I OSK 1006/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 518/06 odrzucające skargę W. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 2322/98 oddalającym skargę W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić skargę kasacyjną Skargą z dnia 15 czerwca 2001 r. W. W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 2322/98 w przedmiocie niedopuszczalnoŚci odwołania od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] o ustanowieniu wieczystego użytkowania gruntu położonego w [...] przy ul. [...]. Dnia 18 czerwca 2001 r. wpłynął do WSA w Warszawie wniosek W. W. z dnia 15 czerwca 2001 r. o wznowienie postępowania sądowego zatytułowany podanie". Wnioskodawczyni wskazała w nim, że posiada nowe dowody w sprawie, których nie mogła przedstawić z powodu nieobecnoŚci na rozprawie, która nastąpiła nie z jej winy. Pismem z dnia 22 sierpnia 2001 r. W. W. została wezwana do nadesłania dowodów, jak sama wskazała w swoim piśmie, które zaważyłyby na wyniku sprawy. Skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 518/06 WSA w Warszawie odrzucił powyższe skargę W. W. W uzasadnieniu Sąd podał, iż na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd bada na posiedzeniu niejawnym czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd odrzuca skargę. Zgodnie z § 2 na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okolicznoŚci stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Sąd stwierdził, że złożona przez W. W. w przedmiotowej sprawie skarga o wznowienie postępowania, nie spełnia wymogów formalnych, uzasadniających zbadanie jej merytorycznej zasadności, ponieważ nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd uznał, że nie mogą stanowić takiej podstawy powody wskazane przez skarżącą, która jedynie podkreśliła, że posiada dowody, które zaważyłyby na wyniku sprawy Skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną na to postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 280 w zw. z art. 2 i 49 § 1 i 2 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 53, poz.1271 ze zm.) Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych, polegające na niezasadnym odrzuceniu wniosku pomimo zaniechania wezwania skarżącej przez Sąd do uprawdopodobnienia dopuszczalności wznowienia postępowania. Skarżonemu postanowieniu zarzucono ponadto naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy, polegające na odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, pomimo iż brak jest przesłanek do uznania, że nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi. Przedmiotowe uchybienia, jak podała strona mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, ponieważ uznanie zasadności wniesionej skargi powinno spowodować kontynuację postępowania. Skarżąca podniosła, że fakt, iż po wezwaniu jej przez WSA w Warszawie pismem z dnia 22 sierpnia 2001 r. do złożenia dowodów, które zaważyłyby na wyniku sprawy, postępowanie sądowe toczyło się, uznała za konwalidację braków pisma o wznowienie, które w myśl P.p.s.a. traktowane jest jak skarga. Dodatkowo utwierdził ją w tym przekonaniu fakt, iż 3 grudnia 2001 r. został wyznaczony termin rozprawy a następnie postępowanie zostało zawieszone ze względu na toczenie się innego postępowania w WSA w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 426/05). Skarżąca przy tym wskazała, iż w tej sprawie, w skardze kasacyjnej wnosiła o dołączenie do w/w sprawy akt NSA IV SA 569 i IV SA 1065/94, uważając je za istotne dowody w sprawie, co stanowiło również wg niej, mające istotne znaczenie, wypełnienie materiału sprawy. Skarżąca dodała, iż we wniosku o wznowienie postępowania wskazała także na pozbawienie możliwości ,,dochodzenia praw nabytych", co nastąpiło wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2001 r. Podniesiono, iż o wezwaniu jej do uzupełnienia braku z dnia 22 sierpnia 2001 r., pełnomocnik nie został poinformowany. Skarżąca wskazała ponadto, iż do akt sprawy IV SA2322/98 złożyła podanie o "wznowienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA", co także uważała, że stanowi nieznany sądowi materiał dowodowy, przemawiający za uwzględnieniem wniosku o wznowienie postępowania. Dodatkowo treść art. 45 ust. 1 pkt. 1, art. 52 i art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utwierdzała ją w przekonaniu, iż wykonała wezwanie sądu w sposób prawidłowy. Przy tym, zwrócono uwagę na wiek skarżącej, przekraczający 80 lat. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż skoro przepisy ustawy P.p.s.a obowiązują w tej sprawie a jej uregulowania wprowadziły istotne zmiany w procedurze WSA, to Sąd powinien był powtórnie wezwać ją do uzupełnienia braku w trybie przewidzianym w powołanej ustawie. W skardze kasacyjnej podano ponadto, iż załącza się 2 dokumenty, które również stanowią istotny element materiału dowodowego sprawy. Są nimi: wezwanie do ,,stawienia się do aktu notarialnego" w sprawie wykupu lokalu oraz pismo z dnia 30 czerwca 1998 r. Wniesiono o uchylenie przedmiotowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania a także o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że : Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd nie dopatrzył się bowiem w sprawie naruszenia art. 280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm./.powoływanej dalej jako ppsa. