II OSK 1161/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 12 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 54/06 o odrzuceniu skargi F. T. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia danych w akcie urodzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2007 r. odrzucił skargę F. T. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego wykreślenia danych w akcie urodzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2006 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 7 lutego 2006 r. W dniu 13 lutego 2006 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2006 r. F. T. został wezwany do uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu. Przedmiotowy wniosek w przewidzianej prawem formie skarżący złożył jednak dopiero w dniu 8 marca 2006 r. wraz z wnioskiem o przedłużenie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2006 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt II OZ 821/06 uchylił zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007 r. przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na podstawie prawidłowo złożonego w dniu 8 marca 2006 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast wniosek z dnia 13 lutego 2006 r., który nie został złożony na urzędowym formularzu zarządzeniem z dnia 14 marca 2007 r. Sąd pozostawił bez rozpoznania. W związku z powyższym w ocenie Sądu skoro skarżący w terminie wskazanym w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi nie uiścił stosownej opłaty sądowej, a złożony przez niego w dniu 13 lutego 2006 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy na skutek niewniesienia go na urzędowym formularzu został pozostawiony bez rozpoznania, to skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł F. T., domagając się jego uchylenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 134 § 2 w zw. z art. 166 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd postanowienia sprzecznego z wykładnią prawa dokonaną postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006r. sygn. akt II OZ 821/07 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. polegające na odrzuceniu skargi na skutek nieuiszczenia wpisu pomimo przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie złożenie przez F. T. wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w dniu 8 marca 2006 r. wszczęło postępowanie w tym zakresie, zakończone przyznaniem skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wobec powyższego postanowienie Sądu z dnia 19 kwietnia 2007 r. o odrzuceniu skargi F. T. było wydane z naruszeniem art. 220 § 3 p.p.s.a. i pozostawało w sprzeczności z wykładnią prawa dokonaną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. Powyższe twierdzenie uzasadnia również fakt, że zarządzenie z dnia 14 marca 2007 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 lutego 2006 r. zostało wydane już po prawomocnym przyznaniu mu prawa pomocy postanowieniem Sądu z dnia 10 stycznia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna opiera się na usprawiedliwionych podstawach. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy we właściwej formie uznany został postanowieniem NSA z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt II OZ 821/06 za bezprzedmiotowy i nie wymagający procesowego rozstrzygnięcia, to skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji uchybienia terminu zakreślonego mu przez sąd I instancji do złożenia wniosku na formularzu PPF. Zatem jeśli skarżący skutecznie złożył taki wniosek w wymaganej prawem formie i postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007 r. przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych to niedopuszczalne było stwierdzenie w wydanym później postanowieniu, że wskutek opóźnienia w złożeniu wniosku o prawo pomocy na formularzu PPF zastosowanie ma przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. i skarga podlega odrzuceniu z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Uznać należy natomiast, że w zaistniałej w sprawie konkretnej sytuacji procesowej zwolnienie od kosztów przysługujące skarżącemu na podstawie prawomocnego postanowienia o przyznaniu mu prawa pomocy rozciąga się na całe postępowanie przed sądem administracyjnym, wyłączając obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należało, że zaskarżone postanowienie naruszało przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 189 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.