I SA/Wr 965/05

WyrokWSA we Wrocławiu2006-07-03

Skład orzekający: Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej może zostać rozpatrzony, jeśli na dzień jego złożenia i wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie istnieją zaległości podatkowe, a jedynie zobowiązanie podatkowe, którego termin płatności jeszcze nie upłynął?
Ratio decidendi
Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej może być rozpatrzony tylko w odniesieniu do istniejącej w momencie wydania decyzji zaległości podatkowej. Jeśli na dzień złożenia wniosku i wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie istnieją zaległości podatkowe, a jedynie zobowiązanie podatkowe, którego termin płatności jeszcze nie upłynął, postępowanie w sprawie umorzenia jest bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji organ podatkowy prawidłowo umarza postępowanie.
Stan faktyczny
Skarżący L. T. złożył wniosek o umorzenie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. z powodu trudnej sytuacji materialnej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień wpływu wniosku nie istniały zaległości podatkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i oparcie orzeczenia na nieprawdziwych ustaleniach.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 3 lipca 2006 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. oddala skargę. Uzasadnienie: Przedmiotem skargi wniesionej przez L. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza L. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. Wnioskiem z dnia [...] skarżący zwrócił się do Burmistrza L. o umorzenie w całości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005 r. Wniosek swój podatnik argumentował trudną sytuacją materialną, która nie pozwala na uregulowanie podatku bez znacznego wpływu na koszty utrzymania i egzystencję. Podał, że jest osobą samotną, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek opieki społecznej w wysokości [...] miesięcznie. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz L. postanowił o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prowadzone w sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień wpływu podania tj. [...] w stosunku do podatnika nie występowały zaległości podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji L. T. wskazał, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja jest "nielogiczna i bezsensowna". Według podatnika zobowiązanie podatkowe istnieje od początku bieżącego roku a jego wysokość została ustalona uchwałą Rady Miejskiej L. na 2005 r. i nakazem płatniczym w rozbiciu na raty. Dodał, że w związku z trudną sytuacją materialną oraz planowanym od dnia [...] pobytem w szpitalu w Z. zwrócił się o umorzenie podatku od nieruchomości za 2005 r., który został ustalony w wydanym nakazie płatniczym. Zdaniem odwołującego się złożony wniosek podlegał więc rozpoznaniu, ponieważ zaskarżona decyzja zgodnie z pieczęcią na kopercie została nadana w dniu [...] . W tej sytuacji uważa on, że działanie urzędników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w L. ma wszelkie cechy niekompetencji i nieznajomości obowiązującego prawa. W końcowej części odwołania podatnik zwrócił WSA/wyr. 1 a 2 Sygn. akt I SA/Wr 965/05 się o ponowne przeanalizowanie przez Burmistrza L. wydanej decyzji w ramach sprawowanego nadzoru i wypadku odmiennego stanowiska wytknięcia uchybień z konsekwencjami służbowymi w stosunku do winnych. W kolejnym piśmie z dnia [...] skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. podatnik podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w złożonym odwołaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżący podniósł, że wydana decyzja zawiera zasadnicze uchybienia dotyczące nieprzestrzegania wymogów z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. w zakresie zawartości i treści decyzji. Ponadto strona podniosła, że orzeczenie organu podatkowego zostało oparte na nieprawdziwych ustaleniach przekazanych przez organ pierwszej instancji, gdyż o tym, że zaległości istnieją, świadczą wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wydane w sprawach dotyczących skarżącego. Odpowiadając na zarzuty skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do przywołanych w uzasadnieniu skargi wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Wr 3113/00 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Wr 180/04, które według skarżącego potwierdzają istnienie zaległości podatkowej za 2005 r. organ odwoławczy wskazał, że nie dotyczą one rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej w sprawie. Jednocześnie na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o rozpatrzenie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, a pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, WSA/wyr.1a 3 Sygn. akt I SA/Wr 965/05 poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, które wpływałoby na treść rozstrzygnięcia. Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. był obowiązujący w trakcie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) który stanowił, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z treści powołanego przepisu wynika więc w sposób jednoznaczny, że umorzenie może dotyczyć wyłącznie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także zgodnie z § 2 tegoż artykułu niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny tzn. jej powstanie jest związane z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. Wyodrębnienie w art. 51 § 2 zaległości z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek lub rat podatku wskazuje na zaakcentowanie samoistnego stosunku prawnego tych instytucji, niezależnego od zobowiązania podatkowego. Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Burmistrz L. ustalił stronie łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2005, w kwocie [...]. W decyzji tej zostały ustalone terminy zapłaty poszczególnych rat podatku tj. I rata w kwocie [...] - do [...]; II rata w kwocie [...] do [...].; III rata w kwocie [...] do [...] oraz IV rata w kwocie [...] do [...]. Podatnik wystąpił z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości za 2005 r. w dniu [...] (dzień wpływu podania do organu [...]). Decyzję w tej sprawie nr [...] organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] WSA/wyr.1a 4 Sygn. akt I SA/Wr 965/05 Z powyższego wynika, że zarówno w dacie złożenia wniosku jak i wydania zaskarżonej decyzji podatnik nie posiadał zaległości podatkowych, ponieważ termin płatności pierwszej raty podatku przypadał na dzień [...], kolejnych zaś rat na dzień [...],[...] oraz [...]. W związku z powyższym o zaległości podatkowej i to jedynie w odniesieniu do pierwszej z rat można mówić dopiero po upływie terminu płatności tej raty czyli od [...]. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów prawa przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji, gdyż w momencie wydania rozstrzygnięcia w sprawie przez organ pierwszej instancji zaległość podatkowa nie istniała, a zastosowanie instytucji umorzenia uregulowanej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej możliwe jest tylko w stosunku do istniejącej w momencie wydania przez organ podatkowy decyzji. Za bezzasadne należy więc uznać zarzuty skarżącego dotyczące wydania decyzji z uchybieniem w zakresie zawartości i treści decyzji oraz oparcie orzeczenia organu podatkowego na nieprawdziwych ustaleniach przekazanych przez organ pierwszej instancji. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy - powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - umorzenie zaległości podatkowych można rozpatrywać jedynie na płaszczyźnie wykonania zobowiązań podatkowych. Nie prowadzi ono bowiem do uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zaś wniosek o umorzenie podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu wszczętym w sprawie, która nie obejmuje problematyki ustalania należności podatkowych. Umorzenie może więc dotyczyć jedynie stosunku zobowiązaniowego, który istnieje w momencie podejmowania decyzji w tej sprawie. Bezprzedmiotowe jest zatem postępowanie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie wygasło lub nie istnieje zaległość podatkowa (wyrok z dnia 16.10.1984 r., sygn. akt SA/Wr 570/84, wyrok z dnia 18 października 1990 r., sygn. akt SA/Kr 876/90, wyrok z dnia 22. 12.1993 r., III SA 367/93). W związku z powyższym w ocenie Sądu należy uznać wniosek skarżącego za przedwczesny tj. złożony przed upływem terminu płatności podatku. Słusznie więc zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji uznał przeprowadzenie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Sąd podzielił również stanowisko organu podatkowego stwierdzającego, że wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA/Wr 3113/00 oraz WSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 180/04, których stroną skarżącą był L. WSA/wyr.1a 5 Sygn. akt I SA/Wr 965/05 T. nie dotyczą rozpatrywanej sprawy i nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie, gdyż ich przedmiot dotyczył zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1996-1998. Poczynione uwagi nakazały uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło