II OSK 480/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr), Sędziowie NSA Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, , Protokolant Anna Jagodzińska-Bajkowska, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 926/05 w sprawie ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy w Lipnicy Wielkiej z dnia 21 marca 2005 r. nr XXVII/130/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Lipnica Wielka – wieś Lipnica Wielka 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/ zasądza od Gminy Lipnica Wielka na rzecz Wojewody Małopolskiego kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia / złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydanym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 926/05 umorzył postępowanie sądowe ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy w Lipnicy Wielkiej z dnia 21 marca 2005 r. Nr XXVII/130/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdzając w uzasadnieniu, iż w sytuacji, gdy Wójt Gminy Lipnica Wielka przedłożył uchwałę Rady Gminy z dnia 25 sierpnia 2005 r. w sprawie zmiany zaskarżonej uchwały, w której uwzględniono zarzuty zawarte w skardze Wojewody Małopolskiego, zachodzi w myśl art. 161 ( 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", bezprzedmiotowość postępowania. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn, niż określone w art. 161 ( 1 pkt 1 i 2 ppsa stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu przyczyną taką jest uwzględnienie przez organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy /art. 54 ( 3 ppsa/. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Wojewoda Małopolski reprezentowany przez radcę prawnego S. D. zarzucając: 1/ naruszenie art. 161 ( 1 pkt 3 ppsa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu do stanu faktycznego sprawy /art. 184 pkt 2 ppsa/, 2/ naruszenie przepisów art. 93 ust. 1 i art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na uznaniu, iż sprzeczność z prawem uchwały o charakterze aktu prawa miejscowego nie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności /art. 174 pkt 1 ppsa/. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż Wojewoda Małopolski zaskarżył przedmiotową uchwałę ze względu na to, że została ona podjęta z rażącym naruszeniem przepisów obowiązującego porządku prawnego, zaś wydanie zaskarżonego postanowienia przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym o umorzeniu postępowania sądowo-administracyjnego wobec uznania, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, nie może zostać zaakceptowane. Wprawdzie Rada Gminy w Lipnicy Wielkiej podjęła uchwałę w sprawie zmiany zaskarżonej uchwały, jednakże naruszyła tym samym procedurę stanowienia planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto ustalenia zaskarżonej do sądu uchwały tracą wobec jej uchylenia przez organ gminy moc z chwilą wejścia w życie nowej uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co spowodowało niejako "zalegalizowanie" funkcjonowania w obrocie prawnym uchwały obowiązującej przez pewien określony czas pomimo podjęcia jej z naruszeniem porządku prawnego. Odmienny skutek wywiera orzeczenie Sądu o stwierdzeniu nieważności uchwały, ma ono charakter wsteczny od daty podjęcia uchwały powodując powrót do sytuacji, jaka miała miejsce przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Kwestia ta jest istotna w przypadku uchwał dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wywierających znaczące konsekwencje po stronie adresatów tych uchwał. Uchwała w sprawie planu może stanowić podstawę do wydania wielu decyzji administracyjnych z zakresu Prawa budowlanego /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 20 marca 1996 r. sygn. akt SA/Gd 1256/95/. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ppsa /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/. Stosownie do art. 175 ( 1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z ( 2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie wskazano przede wszystkim na naruszenie przepisu prawa procesowego, który zastosował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umarzając postępowanie przed tym Sądem, to jest art. 161 ( 1 pkt 3 ppsa podając, że miało to naruszenie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a więc podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa. Przytoczenie w podstawach skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, to jest określonych przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ściśle powiązano z wywiedzeniem, że właściwa wykładnia tych przepisów prowadzi do takiej konstatacji, że Sąd I instancji zastosował błędną wykładnię tych przepisów prowadzącą do uznania, że ich rozumienie nie stoi na przeszkodzie w umorzeniu postępowania sądowo-administracyjnego, skoro zaskarżona do Sądu uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wniesieniu skargi została uchylona przez Radę Gminy, a więc przestał istnieć przedmiot kontroli sądowo-administracyjnej. Otóż orzekający w niniejszej sprawie skład Naczelnego Sądu Administracyjnego całkowicie podziela stanowisko zaprezentowane w skardze kasacyjnej, a także powołane w uzasadnieniu tej skargi stanowisko wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 20 marca 1996 r. sygn. akt SA/Gd 1256/95/, iż uchwała rady gminy, której przedmiotem jest normowanie kwestii należących do planowania przestrzennego, a konkretnie z dziedziny ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiącego przepisy gminne, wywołuje również takie skutki prawne, które nie mogą być usunięte podjęciem kolejnej uchwały przez radę gminy o uchyleniu uchwały poprzedniej. Taki stan rzeczy powoduje, że nie można uznać, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania wszczętego skargą na uchwałę ustalającą przepisy gminne, która określiła kwestie z zakresu planowania przestrzennego w niniejszej sprawie tylko z tej przyczyny, że uchwała ta przez organ gminy została uchylona. Wydanie uchwały uchylającej poprzednią uchwałę po wniesieniu na nią skargi do Sądu I instancji nie stoi przy tym na przeszkodzie w rozpoznaniu skargi, bowiem konstytucyjną zasadą jest, że sąd wiążą wyłącznie przepisy rangi ustawowej i może odmówić zastosowania uchwały rady gminy, która wprawdzie zawiera przepisy gminne, nawet jeżeli uchyla jedynie uchwałę ustalającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego /zmieniającą plan obowiązujący/, jednakże jest aktem prawnym hierarchicznie niższego rzędu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.