I SA/Wa 830/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-07
Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Skiba, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, uchylając decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie mienia z mocy prawa przez gminę, może odmówić stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości, jeśli została ona wydzielona z większej nieruchomości istniejącej przed 27 maja 1990 r., ale sama działka wydzielona istniała dopiero po tej dacie?Ratio decidendi
Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej odmawiająca stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę nieruchomości, która została wydzielona z większej nieruchomości istniejącej przed 27 maja 1990 r., ale sama wydzielona działka istniała dopiero po tej dacie, jest wadliwa. Zmiana oznaczeń ewidencyjnych lub podział nieruchomości po 27 maja 1990 r. nie wyłącza możliwości komunalizacji, jeśli pierwotna nieruchomość spełniała przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Organ odwoławczy powinien zbadać, czy pierwotna nieruchomość była własnością Skarbu Państwa i należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego w dniu 27 maja 1990 r.Stan faktyczny
Gmina Z. wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję KKU uchylającą decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości. KKU odmówiła stwierdzenia nabycia, argumentując, że wydzielona działka nr [...] nie istniała w dniu 27 maja 1990 r. Gmina zarzuciła naruszenie art. 153 PPSA i art. 107 KPA, wskazując, że KKU nie zastosowała się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku i nie zbadała należycie statusu mienia oraz przymiotu strony P. S.A. w W.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r., uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2005 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Z. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Skiba Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. uchyla decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] i odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...]., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...].
Stan sprawy był następujący:
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej Z., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły P. S.A. w W.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze przyjmując, że P. S.A. w W. nie posiadają w sprawie przymiotu strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3069/02 po rozpoznaniu skargi P. S.A. w W. uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2002 r. wskazując, że organ drugiej instancji nie wyjaśnił należycie czy wnosząca odwołanie spółka P. S.A. w W. istotnie nie posiada w sprawie przymiotu strony. Zdaniem sądu organ nie wyjaśnił statusu mienia pozostającego we władaniu tej spółki, poprzez zbadanie na jakiej podstawie pozostawało ono w jej władaniu w dniu 27 maja 1990 r. oraz nie ustalił w jakiej dacie P. S.A. w W. objęły we władanie sporną nieruchomość.
W tej sytuacji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], po ponownym rozpoznaniu odwołania, uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności przedmiotowej nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że sporna działka nr [...] nie mogła zostać skomunalizowana z mocy prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), bowiem nie istniała w dniu 27 maja 1990 r. Organ zaznaczył, że komunalizacja mienia, która nastąpiła z mocy samego prawa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może dotyczyć wyłącznie mienia państwowego i tylko według jego stanu z dnia 27 maja 1990 r. Zatem komunalizacja mienia w oparciu o powołany przepis może objąć jedynie mienie tożsame z istniejącym w dniu 27 maja 1990 r.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowej podniosła, że to istniejąca w dniu 27 maja 1990 r. działka nr [...] (jeśli odpowiadała warunkom określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.) mogłaby podlegać ocenie jej ewentualnego skomunalizowania w omawianym trybie. Jednakże nie działka nr [...], bo - zdaniem organu - nawet gdyby działka nr [...] podlegała skomunalizowaniu w dniu 27 maja 1990 r., to wydzielona z niej po tej dacie działka nr [...] nie stanowiłaby już mienia ogólnonarodowego i tym samym nie odpowiadałaby warunkom przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
Organ zaznaczył, że utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. byłoby niedopuszczalnym usankcjonowaniem fikcyjnego przeniesienia wstecz (na dzień 27 maja 1990 r.) istnienia działki nr [...], utworzonej po tej dacie, łącznie z nieuprawnionym spowodowaniem zmian w ewidencji nieruchomości, w której to kwestii organy komunalizacyjne nie są właściwe.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała również, że z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie nie zachodziła potrzeba rozważania kwestii należenia lub nienależenia przedmiotowego mienia do P. S.A. w W. w dniu 27 maja 1990 r. oraz okoliczności i konsekwencji wynikających z faktu, że działka nr [...] stanowi drogę lub tylko część drogi i jakiego rodzaju drogi.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina Z.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Gminy Z., utrzymała w mocy decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r., iż decyzje komunalizujące mienie na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych mają charakter deklaratoryjny i mogą dotyczyć tylko stanu istniejącego w dniu 27 maja 1990 r. Organ podkreślił, że Gmina Z. wystąpiła wyłącznie o skomunalizowanie z mocy prawa utworzonej po dniu 27 maja 1990 r. działki nr [...], która została wydzielona z istniejącej wcześniej działki nr [...]. Skoro działka nr [...] nie istniała w dniu 27 maja 1990 r. to nie mogła podlegać skomunalizowaniu z tym dniem z mocy prawa. W uzasadnieniu przytoczono obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Wskazano również, że już sam fakt wcześniejszego odmówienia P. S.A. w W. przymiotu strony oraz doręczenie tej spółce decyzji w sprawie uczynił z niej uczestnika niniejszego postępowania posiadającego przymiot strony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Z. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U .nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz naruszenie art. 107 kpa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie zastosowała się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3069/02 dotyczących sposobu dalszego prowadzenia sprawy. Podkreślono, że organ nie przeprowadził analizy czy rzeczywiście istniały podstawy do uznania, że wnosząca odwołanie spółka P. S.A. w W. nie posiada przymiotu strony. Nie zbadał również stanu prawnego nieruchomości, a w szczególności kwestii objęcia we władanie i ustalenia już tylko na tej podstawie istnienia tytułu po stronie P. S.A. w W.
Zaznaczono również, że wywody organu, zwłaszcza w części końcowej uzasadnienia są zawikłane i nieprzekonujące. Zdaniem strony skarżącej kwestia oznaczenia działki nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Podkreślono, że nieruchomość istniała w 1990 r. i wchodziła w skład większej nieruchomości, określonej jako działka nr [...], należącej do Skarbu Państwa, natomiast zmiana oznaczenia w ewidencji gruntów, jak i wyznaczone geodezyjnie granice pozostają w takim przypadku bez znaczenia. Istotne natomiast - w ocenie skarżącej - było ustalenie czy spełnione są przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Podniesiono, że istnienie tych przesłanek ustalił organ pierwszej instancji i na tej podstawie wydał decyzję komunalizacyjną. Podobne stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2255/03.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu wniosku Gminy Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. orzekającą o uchyleniu komunalizacyjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. i odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Decyzja z dnia [...] lutego 2005 r. wydana została na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3069/02 zaskarżonej przez P. S.A. w W. decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2002 r. Przedmiotową decyzją zaś z dnia [...] października 2002 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w W. od komunalizacyjnej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., umorzyła postępowanie odwoławcze.
Zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3069/02 uchylił jedynie decyzję wydaną przez organ drugiej instancji tj. przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową. Wydana w sprawie decyzja organu pierwszej instancji - Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie została przez sąd uchylona.
Uchylenie przez wojewódzki sąd administracyjny jedynie decyzji organu drugiej instancji oznacza natomiast, że wydana w danym postępowaniu administracyjnym decyzja organu pierwszej instancji pozostaje w obrocie prawnym. Sprawa wraca zaś do organu odwoławczego, który wydał uchyloną decyzję i który obowiązany jest ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze i rozstrzygnąć sprawę, zgodnie z oceną i wskazaniami sądu zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia. W żadnym razie organ odwoławczy nie działa wówczas jako organ pierwszej instancji, a od jego rozstrzygnięcia nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci odwołania, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wydana decyzja ma charakter ostateczny, kończy postępowanie administracyjne w danej sprawie, a strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zaskarżyć ją jedynie do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. rozpoznająca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Rozpoznanie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, mocą której rozpoznano odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji rażąco narusza zasadę dwuinstancyjności określoną w art. 15 kpa. Powoduje bowiem, że postępowanie administracyjne staje się trójinstancyjne.
Okoliczności niniejszej nie zmienia fakt, że w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r., powołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA 2165/03, w końcowej części uzasadnienia zawarto pouczenie o możliwości "zwrócenia się do organu odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy". Faktem jest, że w treści uzasadnienia powyższego wyroku z dnia 7 grudnia 2004 r. wskazano m.in., że "z racji usytuowania Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jako szczególnego centralnego organu państwowego stosuje się do niej przepisy odnoszące się do orzekania przez ministra, co oznacza, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Komisję odwołanie nie służy, jednakże stronie niezadowolonej z decyzji służy prawo zwrócenia się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy". Z powołanego orzeczenia wynika jednakże, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługiwałby wówczas, gdyby Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa występowała w sprawie jako organ pierwszej instancji. Może to mieć miejsce na przykład w sytuacji, gdy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydaje decyzję w sprawie o wznowienie postępowania komunalizacyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wydając decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. nie działała jednak jako organ pierwszej instancji, lecz jako organ odwoławczy od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Podkreślić bowiem trzeba, że stosownie do treści art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utworzona została jako organ odwoławczy od decyzji wydawanych przez wojewodów w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa. Tym samym od decyzji z dnia [...] lutego 2005 r., rozpoznającej odwołanie od komunalizacyjnej decyzji Wojewody [...], wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługiwał. Powyższa decyzja była ostateczna i służyła od niej jedynie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Odnosząc się zaś do wskazanej decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. z dniem 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin.
