II OSK 1135/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Zofia Flasińska Andrzej Gliniecki (spr) Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1027/03 w sprawie ze skargi T. J., K. J. i T. J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2. zasądza od T. J., K. J. i T. J. solidarnie na rzecz A. F. kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi T. J., K. J. i T. J., na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1027/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta C. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...]. Powyższą decyzją Prezydent Miasta C., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, nałożył na K. J. obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w terminie 4 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, w celu doprowadzenia Zakładu Produkcji Obuwia przy ul. K. w C. do stanu zgodnego z prawem. Wojewoda Śląski po rozpatrzeniu odwołania A. F. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 1999 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Wojewody Śląskiego z tego powodu, że odwołanie od decyzji Prezydenta m. C. z dnia [...] grudnia 1998 r. rozpatrzył niewłaściwy organ. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1998 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg K. i T. J. oraz A. F., wyrokiem z dnia 7 maja 2000 r. sygn. akt 1689/00, uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2000 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia 30 maja 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia 3 marca 2003 r. ponownie stwierdza nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2000 r. i decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1998 r. Skargi do sądu administracyjnego na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. wnoszą K. J., T. J. i T. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skarg, wyrokiem z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt 7/IV-SA 1291-1293/03 uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] stycznia 2003 r. Wcześniej, po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2003 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a przed rozpoznaniem skargi na powyższą decyzję przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznaje odwołanie A. F. od decyzji Prezydenta m. C. z dnia [...] grudnia 1998 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchyla decyzję Prezydenta z dnia [...] grudnia 1998 r. i umarza postępowanie objęte tą decyzją. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja z dnia [...] grudnia1998 r. została wydana z naruszeniem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta C. z dnia 27 października 1994 r., który przewiduje na terenie, na którym został zlokalizowany sporny zakład produkcji obuwia, jako funkcję dominującą: uprawy polowe i ogrody działkowe. Możliwość zabudowy mieszkaniowej i usługowej istnieje zaś tylko przy istniejących ulicach, określonych na rysunku planu. Nie ma zatem możliwości lokalizacji na tym terenie zakładu produkcyjnego, postanowienia planu nie pozwalają też K. J. na doprowadzenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów do stanu zgodnego z prawem. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. wnieśli T. J., K. J. i T. J. zarzucając, iż decyzją tą objęto decyzję z dnia [...] grudnia 1998 r., której nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., tak więc została wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uchylając wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2005 r. zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. C. z dnia [...] grudnia 1998 r., swoje stanowisko uzasadnił w następujący sposób. Zdaniem Sądu, co wywodzi z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004 r., decyzja Prezydenta m. C. z dnia [...] grudnia 1998 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r., tak jak twierdzi się w skardze. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był związany ww. ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2003 r., co go zobowiązywało do ponownego rozpatrzenia odwołania A. F. Nie było też przeszkód aby decyzja organu II instancji została wydana przed upływem terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Zdaniem Sądu, legalność zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r., może być oceniana przez Sąd tylko według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Późniejsze zmiany spowodowane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004 r., mogą w ocenie Sądu stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją (z dnia [...] kwietnia 2003 r.). Sąd wziął jednak pod uwagę, że decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził po raz kolejny nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2000 r., co również otwierało drogę do ponownego orzekania w drugiej instancji przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja ww. organu z dnia [...] kwietnia 2003 r., w przekonaniu Sądu została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w części dotyczącej umorzenia postępowania przed organem I instancji, bowiem postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Decyzja I instancji (z dnia [...] grudnia 1998 r.) podlega uchyleniu na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 13, poz. 1270 z późn. zm.), powołanej dalej jako ppsa, została ona bowiem wydana bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego jak i obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego. Uzasadnienie decyzji Prezydenta m. C. z dnia [...] grudnia 1998 r. nie spełnia też wymogów z art. 107 § 3 kpa. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2005 r. pełnomocnik A. F. wniósł skargę kasacyjną zarzucając naruszenie przepisów: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa poprzez jego niezasadne zastosowanie i nietrafne orzeczenie w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji, – art. 7 i 8 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie w niniejszej sprawie stanu faktycznego, – art. 77 § 1 kpa poprzez bezzasadne uznanie, że organ wydający zaskarżoną decyzję nie rozpoznał sprawy pod względem obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, – art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię przyjmującą, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Wskazując na powyższe w skardze kasacyjnej wnosi się o: – zmianę zaskarżonego wyroku poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, – zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, bowiem Sąd I instancji w dacie orzekania, nie mógł wydać zaskarżonego wyroku w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, nie biorąc pod uwagę prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt 7/IV-SA 1291-1293/03, gdyż to narusza przepis art. 170 ppsa. Co do zasady, należy zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję, ocenia ją według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, jednak w przypadku kiedy w danej sprawie w dacie orzekania, w obrocie prawnym znajduje się prawomocne orzeczenie sądu, sąd nie może tego faktu nie brać pod uwagę, gdyż orzeczenie to wiąże ten sąd (art. 170 ppsa). W takiej sytuacji w dniu 15 kwietnia 2005 r., kiedy został wydany zaskarżony wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powinien dokonać oceny decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., z uwzględnieniem skutków prawnych, jakie nastąpiły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 6 października 2004 r. (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 357-358; T. Woś (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 508-519). Prawomocne orzeczenia Sądu na tej samej zasadzie, wiążą również Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekając w niniejszej sprawie, musi wziąć pod uwagę prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 566/05, którym została oddalona skarga A. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2000 r. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. jest zgodna z prawem, bowiem powoduje ona uchylenie niewątpliwie wadliwej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] grudnia 1998 r. (co jest zgodne z poglądem Sądu I instancji i skarżącego A. F.), a poza tym, umarza postępowanie w tej sprawie przed Prezydentem Miasta C. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, umorzenie tego postępowania ma swoje uzasadnienie, bowiem od czasu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. uległy zmianie przepisy Prawa budowlanego, a tym samym zmieniła się właściwość organów orzekających na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, czego nie dostrzegł Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Aktualnie, orzekanie w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego, zgodnie z art. 83 ust. 1 tej ustawy, należy do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i to od niego będzie zależało czy postępowanie w tym trybie będzie dalej prowadzone. Wbrew poglądowi Sądu I instancji wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, bezprzedmiotowość postępowania może mieć miejsce również i z przyczyn podmiotowych, kiedy to postępowanie jest prowadzone przez organ niewłaściwy (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 7 wyd., Warszawa 2005, s. 486). W świetle powyższych rozważań, należało również oddalić skargę T. J., K. J. i T. J. jako nieuzasadnioną. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 204 pkt 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.