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wniesienia skargi o wznowienie sąd administracyjny bada przede wszystkim, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na podstawie §2 tego artykułu na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Nie oznacza to jednak, iż w każdym przypadku należy zwrócić się do strony skarżącej o uzupełnienie braków w trybie art. 49 ppsa w związku z art. 280§2 ppsa. Nie zawsze bowiem okaże się ono potrzebne, sąd zażąda go jedynie wówczas, gdy uzna podane przez wnoszącego skargę o wznowienie okoliczności uzasadniające zachowanie terminu i wykazujące dopuszczalność wznowienia za niewystarczające. Nie istnieje natomiast taka konieczność, gdy już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi bądź wyraźnie nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu /por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005r. s.678/. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ,skarga o wznowienie została wniesiona w terminie, nie opierała się jednak na ustawowej podstawie wznowienia .Skarżąca wskazała w niej bowiem wyraźnie, iż traktuje jako jego podstawę fakt, iż posiada nowe dowody w sprawie, a nie mogła przedstawić ich z powodu nieobecności na rozprawie, która nastąpiła nie z jej winy. Tymczasem nowe dowody stanowią, zgodnie z art. 273 §2 ppsa przesłankę wznowienia, gdy mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. Chodzi więc w tej sytuacji o dowody wykryte w czasie, w którym powołanie ich w zakończonym postępowaniu było już niemożliwe. Jak wskazuje się w literaturze, niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych - wobec kategorycznego warunku, jakim jest późniejsze wykrycie dowodów oznacza niemożność skorzystania z nich z powodu ich nieznajomości /por. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Zakamycze 2003r s.229/. Tymczasem z uzasadnienia skargi wyraźnie wynika, że strona dysponowała tymi dowodami wcześniej, a jedynie nie mogła ich przedstawić na rozprawie z powodu nieobecności na niej bez własnej winy. Brak nieobecności strony na rozprawie nie mieści się natomiast w tej podstawie wznowienia, nawet gdy nastąpił bez winy strony, nie stanowi również żadnej innej ustawowej podstawy wznowienia. W świetle art. 271 pkt 2 ppsa wznawia się postępowanie z powodu braku udziału strony, jedynie, jeżeli nie miała ona zdolności sądowej lub procesowej, albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Należy także podkreślić, iż nie stanowi takiej podstawy pozbawienie możności praw nabytych z prawa lokalowego, o czym wspominała zresztą strona nie w skardze o wznowienie, a we wniosku do Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 3 sierpnia 2002r / s.133 akt/. W sprawie nastąpiło co prawda naruszenie art.49 ppsa, jednakże nie mogło mieć ono istotnego wpływu na jej wynik. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi o wznowienie tryb ten stosuje się jednak w sytuacji przewidzianej w art. 280 §2 ppsa. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżąca pismem z dnia 22 sierpnia 2001r została wezwana do nadesłania dowodów, które jak twierdziła posiada, a które zaważyłyby na wyniku sprawy. Zarządzenie to odebrał w dniu 29 sierpnia 2001 r wnuk skarżącej / dowód doręczenia wszyty przy karcie 110/. Stosowne wezwanie nie zawierało jednak terminu dokonania określonej czynności ani sankcji za jej niezrealizowanie. Stanowi to naruszenie powoływanego art., jednakże nie mogło mieć ono wpływu na wynik sprawy, ponieważ jak wskazano, w świetle skargi o wznowienie nie zachodziła w ogóle konieczność wzywania o jej uzupełnienie. Była ona bowiem wyraźnie oparta na podstawie nie stanowiącej ustawowej przesłanki wznowienia. Fakt, iż skarżąca nie zastosowała się do wezwania nie mógł mieć więc wpływu na wynik sprawy. Nie jest przy tym zasadny zarzut braku poinformowania pełnomocnika o wezwaniu do usunięcia braku, gdyż pełnomocnik ten został przez stronę wyznaczony i złożył pełnomocnictwo dopiero na rozprawie w dniu 9 grudnia 2001r. Sąd nie miał obowiązku informowania go o wcześniej podjętych czynnościach procesowych. Z czynnościami takimi pełnomocnik mógł się zapoznać przeglądając akta sprawy. Należy ponadto zauważyć, iż obowiązujące w tej mierze przepisy ppsa nie wprowadziły akurat w tym zakresie istotnych zmian w procedurze, w stosunku do art.401 i 403 kpc. Za niezasadny uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia art.280 ppsa w związku z art. 49 §1 i 2 oraz 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych /DzU Nr 153, poz.1271 ze zm/ polegającego na niezasadnym odrzuceniu wniosku pomimo zaniechania wezwania Skarżącej przez Sąd do uprawdopodobnienia dopuszczalności wznowienia. Zgodnie z art.97§1 Przepisów wprowadzających sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie WSA w Warszawie zostało oparte na przepisach ppsa, czyniło więc zadość temu wymogowi, a jednocześnie jak wskazano wyżej bądź w ogóle nie naruszało tych przepisów, bądź nie naruszało ich w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie od podstaw przytoczonych w skardze o wznowienie, również uzasadnienie skargi kasacyjnej, sporządzone już przez fachowego pełnomocnika nie wskazywało na dopuszczalność wznowienia. Przytaczane w nim dowody nie odnosiły się bowiem w ogóle do przedmiotu skargi o wznowienie, tj do wyroku sądu w sprawie postanowienia o niedopuszczalności odwołania z powodu m. inn. przekroczenia terminu. O nieznajomości akt sprawy świadczy również powoływanie się na zawieszenie postępowania ze względu na toczące się inne postępowanie przed WSA w sprawie. Tymczasem jak wynika z postanowienia NSA z dnia 3 grudnia 2001r sygn. akt IV S.A. 2322/98 przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego było toczące się postępowanie administracyjne. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm./.