III SA/Kr 987/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg P. D., K. S., M. T. i S. P. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 września 2004 r. Nr LV/556/04 w przedmiocie zmiany nazwy placu postanawia: skargi odrzucić Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 8 września 2004 r. uchwałę Nr LV/556/04 w sprawie zmiany nazwy placu. Zmiana polegała na tym, że dotychczasowa nazwa placu "Plac Centralny" została zmieniona na "Plac Centralny im. Ronalda Reagana". Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 9 listopada 2004 r. w numerze 337 pod pozycją 3555 i weszła w życie z dniem 24 listopada 2004 r. W dniu [...] listopada 2004 r. M. T. wezwał, na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym Radę Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa w związku z przyjęciem w dniu 8.09.2004 r. uchwały Nr LV/556/04 w sprawie zmiany nazwy placu. Przewodniczący Rady Miasta Krakowa pismem z dnia [...] listopada 2004 r. poinformował wnioskodawcę, że wezwanie o usunięcie naruszenia prawa zostało przekazane Prezydentowi Miasta Krakowa celem zajęcia stanowiska i rozważenia możliwości przygotowania projektu uchwały oraz dodatkowo przekazano to wezwanie radnemu Rady Miasta Krakowa będącemu referentem projektu przedmiotowej uchwały. Poinformowano wnioskodawcę o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w przypadku udzielenia odpowiedzi lub braku jej udzielenia. W dniu [...] sierpnia 2006 r. P. D., K. S., M. T. i S. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 września 2004 r. Nr LV556/04 w sprawie zmiany nazwy placu z żądaniem stwierdzenia nieważności tej uchwały. Skarżący zarzucili podjęcie ww. uchwały z naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 3 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. W uzasadnieniu wniesionej skargi podniesiono, że zaskarżoną uchwałą Rada Miasta Krakowa dokonała zmiany nazwy placu z "Plac Centralny" na "Plac Centralny im. Ronalda Reagana", wbrew interesowi prawnemu skarżących oraz mieszkańców Dzielnicy XVIII Nowej Huty. Zmiana nazwy placu odbyła się bez przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami oraz wbrew protestom około 12 tysięcy osób. Zdaniem skarżących tradycyjnych nazw nie zmienia się i dodanie nazwy patrona do "Placu Centralnego" w Nowej Hucie nie jest uzasadnione. W skardze podniesiono, że jeden ze skarżących M. T. pismem z dnia [...] listopada 2004 r. wezwał Radę Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą Nr LV/556/04. Na to wezwanie odpowiedział Przewodniczący Rady Miasta Krakowa, nie zajmując jednak w swoim piśmie żadnego stanowiska. Ponadto Przewodniczący Rady Miasta Krakowa przekazał wezwanie skarżącego M. T. do zaopiniowania Prezydentowi Miasta Krakowa oraz radnemu będącemu referentem projektu tej uchwały. W ocenie skarżącego M. T. Prezydent Miasta Krakowa przekazał w tej sprawie swoje negatywne stanowisko Przewodniczącemu Rady Miasta Krakowa i w tym stanowisku wskazał na brak poparcia do uchwalonej zmiany nazwy placu. Wnioskodawcy nie udzielił żadnej odpowiedzi radny referujący projekt uchwały na sesji Rady Miasta Krakowa. Zdaniem skarżących wśród radnych istnieje grupa osób nieprzychylna przywróceniu poprzedniej nazwy "Plac Centralny", która dodatkowo nie pozwoliła na wprowadzenie pod obrady projektu uchwały w sprawie przywrócenia dotychczasowej nazwy. Skarżący wyjaśnili również, że wprowadzona zaskarżoną uchwałą zmiana nazwy placu wywołała dyskusję, oburzenie wśród mieszkańców oraz zainicjowała zbiórkę podpisów przez uczniów oraz przedstawicieli Towarzystwa "M.". Wskazano na duże poparcie społeczne za powróceniem do poprzedniej nazwy "Plac Centralny", informując iż działania te uchroniły przed zastąpieniem dotychczasowej nazwy tego placu na taką, która w ogóle pozbawiona byłaby określenia "Plac Centralny". Zaskarżoną uchwałą naruszono tym samym art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego a to dlatego, że samorząd terytorialny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych w granicach określonych prawem do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców. Skarżący powołali