IV SA/Wa 739/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 roku sprawy ze skargi K.W. i K.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie uciążliwości hałasu - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2005 r. (określone mianem "postanowienia"), którym powołując treść art. 65 § 1 K.p.a. przekazano według właściwości Staroście Powiatu [...] podanie p. K. W. w części dotyczącej uciążliwości związanej emisją hałasu z Zakładu "[...]". Z treści postanowienia wynikało, iż postanowienie zostało wydane w związku z wpływem podania w dniu 16 marca 2005 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało regulacje ustawy – z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), w zakresie właściwości organów do wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a ust. 1 i art. 378 ust. 1). Wskazano, iż w świetle tych regulacji zasadnie przekazano podanie Staroście. Odnosząc się do zarzutów zażalenie Kolegium wskazało, iż ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) straciła moc. Kolegium nie jest też właściwe w sprawach związanych z uzyskiwaniem zgody na użytkowanie obiektów. Postanowienie Kolegium zostało doręczone K. i K. W.. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. i K. W. wskazali iż jako bezpośredni sąsiedzi są narażeni na uciążliwość w związku z funkcjonowaniem Zakładu "[...]" w M.. Opisali uwarunkowania formalnoprawne związane z funkcjonowaniem Zakładu (kwestie dotyczące lokalizacji m.in. w kontekście postanowień planu zagospodarowania przestrzennego). Zarzucili, iż żadna z instytucji administracji publicznej nie zajęła się faktycznie tą sprawą. Przytoczyli także treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...], polemizując z zawartymi w nim stwierdzeniami oraz podnosząc, iż pomiary hałasu nie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Z treści zarzutów wynika, iż nie dotyczą one zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W rozpoznawanej sprawie zakres badania legalności działania organów administracji wyznacza przedmiot zaskarżonego orzeczenia. W związku z treścią pisma, które wpłynęło do Burmistrz M. uznał się on niewłaściwym w zakresie rozpatrzenia żądania podjęcia działań administracyjnych w celu ograniczenia uciążliwości hałasu emitowanego z Zakładu "[...]" w M.. W związku z tym przekazał sprawę według właściwości staroście. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to rozstrzygniecie w mocy. Należy stwierdzić, iż co do zasady przekazanie sprawy uciążliwości związanych z hałasem emitowanym z Zakładu [...]" Staroście Powiatu G. było zasadne. W zawartym w aktach sprawy piśmie, datowanym na dzień 15 marca 2005 r., Skarżąca wystąpiła z żądaniem ustalenia czasu pracy dla zakładu "[...]" z wyłączeniem funkcjonowania w godz. 18 – 7 rano oraz nakazania wyciszenia hałasów i wibracji w tracie dziennej pracy. Dodatkowo zwróciła się z pytaniami dotyczącymi formalnych uwarunkowań lokalizacji Zakładu. W świetle regulacji normatywnych, na dzień orzekania w sprawie, organ wykonawczy gminy (wójt. burmistrz. prezydent miasta) nie miał kompetencji do orzekania w drodze wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej w przedmiocie żądań Skarżącej. Jednocześnie w świetle treści tytułu III działu IV rozdział 1, 2 i 6 w zw. z art. 378 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska organem kompetentnym do orzekania w tym przedmiocie, w czasie orzekania przez organ gminy był starosta. W okresie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kompetencje starosty do orzekania w tym przedmiocie wynikały z kolei z treści art. 115a w zw. z art. 378 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. W świetle tej regulacji, o ile zostanie stwierdzone przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu poza zakładem, właściwy organ wydaje decyzje o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a ust. 1). W decyzji tej są określane dopuszczalne poziomy hałasu, z czego może wynikać konieczność wyciszenia instalacji lub urządzeń (art. 115a ust. 3). Mogą też być ustalone wymagania co do czasu eksploatacji poszczególnych urządzeń (art. 115a ust. 4 pkt 1). Ustawa nie uzależnia możliwości orzekania organu administracji, na zasadzie art. 115a, od okoliczności, czy działalność, będąca źródłem hałasu, jest legalna z punktu widzenia innych regulacji, w szczególności odnośnie lokalizacji zakładu. Z kolei, w świetle treści art. 378 ustawy - Prawo ochrony środowiska, organem właściwym w sprawie jest starosta (Zakład nie objęty jest przypadkami wymienionymi w art. 378 ust. 2 ustawy). W końcu kwestie podniesione w piśmie Skarżącej z dnia 15 marca 2005 r. a dotyczące uwarunkowań związanych z lokalizacją Zakładu nie zostały przekazane według właściwości Staroście Powiatu[...]. W tym świetle, jak wskazano na wstępie, przekazanie sprawy Staroście, jako właściwemu organowi, było zasadne. Uwzględniając, iż przedmiotem kontroli przez Sąd pod katem legalności, mogą być w niniejszym postępowania jedynie kwestie związane z przekazaniem według właściwości pisma Skarżącej z dnia 15 marca 2005 r., poza oceną Sądu pozostają podnoszone w skardze kwestie legalności funkcjonowania Zakładu "[...]" a także kwestie właściwego przeprowadzenia pomiarów, co nie było związane z niniejszym postępowaniem. Jednocześnie Sąd, nie będąc związany granicami zarzutów skargi, stwierdził, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z uchybieniem przepisom postępowania. Organ odwoławczy bowiem nie uwzględnił, iż w myśl art. 115a ust. 5 ustawy - Prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu może być wszczęte wyłącznie z urzędu. W świetle regulacji ustawy - Prawo ochrony środowiska interes indywidualny podmiotów narażonych na określone uciążliwości, na skutek naruszenia wymagań ochrony środowiska, chroniony jest właściwymi roszczeniami które mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi (patrz m.in. art. 323 w tytule VI dziale I ustawy – Prawo ochrony środowiska). Regułą jest natomiast, iż środki administracyjne, jako podejmowane w interesie publicznym, są stosowane z urzędu, co potwierdza treść art. 375 w tytule VI dziale III ustawy – Prawo ochrony środowiska jak i m.in. art. 95 ust. 3, 108 ust. 3, art. 150 ust. 4 i.in. ustawy (patrz tak samo wyrok sygn. akt IV SA 1328/05 niepublikowany). Stąd sam wniosek strony nie prowadzi do wszczęcia postępowania w myśl art. 61 § 1 K.p.a. W tej sytuacji pismo Skarżącej nie mogło faktycznie być traktowane jako żądanie załatwienia sprawy poprzez wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej – decyzji administracyjnej, a jedynie takie sprawy mogą podlegać przekazaniu na zasadach określonych w art. 65 § 1 K.p.a. z uwagi na zamieszczenie tej regulacji w części K.p.a. poświeconej postępowaniu administracyjnemu (Dział II). Skoro jednak konkretny organ administracji ma kompetencję do podjęcia określonych działań administracyjnych w celu rozwiązania sygnalizowanego problemu, wystąpienie Skarżącej powinno być załatwione na zasadach określonych do rozpatrywania wniosków, w rozumieniu art. 241 K.p.a., w związku z treścią art. 222 K.p.a. Problematyka załatwiania skarg i wniosków jest normowana w odrębnym dziale K.p.a. (Dział VIII) w stosunku do kwestii postępowania administracyjnego w sprawach rozstrzygania spraw indywidualnych (Dział II). Dział VIII zawiera odrębną podstawę prawną przekazywania wniosków obywatelskich, które wpłynęły do organu nie właściwego do ich rozpatrzenia. Przepis art. 243 K.p.a., w przeciwieństwie do art. 65 § 1 K.p.a., który w sprawie nie znajdzie zastosowania, nie zawiera wskazania, iż sprawa przekazania organowi właściwemu jest załatwiana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wręcz przeciwnie z treści tej regulacji wynika, iż o przekazaniu sprawy informuje się wnioskodawcę, co wskazuje, iż przekazanie nie ma formy rozstrzygnięcia administracyjnego. Obowiązek doręczenia takiego rozstrzygnięcia wynikłby wówczas bezpośrednio z art. 109 w zw. z art. 126 K.p.a. Stąd, w przypadku przekazywania spraw na zasadzie art. 243 K.p.a. wyłączona jest droga instancyjnej kontroli prawidłowości działania organów administracji publicznej. Pomimo więc, poinformowania strony, przez organ gminy w piśmie z dnia 21 marca 2005 r. (określonym błędnie mianem postanowienia) o przysługujących środkach zaskarżenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić, wobec wskazanych wyżej uwarunkowań formalnoprawnych (brak możliwości załatwienia sprawy Skarżącej, poprzez wydanie na jej wniosek rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej), że pomimo błędnego pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, zażalenie nie mogło być skutecznie wniesione. Wskazana konstatacja powinna prowadzić do wydania postanowienia o niedopuszczalności zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.). Wskazana wyżej wadliwość przy stasowaniu procedury nie mogło jednak mieć wpływu na wynik sprawy. Utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy organowi właściwemu, zamiast stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia środków odwoławczych, prowadziło do tego samego skutku, a więc przekazania sprawy organowi właściwemu. Stąd, w ocenie Sądu, prowadząc postępowanie administracyjne nie naruszono przepisów prawa procesowego w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nie stwierdzenie przez Sąd naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w zakresie w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy, musiało prowadzić do oddalenia skargi. Wynika to a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.