II SA/Po 321/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę -200,zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Górecka /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy Decyzją z dnia [...]r. Starosta, po rozpatrzeniu wniosku K. P. z dnia [...]r., na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji polegającej na przebudowie linii energetycznej biegnącej nad działką nr [...], przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pismem z dnia [...]r. K. P. wnioskował o zbadanie poprawności budowy napowietrznej linii energetycznej biegnącej ponad przedmiotową działką, stanowiącą jego własność. Pismem z dnia [...]r. wnioskodawca uściślił wniosek, domagając się wznowienia postępowania. W związku z tym organ potraktował pisma K. P. jako wniosek o wznowienie postępowania z racji naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W dniu [...]r. wydano postanowienie o wznowieniu postępowania. Mając na względzie wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15.06.2005 r. organ podjął czynności zmierzające do ustalenia dopuszczalności wznowienia przedmiotowego postępowania. Organ podjął próbę odnalezienia akt sprawy w celu sprawdzenia poprawności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i jej treści. Sprawa dotyczy robót wykonanych w latach siedemdziesiątych. Potwierdza to mapa sytuacyjna przedłożona przez administratora linii, na której znajdują się uzgodnienia z roku 1973. Archiwum Państwowe, do którego Starosta się zwrócił, poinformowało, iż nie posiada dokumentów dotyczących pozwoleń na budowę z 1973 r. Ani przedstawiciel administratora linii, ani wnioskodawca nie dostarczyli decyzji o pozwoleniu na budowę linii. Wizja dokonana w dniu [...]r. potwierdza fakt istnienia linii i jej przebieg ponad działką nr [...]. Administrator linii utrzymuje, że linia została pobudowana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Po wysłuchaniu stron, zebraniu dowodów, zważając na brak oryginalnych dokumentów urzędowych w sprawie Starosta stwierdził, że brak jest podstaw do prowadzenia wznowionego postępowania, gdyż brak jest decyzji ostatecznej, wobec której można by stwierdzić nieważność, czy wydanie z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 kpa. Zatem brak dowodu pozwalającego stwierdzić czy przyczyna wznowienia, czyli brak udziału strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę rzeczywiście wystąpiła. Dodatkowym argumentem jest fakt, iż K. P. jako spadkobierca nieruchomości dowiedział się o inwestycji w momencie jej pobudowania, zatem minął już termin z art. 148 kpa do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, gdyż brak dowodu skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy K. P., utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty. W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie organu I instancji w wyczerpujący sposób ustaliło stan prawny pozwalający na wydanie zaskarżonej decyzji. Organ stopnia podstawowego podjął czynności zmierzające do pozyskania decyzji i dokumentów pozwalających na przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Warunkiem powyższego było pozyskanie decyzji ostatecznej dotyczącej pozwolenia na przebudowę wymienionej linii energetycznej. Jak wynika z akt i uzasadnienia decyzji brak tejże decyzji, jako przedmiotu sprawy uniemożliwia podjęcie rozstrzygnięcia co do jej istoty. Obecny właściciel działki nr [...] przejął nieruchomość, jako spadkobierca, ze stanem linii energetycznej przebudowanej w latach 70-tych, stąd obecna zmiana jej przebiegu bądź likwidacja pozostaje sprawą pomiędzy właścicielem linii i właścicielem nieruchomości. Od powyższej decyzji skargę złożył K. P., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Skarżący podniósł, iż na organie ciąży obowiązek zbierania dowodów i ich uzupełnienia, jeżeli materiał dowodowy przedstawiony przez strony jest niepełny. Postępowanie nie wykazało czy na przebudowę linii energetycznej było wydane pozwolenie na budowę, kiedy zakończono roboty, czy na kolejne roboty na tej linii były wydawane pozwolenia na budowę. Brak podstawowych ustaleń wyklucza możliwość dokonania rzetelnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji okazały się wadliwe i co najmniej przedwczesne. Organy administracji obu instancji uznały przedmiotowe postępowanie wznowieniowe za bezprzedmiotowe bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 kpa), bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), a przede wszystkim bez jednoznacznego wskazania w uzasadnieniach decyzji, co było podstawą faktyczną podjętych rozstrzygnięć (art. 107 kpa). Z decyzji organów obu instancji nie wynika w sposób jednoznaczny, jaka okoliczność była przesłanką uznania niniejszego postępowania za bezprzedmiotowe. Czy przesłanką tą było ustalenie przez organy prowadzące sprawę, iż decyzja o pozwoleniu na budowę – przebudowę linii energetycznej nad działką skarżącego nigdy nie została podjęta, czy też stwierdzenie, że decyzję taką wydano, ale obecnie dokument zawierający treść tej decyzji nie istnieje w zasobach archiwalnych, czy u stron postępowania. Ustalenie czy wydana została ostateczna decyzja o pozwoleniu na przebudowę przedmiotowej linii energetycznej ma zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Organy administracji mają obowiązek dokonania tego ustalenia na podstawie wszelkich możliwych środków dowodowych przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego, w tym opierając się na treści innych dokumentów urzędowych i prywatnych, oświadczeniach lub przesłuchaniu stron. Organy administracji nie mogą uchylać się od obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, powołując się na brak dokumentów urzędowych. Mają one obowiązek dokonać oceny całokształtu zebranych dowodów, ich wiarygodności, i na tej podstawie ustalić czy dana okoliczność została udowodniona, jednocześnie wskazując, jakim dowodom dały wiarę, jakim odmówiły wiarygodności i dlaczego. Zgodnie z art. 105 § 2 kpa w związku z art. 145 § 1 kpa podstawą do uznania postępowania wznowieniowego za bezprzedmiotowe może być jedynie ustalenie przez organ administracji, iż w danej sprawie w ogóle nie wydano decyzji ostatecznej. Podstawy takiej nie stanowi zaś ustalenie, że w chwili obecnej dokument decyzji fizycznie nie istnieje. Brak fizycznie istniejącego dokumentu decyzji nie rozstrzyga o tym, że nigdy nie została ona wydana, a więc nie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego. Jak wskazano wyżej okoliczność czy decyzja została wydana i jaka była jej treść należy ustalać wszelkimi przewidzianymi prawem środkami dowodowymi. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji nie dokonały jednoznacznych ustaleń czy decyzja o pozwoleniu na przebudowę przedmiotowej linii energetycznej została wydana, czy też nie, akcentując jedynie fakt niemożliwości uzyskania fizycznej postaci decyzji (dokumentu decyzji). Organy obu instancji nie odniosły się do konsekwentnych twierdzeń właściciela linii Grupy Energetycznej Enea SA, że linię przebudowano na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...]1973 r. nr [...], jak również do treści mapy i opisu "Dokumentacji powykonawczej" z dnia [...]1974 r. Pominięto treść pisma skarżącego z dnia [...]r., w którym stwierdza, że pozwolenie na budowę wydała Rada Powiatowa. W takiej sytuacji należało, co najmniej odebrać od skarżącego w trybie art. 75 § 2 kpa oświadczenie, co do okoliczności przebudowania linii, jego wiedzy na temat istnienia pozwolenia na budowę, na czym wiedza ta się opiera. Na podstawie dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego nie można prawidłowo ocenić, czy zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania w postaci nie wydania w sprawie decyzji ostatecznej. Brak także w dotychczasowym materiale dowodowym podstaw do stwierdzenia złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie z przekroczeniem terminu z art. 148 kpa. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego złożonych przed Sądem podstawę wznowienia stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa i okoliczność, iż jego matka, ówczesna właścicielka nieruchomości nr [...] w K., bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Skarżący działa jako jej spadkobierca. W postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono, kiedy skarżący lub jego matka dowiedzieli się o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 kpa), co nie jest przecież tożsame z podnoszonym przez Starostę twierdzeniem, że skarżący "dowiedział się o inwestycji w momencie jej pobudowania". W celu wyjaśnienia istnienia okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 kpa należało wysłuchać skarżącego, czego organy także nie uczyniły. Podkreślić także należy, iż w przypadku ustalenia przez organy, że decyzja o pozwoleniu na budowę – przebudowę przedmiotowej linii energetycznej nigdy nie została wydana, należy zgodnie zasadami z art. 8 i art. 9 kpa poinformować skarżącego o możliwości zainicjowania przed właściwymi organami nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę (samowoli budowlanej). Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że brak było podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty stanowi naruszenie prawa, tak samo jak wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uchylić w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wyjaśnić wyszczególnione wyżej okoliczności i stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnąć sprawę, stosując przepisy o postępowaniu wznowieniowym. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 ustawy. /-/ M. Górecka /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy