II OSK 1052/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Jolanta Sikorska Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 120/06 w sprawie ze skargi Gminy P. na zarządzenie zastępcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Gminy P. na rzecz Wojewody Warmińsko-Mazurskiego kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę wniesioną przez Gminę P. na zarządzenie zastępcze Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia 10 stycznia 2006r., którym to zarządzeniem zastępczym stwierdzono wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy P. A. P. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż Wojewody Warmińsko - Mazurskiego jako podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia wskazał art. 98 a ust. 2 oraz art. 24 f ust. 1 a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2 a ustawy z dnia 16 lipca 1998 roku Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że w myśl art. 190 ust.1 pkt 2a ustawy z dnia z dnia 16 lipca 1998 roku Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U z 2003 r. Nr 159 poz.154), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia Ordynacją wyborczą, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W niniejszej sprawie zakaz ten wynika z art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2001 r. nr 142, poz.1591). Zdaniem Sądu pierwszej instancji radny A. P. prowadził działalność gospodarczą w zakresie indywidualnej praktyki pielęgniarskiej, z wykorzystaniem mienia komunalnego - lokalu stanowiącego własność Gminy P., z którego to lokalu korzystał na podstawie umowy użyczenia. Wykorzystywanie mienia komunalnego w rozpatrywanej sprawie pozostaje więc w związku funkcjonalnym z działalnością gospodarczą prowadzoną przez radnego. Miejscem wykonywania tej działalności było bowiem pomieszczenie położone na terenie szkoły, wykorzystywane jako gabinet medycyny szkolnej. Z informacji udzielonej przez Okręgową Izbę Pielęgniarek i Położnych w O. wynika zaś, że działalność radnego obejmuje usługi pielęgniarskie w zakresie pielęgniarstwa w środowisku nauczania i wychowania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego połączenie prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego z wykonywaniem przez A. P. mandatu radnego stanowiło złamanie zakazu określonego w art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej wygaśnięcie mandatu winna była stwierdzić Rada Gminy P. w drodze uchwały. Skoro Rada tego nie uczyniła, to Wojewoda zasadnie wezwał do podjęcia uchwały na podstawie art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Bezskuteczny zaś upływ terminu zakreślonego do podjęcia uchwały uprawniał organ nadzoru do wydania zarządzenia zastępczego na podstawie art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro więc Wojewoda Warmińsko-Mazurski wydając zaskarżone zarządzenie zastępcze nie naruszył prawa wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami). Skargę kasacyjną wniosła Gmina P., zaskarżając powyższy wyrok w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację przepisu art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym /jedn. tekst. Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591, z późn. zmianami/ poprzez przyjęcie, że prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej pielęgniarza szkolnego w użyczonym szkolnym pomieszczeniu stanowi naruszenie bezwzględnego zakazu prowadzenia przez radnego działalności gospodarczej, z wykorzystaniem mienia komunalnego, co z mocy art. 190 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw / Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 / skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego. Wskazując na powyższą podstawę kasacji pełnomocnik strony skarżącej wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę kasacyjną pełnomocnik Gminy P. wskazał, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski wezwał Radę Gminy P. do podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego A. P., albowiem powziął wiadomość, że radny prowadząc działalność gospodarczą pielęgniarza szkolnego przyjmuje dzieci szkolne w użyczonym mu przez Dyrektora Szkoły pomieszczeniu, mieszczącym się w budynku Szkoły Podstawowej w P. Rada Gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, stojąc na stanowisku, że w tej specyficznej sytuacji jaką jest świadczenie usług pielęgniarskich dla dzieci szkolnych przyjmowanie dzieci w pomieszczeniu mieszczącym się w budynku szkolnym podyktowane jest dobrem dzieci, zwłaszcza że Szkoła Podstawowa razem z Gimnazjum jest jedyną szkołą w miejscowości P., zaś A. P. jest jedynym pielęgniarzem szkolnym na terenie Gminy P. Zdaniem strony skarżącej radny A. P. nie wykorzystał swojej dominującej pozycji, bo z przedstawionych okoliczności wynika, że dominującej pozycji nie posiadał. Jedyny pielęgniarz szkolny na terenie gminy został poniekąd zmuszony do świadczenia usług dla dzieci szkolnych na terenie szkoły, gdyż dobro dzieci jest dobrem nadrzędnym dla wszystkich. Skoro więc trudno jest dopatrzyć się w przedstawionych okolicznościach naruszenia celu, dla którego ustawodawca wprowadził zakaz określony art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym, bezwzględne stosowanie zakazu wydaje się być nieuzasadnione, zaś wykładnia przedstawiona w zaskarżonym wyroku jest błędna. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Wojewody Warmińsko-Mazurskiego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko oraz poparł argumentację przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie jest trafny przedstawiony we wniesionej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że w stanie faktycznym sprawy organ nadzoru miał podstawy do oceny, iż radny naruszył zakaz, o którym mowa w przepisie art. 24 f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym w zw. z ust. 1. Dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje, że wykorzystanie mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, pozostaje w związku funkcjonalnym z prowadzoną przez radnego działalnością gospodarczą. Inaczej mówiąc, mienie komunalne służyło działalności gospodarczej prowadzonej przez radnego. Przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bardzo szczegółowej i wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy strona skarżąca poza arbitralnym zaprzeczeniem wnioskom Sądu w żaden inny sposób nie zakwestionowała. Stwierdzić trzeba, iż wbrew wywodom strony skarżącej ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy materiału dowodowego Sąd pierwszej instancji wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a przede wszystkim znajdujące bezpośrednie oparcie w dokumentach złożonych do akt sprawy. Taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów tym bardziej, że nawet strona skarżąca nie wywodzi, aby z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Podkreślić trzeba, że zakaz zawarty w omawianym przepisie art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter bezwzględny. Ograniczenia wprowadzone w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie pozwalają radnym na rozwijanie działalności gospodarczej w oparciu o mienie, o którym w ramach swej działalności przedstawicielskiej mają decydować w imieniu i w interesie wszystkich mieszkańców. Wskazane w powyższym przepisie ograniczenia są konieczne ze względu chociażby na ochronę dobra publicznego i praw innych członków wspólnoty samorządowej, bowiem przepis art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym ma na celu niedopuszczenie do wykorzystywania mienia publicznego we własnym interesie radnych. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.