II OSK 84/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1134/06 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Komendanta Głównego Policji została utrzymana w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] w sprawie cofnięcia B. K. pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej służącej uprawianiu łowiectwa. B. K. uzyskał pozwolenie na broń w [...] r. W związku z uzyskaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. informacji o skazaniu go wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] (sygn. akt [...]) za przestępstwo kierowania samochodem w stanie nietrzeźwym na podstawie art. 178a § 1 k.k. i za nielegalny połów ryb siecią na mocy art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym zostało wszczęte postępowanie o pozbawienie B. K. pozwolenia na broń. Organy obu instancji uznały, iż skarżący swoim zachowaniem wyczerpał znamiona z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525). Zgodnie z tymi przepisami organ cofa wydane pozwolenie na broń w stosunku do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu albo mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji stwierdził w motywach decyzji, iż z woli ustawodawcy dostęp do broni jest reglamentowany a od posiadaczy broni należy wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się głównie w poszanowaniu ładu prawnego. B. K. dwukrotnie naruszył prawo, a wiec jako posiadacz broni utracił wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania broni. Popełniając przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji naraził na uszczerbek nie tylko swoje życie ale także życie z zdrowie innych uczestników ruchu. Wykazał się zatem nieodpowiedzialnością, która skutkuje wnioskiem, iż nie daje on gwarancji zgodnego z prawem posiadania i użytkowania broni myśliwskiej. Dokonanie natomiast nielegalnego połowu ryb narusza przedstawiony w opinii Koła Łowieckiego "[...]" jego wizerunek jako etycznego, prawego i społecznie nastawionego członka PZŁ, wykonującego nieodpłatnie na rzecz Koła różne prace z zakresu gospodarki łowieckiej. Kierując się tymi przesłankami organy cofnęły przyznane B. K. pozwolenie na broń. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze B. K. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. Twierdził, iż została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uzasadnienie decyzji nie zostało oparte, zdaniem skarżącego, o udokumentowane fakty mające znaczenie w sprawie, lecz o bezprawne domniemania, a w postępowaniu pominięto jego wyjaśnienia. Skarżący podniósł, iż nie został nigdy skazany za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, nie toczy się również przeciwko niemu żadne postępowanie za takie przestępstwo, nie istnieją żadne udokumentowane zdarzenia mogące sugerować, że istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W dniu kontroli skarżącego przez Policję, skarżący był nieznacznie pod wpływem alkoholu, lecz broni myśliwskiej ze sobą nie miał. Dodatkowo został ukarany za złowienie dwóch węgorzy o łącznej wadze 1 kg; połów miał miejsce w rowie graniczącym z posesją córki skarżącego. Organ utrzymujący w mocy decyzję cofającą skarżącemu pozwolenie na broń, oparł się wyłącznie o prawomocne wyroki skazujące B. K. za przestępstwa, o których mowa wyżej, a przecież nie były to przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Pominięto całkowicie przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia i opinię Koła Łowieckiego w Z.. Nie było więc podstaw do wysnuwania wniosków, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że skarżący został wprawdzie skazany za popełnienie dwóch przestępstw, lecz nie były to przestępstwa wskazane przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W takiej sytuacji organ miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego umożliwiającego dokonanie istnienia bądź braku "uzasadnionej obawy", o której stanowi wymieniony ostatnio przepis, przy czym wyroki skazujące za czyny niebędące tymi, o których stanowi powołany przepis, należy uznać za jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny. W rozpoznawanej sprawie, organ powinien zebrać i ocenić wszystkie dowody istotne w sprawie, a więc także opinię Koła Łowieckiego o skarżącym z dnia [...]. (k. 42 akt adm.) wraz z pismem władz Koła z tego samego dnia adresowanym do Komendanta Głównego Policji stanowiącym uzupełnienie opinii (k. 41 akt adm.), rozważyć wyjaśnienia skarżącego oraz wziąć pod uwagę fakty, które powinny być mu znane z urzędu np. dotychczasowe zachowanie skarżącego jako posiadacza broni – adresata decyzji o pozwoleniu na broń i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) dokonać ostatecznego podsumowania w kwestii ewentualnego istnienia przesłanki, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Działania tego zabrakło, a organ zastosował zasadę automatyzmu wyrażającą się przekonaniem, że skoro wobec skarżącego zapadł wyrok skazujący – zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy było obligatoryjne. Sąd stwierdził też, że jak już wypowiadał się Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 28 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 2258/02) przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można jedynie powoływać się na fakt skazania wyrokiem skazującym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Reasumując powyższe wnioski WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo a skarga zasługuje na uwzględnienie. Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną Komendant Główny Policji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego: – art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 1999 r. o rybactwie śródlądowym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wobec Pana B. K. nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, albowiem Pan B. K. nie został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, – art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1998 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego; 2) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że Komendant Główny Policji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, jak również nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy wobec Pana B. K. zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Wobec tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem nie naruszył przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji a także art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. (w skardze kasacyjnej błędna data ustawy) o rybactwie śródlądowym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750 ze zm.) zarówno przez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. Zgodnie z prawidłową i przyjętą w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnią wymienionych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie wystarczy jedynie powołać się na fakt skazania posiadacza broni wyrokiem za jakiekolwiek przestępstwo, lecz niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, a nadto cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, co pozwoliłoby na wykazanie istnienia obawy, że posiadacz pozwolenia na broń może broni tej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie wprowadził bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane orzeczeniami sądów za popełnienie przestępstw, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Strona wnosząca skargę kasacyjną podnosi, że fakt skazania B. K. za przestępstwo kłusownictwa rybackiego i prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwym świadczy o lekceważeniu przez niego obowiązującego prawa, co wskazuje na możliwość użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wskazuje też, że przestępstwo z art. 27a ust. 1 pkt 3 ustawy o rybactwie śródlądowym jest skierowane przeciwko mieniu, a więc zostało wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jako ustawowa przesłanka pozbawienia pozwolenia na broń. Argumenty te nie są jednak przekonywujące. Gdyby bowiem podzielić to rozumowanie, to należałoby pozbawiać pozwoleń na broń wszystkie osoby skazane za jakiekolwiek przestępstwo, skoro warunkiem skazania jest wina łącząca się z nieposzanowaniem obowiązującego porządku prawnego. Ustawodawca nie wprowadził jednak takiego generalnego zakazu posiadania broni przez osoby karane sądownie. Należy też zauważyć, że B. K. został wprawdzie skazany za przestępstwo bezprawnego połowu ryb siecią, a więc z przepisu, którego celem jest ochrona ryb w wodach publicznych, lecz nie jest to jednoznaczne z zaistnieniem przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wymieniony przepis stanowi podstawę do odmowy przyznania pozwolenia na broń i (łącznie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy) pozbawienia pozwolenia na broń osób stwarzających uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wymienione w dalszej części tego przepisu ("w szczególności skazanym") rodzaje przestępstw muszą wiązać się z pierwszą częścią tego przepisu, to jest stworzeniem uzasadnionej obawy niewłaściwego użycia broni. Obie części tego przepisu są bowiem ze sobą związane a część druga uszczegółowia tylko ogólną przesłankę pozbawienia prawa do posiadania broni, jaką jest tworzenie obawy co do sposobu jej użycia. Dlatego nie popełnienie każdego przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu uzasadnia cofniecie pozwolenia na broń, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie wskazuje, że jego sprawca może użyć też broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Twierdzenie, że sprawca skłusowania niewielkiej ilości ryb stwarza taką obawę, bez wyjaśnienia okoliczności związanych zarówno z zarzuconym czynem jak i osobą jego sprawcy, nie może być uznane za logiczne wyprowadzenie wniosku z zebranego materiału dowodowego. Należy więc stwierdzić, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, że organy nie wyjaśniły należycie i nie rozważyły dostatecznie treści zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tej sytuacji również zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. jest nieuzasadniony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.