II SA/Gd 1033/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-09-27
Skład orzekający: Jolanta Górska, Barbara Skrzycka Pilch, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może być uzasadniona innymi ważnymi przyczynami, takimi jak naruszenie przepisów o ochronie przyrody obowiązujących w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r., może być uzasadniona innymi ważnymi przyczynami, o których mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli te przyczyny (np. naruszenie przepisów o ochronie przyrody) zaistniały po dacie budowy obiektu, a przed datą wydania decyzji. Stwierdzenie istnienia ważnej przyczyny na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania nie stanowi działania prawa wstecz, a osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej ponosi ryzyko późniejszego zaistnienia takich okoliczności.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę E. S.-K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt znajdował się na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązywały zakazy dotyczące zabudowy. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnego i procesowego, w tym stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania, a nie w dacie budowy, oraz braku powiadomienia o wszczęciu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka Pilch Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 27 września 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S.-K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 10 marca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. S. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 1,45m x 6,10m + 2,20m x 7,60m + 1,40m x 6,10m wzniesionego na terenie działki nr [...] położonej w K. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kpa.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku z tym, iż przedmiotowy obiekt został pobudowany na terenie działki nr [...] położonej w K. przed 1 stycznia 1995r., w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane.
Na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na terenach na ten cel przeznaczonych, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (art.3). Budowę obiektów budowlanych można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy nakaz rozbiórki lub przejęcie na własność Skarby Państwa bez odszkodowania i w wstanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy można zastosować wówczas, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w treści art. 37 ust. 1.
Na podstawie zebranych materiałów organ ustalił, że E. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę na początku lat 90 (przed 1 stycznia 1995r.) pobudowała obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 1,45m x 6,10m + 2,20m x 7,60m + 1,40m x 6,10m. Przedmiotowa działka leży na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone rozporządzeniem Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego Nr 27, poz. 139, ze zm.) między innymi zakaz pogarszania walorów krajobrazowych oraz lokalizowania i budowy domów letniskowych. W okresie wznoszenia obiektu obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej w K. Nr II/13/78 z dnia 23 marca 1978r., który nie przewidywał zabudowy na przedmiotowym terenie. Ostatnio obowiązujący plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy teren, na którym położona jest przedmiotowa działka przeznaczał pod użytki rolne, bez prawa jakiejkolwiek zabudowy.
Organ stwierdził, że inną ważną przyczynę stanowi przypadkowa lokalizacja obiektów jak i przypadkowa ich architektura, powodująca chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego na obszarze szczególnie chronionego krajobrazu, jak również zakaz lokalizowania i budowy domów letniskowych na terenie parku. Wskazał przy tym, że przesłanka wybudowania obiektu niezgodnie z obowiązującymi przepisami brana jest pod uwagę w okresie wznoszenia obiektu, zaś przesłanka wynikająca z innej ważnej przyczyny brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S.-K. domagając się jej uchylenia. Zarzuciła, że o wszczęciu postępowania i dokonaniu oględzin dowiedziała się z pisma datowanego 19.07.2002r., a dostarczonego w lipcu 2004r. W piśmie z dnia 19.07.2002r. zawierającym wezwanie do ustosunkowania się do protokołu zostały podane inne wymiary obiektu niż w wydanej przez organ decyzji. Organ pominął, że dom został wybudowany przed utworzeniem Parku Krajobrazowego. Odwołująca stwierdziła, że budowa domu letniskowego została zrealizowana w maju-czerwcu 1993r. Nadto podniosła, że na okolicznych parcelach znajdują się domy rekreacyjne zbudowane przed i po 1995 roku.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 października 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że na podstawie art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem rozpatrzenie sprawy przedmiotowej samowoli budowlanej w oparciu o przepis art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust.1, jest uzasadnione. W rozpatrywanym przypadku obiekt budowlany znajduje się na działce leżącej na terenie Parku Krajobrazowego (utworzonego uchwałą nr IX/49/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 1978r. – Dz. Urz. WRN w Gdańsku z 1978r. Nr 1, poz. 3), na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (uchylająca w dniu 1 maja 2004r. obowiązującą ustawę z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody) oraz rozporządzenie Wojewody Gdańskiego Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Gdańskiego Nr 27, poz. 139 z późniejszymi zmianami) zmienione rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego Nr 11/98 z dnia 3 września 1998r. Przepisy te zakazują między innymi lokalizacji i budowy domów letniskowych na terenie Parku Krajobrazowego. Powyższe stanowi tzw. ważną przyczynę uzasadniającą przymusową rozbiórkę w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Inna ważną przyczynę wynikającą z tego przepisu stanowi również przypadkowa lokalizacja jak i przypadkowa architektura obiektu, powodująca chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego, jak i uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej mającej wpływ na degradację środowiska naturalnego.
Uwzględnienie rozporządzenie Wojewody Gdańskiego Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wynika wprost z przepisu art. 37 Prawa Budowlanego z 1974r., w którym jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami czyli bez pozwolenia). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten kto się jej dopuścił ryzykował, iż druga przesłanka do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu.
Nadto organ wyjaśnił, że zmiany w ustawie z dnia 16 października 1991r. i nowa ustawa z dnia 14 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody nie spowodowała wyeliminowania z obiegu prawnego rozporządzenia Wojewody Gdańskiego Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego Nr 11/98 z dnia 3 września 1998r. wprowadzającego na obszarach chronionych zakazu lokalizowania obiektów budowlanych.
Z uwagi na zarzuty odwołania dotyczące przeprowadzenia oględzin pod nieobecność strony oraz różnicy wymiarów obiektu organ odwoławczy wyznaczył termin dodatkowych oględzin przedmiotowej nieruchomości. Organ ten ustalił, że budowę przedmiotowego obiektu zakończono 1 lipca 1993r. Jest on konstrukcji drewnianej, posadowiony na stopach betonowych. Składa się z obiektu zasadniczego pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej o wymiarach zewnętrznych po obrysie 5,10mx 6,10m + 1,52m x 2,18m oraz tarasu o wymiarach zewnętrznych po obrysie 1,50m x 4,80m + 4,10m x 2,50m. Organ stwierdził, że błąd w ustaleniach faktycznych co do wymiarów obiektu nie ma znaczenia na tym etapie postępowania administracyjnego, bowiem na przedmiotowej działce znajduje się tylko jeden obiekt. Wielkość obiektu będzie miała natomiast znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym, gdy nie zostanie wykonany nakaz rozbiórki. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji naruszył przepisy Kpa dotyczące terminów rozpoznawania spraw, co jednak nie zwalniało go z obowiązku podjęcia przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Zdaniem organu wpisanie terenu do obiektów szczególnie chronionych na podstawie powołanych wyżej rozporządzeń Wojewody Gdańskiego powoduje, że w przypadku wcześniejszej samowoli budowlanej należy uwzględniać wprowadzone zakazy i ograniczenia według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji.
E. S.-K. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. polegające na zastosowaniu jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji przepisów obowiązujących w dacie orzekania, nie zaś w dacie wybudowania obiektu budowlanego, co do którego orzeczono o przymusowej rozbiórce, a także ogólnikowym przytoczeniu ważnych przyczyn uzasadniających przymusową rozbiórkę bez uwzględnienia, że wzniesiony przez skarżącą obiekt budowlany sam w sobie nie powoduje naruszenia ładu przestrzennego i architektonicznego oraz nie degraduje środowiska. Nadto zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 64 Kpa, polegające na zaniechaniu powiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie, na skutek czego naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca wybudowała przedmiotowy obiekt budowlany w 1993 roku, a zatem przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.). Bezsporne jest również, że obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z § 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że pozwolenia na budowę nie wymagała budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego.
Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
W okolicznościach sprawy sporny obiekt budowlany znajdujący się na nieruchomości skarżącej wymagał pozwolenia na budowę na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.).
Przepis art. 37 ust.1 i 2 tej ostatniej ustawy stanowił co następuje:
Art. 37. 1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Analiza okoliczności sprawy, jak wyżej zaznaczono, pozwala na stwierdzenie, że obiekt budowlany wybudowany przez skarżącą na działce położonej w K. spełnia przesłankę niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, ponieważ został wybudowany bez pozwolenia na budowę.
Na dzień wydania decyzji brak jest na terenie K. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast według rozporządzenia Wojewody Gdańskiego Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 27, poz. 139), zmienionego rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego Nr 11/98 z dnia 3 września 1998r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 59, poz. 294) określono w § 2 ust. 1 pkt 1 aktualne granice Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, utworzonego uchwałą nr IX/49/78 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 5 stycznia 1978r. (Dz. Urz. WRN w Gdańsku z 1978r. Nr 1, poz. 3) i stosownie do tych zapisów działka skarżącej zlokalizowana jest na obszarze wymienionego Nadmorskiego Parku Krajobrazowego.
Zdaniem Sądu prawidłowo uznał organ odwoławczy, że w sprawie występują inne ważne przyczyny, które mogą uzasadniać rozbiórkę, o czym mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Organ II instancji powołał się przy tym na szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej, wynikające z cytowanego rozporządzenia Wojewody Gdańskiego Nr 11/98. Zgodzić się trzeba, że szczególna ochrona wynikająca z ustanowienia w sposób prawem przewidziany terenu krajobrazu chronionego oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń, w szczególności dotyczących zabudowy, stanowi inną ważną przyczynę, o której mowa w art. 37 ust. 2.
W dacie decyzji II instancji obowiązywała ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004r., uchylając zgodnie z art. 161 ustawę z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966). W myśl przepisu art. 157 dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy. W stanie prawnym wynikającym z ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991r., na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy.
W rezultacie, zdaniem Sądu, w dacie orzekania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego istniał stan prawny, zgodnie z którym ustanowiony na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa miejscowego Nadmorski Park Krajobrazowy, w granicach obejmujących działkę skarżącej, ustanawiał zgodnie z rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego 11/98 z dnia 3 września 1998r. szereg zakazów, w tym zakaz lokalizowania domów letniskowych.
Nie ma przy tym znaczenia fakt, na który powołuje się skarżąca, że jej działka w dacie budowy przedmiotowego domu letniskowego nie znajdowała się w granicach Nadmorskiego Parku Krajobrazowego określonych przepisami cytowanego wyżej rozporządzenia Wojewody Gdańskiego Nr 5/94, zmienionego następnie rozporządzeniem Wojewody Gdańskiego Nr 11/98. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 980/97 (niepubl.), że "poza pierwszą przesłanką (budowa niezgodnie z przepisami czyli bez pozwolenia), każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji".
Stwierdzenie istnienia ważnej przyczyny dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest działaniem prawa wstecz. Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października Prawo budowlane, wobec czego organ administracji dokonał prawidłowej interpretacji tego przepisu w omawianym zakresie. Organ miał więc podstawy do wydania zaskarżonej decyzji już tylko na tej podstawie, że stwierdził istnienie tej jednej właśnie ważnej przyczyny uzasadniającej wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów.
Na marginesie jedynie wskazać należy, że brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy czy w dacie orzekania przez organy zagospodarowania przestrzennego nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę. Przywołać należy w tym miejscy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985r. III ARN 11/85 (OSNC 1986/3/40), w którym wyrażony został pogląd, iż terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Przeciwne stanowisko oznaczałoby w istocie uprzywilejowanie osób dopuszczających się samowoli budowlanej i sprzyjałoby nielegalnemu budownictwu, również letniskowemu. Tym samym orzeczenie nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie znajdowałoby również, w ocenie Sądu, po ustaleniu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podstawę w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Wobec prawidłowych ustaleń i oceny dokonanej przez organ nakaz rozbiórki uzasadniony jest także innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Skoro bowiem zgodnie z przepisami rozporządzenia Wojewody Gdańskiego 11/98 z dnia 3 września 1998r. na omawianym obszarze nie może być lokalizowana nowa zabudowa letniskowa, to oczywiście brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 1998 r. stwierdził, że interes społeczny i słuszny interes właściciela sąsiedniej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa ( wyrok IV SA 759/96 LEX 43338). Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten podziela. W sprawie niniejszej zachodziły przyczyny uzasadniające orzeczenie rozbiórki - były to względy ochrony przyrody.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa, gdyż w jej uzasadnieniu zostały szczegółowo wyjaśnione i omówione przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie.
Nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do naruszenie przepisów prawa procesowego. Przede wszystkim wskazać należy, że datowane na 14 sierpnia 2000r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o terminie oględzin zostało wysłane do skarżącej w dniu 18 sierpnia 2000r. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 22 i 31 sierpnia 2000r., a 12 września 2000r. została zwrócona do organu I instancji z adnotacją - zwrot nie podjęto w terminie. Art. 44 Kpa w dacie dokonywania tego doręczenia stanowił, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Uznać zatem należy, że skarżąca została zawiadomiona prawidłowo o wszczęciu postępowania. Niezależnie od tego wskazać należy, że organ odwoławczy przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości z udziałem skarżącej. Strona tym samym nie została, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, pozbawiona możności wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Nawet wadliwość sposobu przeprowadzenia dowodu z oględzin, której jednak Sąd nie potwierdza, nie miałaby istotnego wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy skarżąca została zapoznana z treścią protokołu oględzin i nie wniosła do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jedynie gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest do zbadania istnienia ustawowych jej przesłanek. Ponieważ prawidłowo organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie stwierdziły zaistnienie przesłanek rozbiórki, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło