II SA/Gl 59/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. D. i E. B. zwrócili się do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w B. – B. z prośbą o interwencję w sprawie usuwania przez L. B. zieleni ochronnej i dekoracyjnej na terenie wspólnej posesji przy ul. [...]. W piśmie swym wnioskodawcy wyjaśnili, że bez ich zgody L. B. usuwa drzewa i krzewy np. [...]-letni jałowiec, a obecnie ma zamiar wyciąć iglaki znajdujące się na wspólnej części użytkowej oraz [...]-letni ochronny żywopłot poza płotem od strony ul. [...]. W trakcie przeprowadzonych [...]r. przez organ I instancji oględzin ustalono, iż L. B. usunęła już żywopłot z pasa zieleni wzdłuż ul. [...], a także ustalono długość i szerokość usuniętego żywopłotu określając jego rozmiary łącznie na [...] m2. Protokół oględzin opatrzony został podpisami D. i E. B. oraz L. B., a także umieszczonym przy podpisach dopiskiem “wycięłam na swoim terenie". W trakcie prowadzonego postępowania małżonkowie D. i E. B. dołączyli zdjęcia żywopłotu przed dokonaniem wycięcia i po jego dokonaniu, a także kserokopię wraz z potwierdzeniem nadania wysłanego do L.B. w dniu [...] r. pisma przypominającego jej, że usuwanie drzew, krzewów żywopłotów może być dokonane wyłącznie za zgodą współwłaścicieli i po uzyskaniu prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta. Małżonkowie poinformowali też L. B., że nie wyrażają zgody na jakiekolwiek wycięcia. Decyzją z dnia [...] nr. nr [...] Prezydent Miasta B. – B. wymierzył L.B. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia administracyjnego [...] m2 żywopłotu, przyjmując jako stawkę za 1m2 wartość [...]zł x [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w trakcie postępowania stwierdzono wycięcie krzewów w wieku około [...] lat. Krzewy usunięto bez zezwolenia administracyjnego, które było wymagane stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004, Nr 92, poz. 880 z późn. zm.). W tej sytuacji zastosowano art. 88 ust. 2 tejże ustawy i wymierzono przewidzianą przepisem tym karę. Od otrzymanej decyzji organu I instancji L. B. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.– B. podając w uzasadnieniu, iż jej zdaniem decyzja jest bezzasadna. W sprawie wycięcia krzewów zwróciła się bowiem do Spółki A., która to instytucja dokonała wycięcia oraz wystawiła stosowną fakturę. Zdaniem strony instytucja miejska winna orientować się jakich czynności można dokonać bez zezwolenia. Nadto strona podała, iż przyczyną dla której zwróciła się o wycięcie krzewów było to, że Straż Miejska wielokrotnie nakazywała jej pod groźbą mandatów usunięcie zagradzającego drogę żywopłotu. Strona podniosła taże, iż jest [...] i nie orientuje się w zależnościach pomiędzy instytucjami miejskimi. Nadto wskazała, iż jej zdaniem doniesienie złożone przez brata i bratową stanowiło zemstę za przegraną sprawę o podział nieruchomości spadkowej. L. B. dołączyła do odwołania kserokopię faktury, dowodu zapłaty oraz zlecenia na dokonanie usługi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. – B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podkreślając w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia administracyjnego, a w przypadku gdy nieruchomość znajduje się we współwłasności osoba ubiegająca się o zezwolenie powinna uzyskać także zgodę pozostałych współwłaścicieli. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że usunięcie żywopłotu nastąpiło bez wymaganego prawem zezwolenia. Kolegium zaakcentowało też, że wymierzenie kary za wycięcie drzew bez wymaganej zgody nie jest uzależnione od wiedzy ukaranej jednostki co do potrzeby uprzedniego uzyskania stosownego zezwolenia. Pismem z dnia [...] r. działająca przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika L. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu skarżąca po raz kolejny podkreśliła, iż wycięcia żywopłotu dokonała na jej zlecenie spółka A należąca do Urzędu Miasta, która za wykonaną usługę wystawiła fakturę. Osoby wykonujące usługę nie poinformowały skarżącej, że wycięcie żywopłotu z rośliny zwanej [...] wymaga zezwolenia o ile roślina liczy więcej niż 5 lat życia. Zachodzi więc klasyczny wypadek błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego opisany w art. 7 § 2 kodeksu wykroczeń, z którego wynika, że w takiej sytuacji sprawca nie popełnia wykroczenia. Ta zasada zgodnie z art. 48 kodeksu wykroczeń ma zastosowanie także do wykroczeń przewidzianych w innych ustawach, jeśli ustawy te nie zawierają przepisów odmiennych (a takowych nie zawiera ustawa o ochronie przyrody). Nadto przed przystąpieniem do prac Spółka A winna była zażądać od skarżącej okazania zezwolenia Prezydenta Miasta na wycięcie żywopłotu. W konsekwencji zdaniem skarżącej jej zachowanie charakteryzowało się usprawiedliwionym brakiem świadomość bezprawności czynu. Skarżąca wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (wniosek ten oddalony został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r., a zażalenie L.B. zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006 r.). Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż w sprawie nie ma znaczenia fakt, że krzewy przeszkadzały w korzystaniu z chodnika dla pieszych albowiem, podobnie jak brak wiedzy co do obowiązku uzyskania zezwolenia, nie stanowi to przesłanki zwalniającej z konieczności jego uzyskania. Organ II instancji podkreślił też, że kara za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia jest środkiem odpowiedzialności administracyjnej, stąd też teorie odnoszące się do znamion przestępstw i wykroczeń nie mogą znaleźć w sprawie zastosowania. Pismo procesowe z dnia [...] r. złożyli także D. i E.B., którzy wnieśli o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji podkreślając, iż nieprawdą jest jakoby L. B. nie była świadoma konieczności uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów. Sami informowali ją o bowiem o takim obowiązku wielokrotnie, w tym także pisemnie przesyłką poleconą nr [...], którą to L.B. osobiście odebrała [...] r., tj. przed dokonaniem usunięcia żywopłotu. Do pisma małżonkowie dołączyli rzeczoną kserokopię pisma (notabene znajdującą się już w aktach sprawy), kserokopię duplikatu potwierdzenia jej odbioru przez L. B., kserokopię zdjęć żywopłotu i szkicu działki, kserokopię pisma Urzędu Miejskiego z [...] r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego z [...] r. Dodatkowe pismo procesowe z dnia [...] r. wniósł także przed wyznaczoną rozprawą pełnomocnik L.B. ponownie podkreślając, iż odpowiedzialność za dokonane wycięcie ponosi w istocie fachowe przedsiębiorstwo Spółka A., podległe Prezydentowi Miasta B.– B. Jest bowiem niesprawiedliwym aby za błąd jednostki podległej Prezydentowi Miasta odpowiadała osoba fizyczna, która nie musi znać się na tym jakie krzewy podlegają ochronie. Na poparcie swej tezy pismo powołuje art. 355 § 1 i 2 kodeksu cywilnego traktujący o należytej staranności dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a także odpowiedni passus komentarza do kodeksu cywilnego. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 13 października 2006 r. pełnomocnik skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze oraz piśmie procesowym z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 83 ust. 1 cytowanej już powyżej ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Wymóg ten, z mocy ust. 6 pkt 4 wskazanego przepisu, nie dotyczy jednak drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat, a także innych wskazanych w ust. 6. W razie usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek za wycięcie drzewa lub krzewu ( w przypadku żywopłotu stanowi to kwotę [...] zł x [...] – art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 5 cytowanej ustawy oraz pkt 3 Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 28 października 2004 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2005 - MP 2004, nr 44, poz. 779). Należy w tym miejscu wskazać, że wymierzenie kary za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia nie ma charakteru uznaniowego, a wydanie stosownej decyzji jest obowiązkiem organu administracji publicznej. Podkreślenia też wymaga, iż wskazana powyżej konstrukcja prawna odpowiedzialności została zobiektywizowana, a do jej ponoszenia wystarczy samo wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu a zniszczeniem drzew lub krzewów – por. szerzej np. K. Gruszecki: Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Zakamycze, 2005. Nieistotnym jest zatem czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając mu, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Tym samym argumenty L.B. nie mogą zostać w tym zakresie wzięte pod uwagę i wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie. Notabene warto w tym miejscu wskazać, iż skarżąca podnosząc swój brak świadomości co do obowiązku uzyskania zezwolenia na wycięcie żywopłotu mija się z prawdą. Jak bowiem wynika z akt sprawy o konieczności uzyskania takiego zezwolenia (określonego jako cyt. “prawomocna decyzja Prezydenta Miasta") zarówno w odniesieniu do części wspólnej ogrodu jak też części własnej została w sposób nie budzący wątpliwości poinformowana przez małżonków B. pismem z dnia [...] r., odebranym przez L. B. przed dokonaniem wycięcia (dowód: kserokopia potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej w dniu [...] r. oraz umieszczona na wystawionej przez dokonującą wycięcia Spółkę fakturze data wykonania usługi w dniu [...] r.). Bezspornym w sprawie jest, iż L.B. dokonała za pośrednictwem wynajętej w tym celu Spółki A wycięcia żywopłotu, którego wiek oceniony został na około [...] lat, bez uzyskania wymaganego prawem zezwolenia administracyjnego. Fakt dokonania wycięcia potwierdza zarówno sama skarżąca jak też całość zawartej w aktach sprawy dokumentacji, w tym protokół z oględzin i fotografie ogrodzenia od strony ulicy sprzed dokonania wycięcia a także po jego dokonaniu. W myśl powołanych wyżej przepisów wskazana okoliczność uprawniała i jednocześnie obligowała organ I instancji do wymierzenia przewidzianej ustawą kary administracyjnej. Tym samym decyzję organu I instancji wydaną po przeprowadzeniu wymaganych prawem oględzin (przewidzianych Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów - Dz. U. 2004 r., Nr 219, poz. 2229) i wymierzającą w poprawnym trybie i wysokości karę administracyjną uznać należy, zdaniem tut. Sądu, za nie naruszającą prawa. Tym samym poprawnie organ II instancji rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy decyzją stanowiąca w wyniku wniesionej skargi przedmiot niniejszego postępowania sądowego. Dodatkowo, ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w skardze oraz piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej Sąd wyjaśnia, iż do postępowanie w sprawie wycięcia drzew i krzewów bez zezwolenia stanowi postępowanie administracyjne, a tym samym nie mają w odniesieniu do wymierzonych kar zastosowania ani powoływane w pismach przepisy kodeksu wykroczeń i kodeksu karnego ani też przepisy kodeksu cywilnego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.