzeba kształcenia dzieci wymaga stosownej ilości kadry pedagogicznej. Te dwa elementy stanowią poważne obciążenia finansowe dla Gminy [...]. Tymczasem na terenie miasta G. w nieodległym sąsiedztwie funkcjonują inne dobrze wyposażone placówki w których istnieją możliwości pełnego zaspokojenia wspomnianych potrzeb uczniów. W tej sytuacji zasadność podjęcia zaskarżonej uchwały jest oczywiste. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż oceniając legalność zaskarżonej uchwały Sąd nie jest uprawniony do kierowania się tzw. interesem społecznym czy oczekiwaniami rodziców, bada jedynie zgodność zaskarżonej uchwały z prawem. Poza tym w sprawie zachowane zostały wszelkie czynności o jakich mowa w cytowanych wyżej przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy p. p. s. a. oddalił skargę.