Przedmiotową decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję komunalizacyjną i orzekła o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Podstawą odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności przedmiotowej nieruchomości było ustalenie przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] nie istniała. Organ zaznaczył, że komunalizacja mienia w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może objąć tylko mienie tożsame z istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w dniu 27 maja 1990 r. istniała działka nr [...] i tylko ta działka, jeżeli odpowiadała warunkom określonym w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., mogłaby podlegać ocenie jej ewentualnego skomunalizowania. Jednakże nie działka nr [...], bo nawet gdyby działka nr [...] podlegała skomunalizowaniu w dniu 27 maja 1990 r. to wydzielona z niej po tej dacie działka nr [...] nie stanowiłaby już mienia ogólnonarodowego i tym samym nie odpowiadałaby warunkom przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, regulujące zasady nabywania mienia komunalnego, nie zawierają ograniczeń we wskazanym przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową zakresie. W szczególności przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy nie wyłącza komunalizacji tylko z tego powodu, że ta sama nieruchomość stanowiąca mienie ogólnonarodowe została w wyniku zmiany oznaczeń ewidencyjnych, różnie oznaczona w dacie z przed i po 27 maja 1990 r. Zmiana oznaczeń ewidencyjnych, która została dokonana po dniu 27 maja 1990 r. nie oznacza, że nieruchomość traci status mienia podlegającego komunalizacji w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jest to część tego samego mienia tylko inaczej oznaczona w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Rozbieżne oznaczenia gruntu nie mogą powodować trudności w identyfikacji nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. Prawo gminy do mienia nabytego w wyniku komunalizacji stwierdzane jest decyzją wojewody o charakterze deklaratoryjnym i potwierdza jedynie to co nastąpiło z mocy prawa. Decyzja ta nie tworzy więc po stronie gminy prawa własności, bo te posiada ona już z mocy ustawy. Decyzja ta natomiast otwiera gminie, jako właścicielowi, drogę do swobodnego dysponowania tym mieniem i składania w odniesieniu do niego oświadczeń woli na zewnątrz. Nie mogą zatem stać na przeszkodzie w ewentualnym potwierdzeniu uprawnień właścicielskich, przysługujących z mocy ustawy, negatywne przesłanki niewymienione w normie prawnej, która przedmiotowe uprawnienia kształtuje.
W wyroku z dnia 3 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1607/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, że utworzenie działki dopiero po dacie 27 maja 1990 r., gdy w tej dacie była częścią innej nieruchomości, nie stanowi przeszkody w jej skomunalizowaniu. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie wyłącza komunalizacji w stosunku do części nieruchomości, o ile są spełnione przesłanki w nim określone. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt I SA 522/03 (oba orzeczenia niepublikowane). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w powołanych orzeczeniach.
W związku z powyższym, stwierdzić należy, że decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2005 r. narusza art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Organ odwoławczy był bowiem obowiązany zbadać, czy działka nr [...] spełnia przesłanki komunalizacyjne, określone w powołanym przepisie, a zatem czy w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i czy należała w tym dniu do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Zaznaczyć dodatkowo należy, co słusznie zostało podniesione w skardze Gminy Z., że w decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. nie odniesiono się do wskazań i ocen prawnych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 3069/02. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa skupiła się na przedstawieniu argumentów wskazujących, że działka nr [...] nie mogła podlegać skomunalizowaniu, bowiem nie istniała w dniu 27 maja 1990 r. Powołanym wyrokiem zaś sąd zobowiązał organ odwoławczy do dokonania analizy czy rzeczywiście P. S.A. w W. nie posiadają w niniejszym postępowaniu przymiotu strony, do wyjaśnienia statusu mienia pozostającego we władaniu spółki, poprzez zbadanie na jakiej podstawie pozostawało ono w jej władaniu w dniu 27 maja 1990 r., a także do ustalenia w jakiej dacie P. S.A. w W. objęły we władanie sporną nieruchomość. Zgodnie natomiast z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Rozpoznając zatem ponownie sprawę organ odwoławczy należycie wyjaśni wskazane wyżej kwestie, w razie potrzeby uzupełni materiał dowodowy, rozpatrzy zarzuty odwołania i dopiero na podstawie całokształtu zebranego materiału dokumentacyjnego zbada, czy sporna nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacyjne, określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło