II OSK 1150/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Marek Gorski /spr./, Alicja Plucińska - Filipowicz, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 951/04 w sprawie ze skargi J. i J. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 maja 2005 r. w sprawie VII SA/Wa 951/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. i J. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] zezwalającą H. i J. L. na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości o numerze ewidencyjnym 60974/1 w O. przy ul. W. w celu wykonania tynków na ścianie szczytowej budynku zlokalizowanego przy granicy działki. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż stosownie do treści art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych niezbędne jest wejście na teren sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości inwestor obowiązany jest przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z tych obiektów a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia powyższych warunków właściwy organ, na wniosek inwestora, w terminie 14 dni od złożenia wniosku wydaje decyzję o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (lokalu lub budynku). Ponieważ inwestor wystąpił do właściciela sąsiedniej nieruchomości o wyrażenie zgody na wejście na jego grunt w celu wykonania elewacji wapienno-piaskowej ściany szczytowej swojego budynku usytuowanego w granicy z sąsiednią nieruchomością określając jednocześnie zakres prac oraz termin ich wykonania i zgody takiej nie uzyskał, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ I instancji zasadnie orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiednie nieruchomości określając jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z tej nieruchomości w celu wykonania robót objętych zgłoszeniem co do których nie zgłosił sprzeciwu. Tym samym za zgodną z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. Odnosząc się do kwestii związanych z naruszeniem granicy skarżących przez budynek inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż sprawy graniczne pozostają poza regulacją przepisów Prawa budowlanego i mogą być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego. Od wyroku tego skargę kasacyjną złożył pełnomocnik J. i J. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej wniesiono także o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2005 r. utrzymującego w mocy zarządzenie przewodniczącego składu orzekającego z dnia 2 czerwca 2005 r. oddalające wniosek o uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 13 maja 2005 r. Jako podstawy skargi kasacyjnej skarżący wskazał: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a przez to naruszenie art. 151 p.p.s.a. bowiem Sąd oddalił skargę mimo, iż istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji; 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie ustosunkowanie się do zarzutu skargi a także okoliczności podniesionych przez stronę na rozprawie; 3) naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez pominięcie naruszeń art. 11 oraz art. 107 § 3 p.p.s.a.; 4) naruszenie art. 98 § 2 p.p.s.a. poprzez uniemożliwienie stronie przedstawienia stanowiska w zakresie wniosków i twierdzeń zgłaszanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego; 5) naruszenie art. 101 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez brak wiernego odzwierciedlenia przebiegu rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących wskazywał, na lakoniczność uzasadnienia zaskarżonego wyroku a także sporządzenie uzasadnienia ze znacznym przekroczeniem terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżących podniósł ponadto zarzuty dotyczące treści protokołu rozprawy i odmowy jego sprostowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna bowiem zaskarżony wyrok nie narusza prawa. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej skarżący od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie byli informowani o wszystkich czynnościach podejmowanych przez wnioskodawcę i organ I instancji. Mieli możliwość uczestnictwa w sprawie, uczestniczyli w rozprawie administracyjnej a także mieli możliwość składania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów. Świadczy o tym treść pisma H. L. z dnia 28 lutego 2004 r. kierowanego do skarżących, odpowiedź skarżących na to pismo z dnia 24 marca 2004 r., wezwanie na rozprawę z pouczeniem o ich uprawnieniach doręczone skarżącym w dniu 11 maca 2004 r. oraz protokół rozprawy administracyjnej z dnia 26 marca 2004 r. podpisany przez J. K. Z treści dokumentów, w tym protokołu rozprawy administracyjnej, wynika, iż poza sprzeciwem skarżących na wejście na ich nieruchomości w celu wykonania przez wnioskodawców otynkowania nie składali żadnych innych oświadczeń i nie żądali przeprowadzenia innych czynności. Dopiero w odwołaniu skarżący bez wskazania jakichkolwiek dowodów podnieśli, iż nieruchomość posadowiona w granicy działki narusza ich prawo własności. Tynkowanie ściany położonej w granicy działki bez jej ocieplania, poza wejściem na ich teren, praw skarżących nie narusza. Słusznie zauważa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż sprawy graniczne pozostają poza regulacją Prawa budowlanego i mogą być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego. Bezczynność skarżących w toku postępowania administracyjnego czyni bezzasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez organ administracji art. 104 k.p.a. i niezauważenia tego uchybienia przez Sąd meriti. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał w uzasadnieniu wyroku zarówno podstawę prawną uzasadniającą prawo inwestora do wejścia na grunt jak również wystarczająco szczegółowo uzasadnił podstawy zastosowania przez organ art. 47 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 2 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.). Słuszne co do zasady twierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej o obowiązku zagwarantowania skarżącym możliwości wypowiedzenia się co do zabranych materiałów oraz zgłoszonych żądań a także potrzeby zwięzłego przedstawienia sprawy w uzasadnieniu wyroku sądu I Instancji nie pozostaje w sprzeczności z postępowaniem w przedmiotowej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku czyni bowiem zadość tym wymaganiom. Jak wyżej wskazano skarżący mieli możliwość wypowiedzenia się w trakcie rozprawy administracyjnej i z prawa tego nie skorzystali. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie swoją wypowiedź ograniczyli do popierania skargi. Czynności zmierzające do uzupełnienia treści protokołu podjęte przez skarżących zakończyły się odmową jego sprostowania zarządzeniem przewodniczącego składu a następnie oddaleniem odwołania J. K. od tego zarządzenia postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2005 r., od którego zażalenie do NSA nie przysługuje, co oznacza, iż treść protokołu jest zgodna z przebiegiem rozprawy. W tej sytuacji za absolutnie bezpodstawny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. bowiem jak to wynika z akt sprawy skarżący uczestniczyli w całym postępowaniu administracyjnym. Na koniec wskazać należy, iż przekroczenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, aczkolwiek naganne, nie ma żadnego wpływu na ocenę jego legalności. Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżony wyrok nie narusza prawa i na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.