II SA/Go 376/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska ,, Asesor WSA Michał Ruszyński,, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W oparciu o art. 3 pkt 14, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), § 2 i § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku A.S., Prezydent Miasta wydał w dniu [...] marca 2006r. decyzję nr [...], którą odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego na B.S.. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu. Opiekunem faktycznym natomiast jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. W związku z tym, że A.S. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na osobę będącą jej pełnoletnią siostrą, Prezydent Miasta podjął decyzję powyższej treści. Z orzeczeniem organu l instancji nie zgodziła się A.S. i wniosła odwołanie, w którym podkreśliła, że jej siostra B.S. wymaga stałej pielęgnacji i leczenia drogimi medykamentami, a sprawowanie nad nią opieki uniemożliwia skarżącej podjęcie pracy. Podała również, że jedynym źródłem ich utrzymania jest renta rodzinna siostry. Organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że odwołująca nie mieści się w katalogu osób, określonym w ustawie o świadczeniach rodzinnych, uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem nie jest matką dziecka i nie może zostać uznana również za opiekuna faktycznego dziecka w rozumieniu art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może przysposobić osoby pełnoletniej, jaką jest jej siostra. Od powyższej decyzji A.S. złożyła skargę do Sądu, w której wniosła o wskazanie prawidłowej drogi prawnej, przywołanie odpowiednich przepisów ustaw dotyczących jej sprawy, a ponadto o doprowadzenie "do nowelizacji ustaw w oparciu o regulacje prawne i konwencje zawarte w prawach Unii Europejskiej". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Analiza materiału dowodowego pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, że zarówno decyzja organu l jak i II instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, póz. 992), w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania przez organy niniejszej sprawy, enumeratywnie wymienia w art. 17 ust. 1 osoby, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne oraz wskazuje przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby świadczenie to mogło zostać przyznane. Zgodnie zatem z treścią powyższego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad swoją niepełnosprawną siostrą B.S., która zaliczona została do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i która wymaga stałej opieki, z uwagi na co skarżąca została zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jednak zauważyć trzeba, że skarżąca nie należy do wskazanych w wyżej przytoczonym przepisie osób, które są uprawnione do pobierania z tego tytułu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest bowiem matką B.S., nie jest również jej opiekunem faktycznym, za który ustawa o świadczeniach rodzinnych uznaje osobę, która faktycznie opiekuje się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka (art. 3 pkt 14). Przysposobienie siostry uniemożliwia natomiast skarżącej przepis art. 114 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który stanowi, że przysposobić można tylko osobę małoletnią. Zatem w zaistniałej sytuacji wiek B.S. (data urodzenia: [...].07.1969r.) powoduje, że nie może ona zostać przysposobiona przez skarżącą, a co za tym idzie skarżąca nie ma uprawnienia do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania faktycznej opieki nad siostrą. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy obu instancji, działając w granicach i na podstawie obowiązującego prawa, nie miały podstaw do tego, aby przyznać A.S. wnioskowane świadczenie. W konsekwencji dokonanych przez Sąd ustaleń, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., orzeczono jak w sentencji. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zawartego w skardze żądania skarżącej dokonania nowelizacji ustaw w oparciu o regulacje prawne i konwencje zawarte w prawach Unii Europejskiej należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do nowelizowania obowiązującego prawa, nie ma również inicjatywy ustawodawczej, jest jedynie uprawniony do stosowania prawa i dokonywania kontroli aktów organów administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem. W przeciwieństwie do Sądu inicjatywę ustawodawczą posiadają natomiast obywatele polscy mający prawo do wybierania do Sejmu, o czym stanowi art. 118 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1999r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli (Dz. U. Nr 62, poz. 688), z której przy spełnieniu wymaganych ustawą warunków, skarżąca może skorzystać.