się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 2004 r., w którym uznano, że gmina powinna przeprowadzić fakultatywne konsultacje ze społecznością lokalną w sprawie zmiany nazw ulic, ponieważ wiąże się to z uciążliwościami po stronie samych mieszkańców. Zmiana nazwy ulicy powinna być dokonana z uwzględnieniem interesu prawnego mieszkańców. Do skargi dołączono około 1163 podpisów osób protestujących przeciwko zmianie nazwy "Plac Centralny" na "Plac Centralny im. Ronalda Reagana", złożonych w dniu [...].10.2004 r. do Rady Dzielnicy XVIII w Nowej Hucie oraz taką samą ilość kopii tych podpisów. Ponadto do skargi dołączono około 6072 podpisów (częściowo oryginalnych, częściowo jako kopie) w sprawie przywrócenia tradycyjnej nazwy Placu Centralnego. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej odrzucenie względnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że skarga została wniesiona po upływie 60 dni od wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy wynosi 30 dni liczone po upływie trzydziestego dnia od dnia doręczenia wezwania organowi do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli organ gminy nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Skarga wniesiona po upływie 60 dni od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest spóźniona. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Skarżący M. T. wezwał Radę Miasta Krakowa w dniu [...].11.2004 r. do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały Nr LV/556/04. W dniu [...].11.2004 r. Przewodniczący Rady Miasta Krakowa poinformował skarżącego o możliwym trybie załatwienia wezwania, Prezydent Miasta Krakowa pismem z dnia [...].12.2004 r. poinformował Przewodniczącego Rady Miasta Krakowa o swoim stanowisku w sprawie podjęcia uchwały Nr LV/556/04. Stąd skarga z dnia [...].08.2006 r. została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Ponadto trzej spośród czterech skarżących: P. D., K. S. i S. P. przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ogóle nie składali do Rady Miasta Krakowa wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę powołano się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym strona ma 30-dniowy termin do wniesienia skargi liczony od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak również 60-dniowy termin liczony od dnia wniesienia wezwania w przypadku braku udzielenia odpowiedzi na nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, póz. 1269). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. póz. 1270 ze zm.). zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygając Sąd uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. W niniejszej sprawie skargi wniesione przez skarżących w jednym piśmie podlegają odrzuceniu. Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 8 września 2004 r. Nr LV/556/04 w sprawie zmiany nazwy placu. Zgodnie z treścią tej uchwały zmieniono dotychczasową nazwę "Plac Centralny" na nazwę "Plac Centralny im. Ronalda Reagana". Uchwała ta jako akt prawa miejscowego weszła w życie po opublikowaniu jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego w numerze 337, pod pozycją 3555. Datą publikacji tego Dziennika Urzędowego był dzień 9 listopada 2004 r., a wejście w życie samej Uchwały przypadało na 24 listopada 2004 r., po upływie 14-dni od daty ogłoszenia w tym Dzienniku. Stąd w obrocie prawnym uchwała ta pojawiła się dopiero z dniem 24 listopada 2004 r. Mając na uwadze art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 2001r. Dz. U. Nr 142, póz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, w tej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa mogło być skutecznie wniesione dopiero od dnia 24 listopada 2004 r. Od tego bowiem dnia uchwała ta mogła naruszyć czyjkolwiek interes prawny lub uprawnienie. Tym samym należy wskazać, że wezwanie skarżącego M. T. skierowane do Rady Miasta Krakowa w dniu [...] listopada 2004 r. celem usunięcia naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały Nr LV/556/04 zostało wniesione przedwcześnie, zanim uchwała ta weszła w życie. Data [...] listopada 2004 r. wynika wprost z pieczęci Urzędu Miasta Krakowa, znajdującej się na tym wezwaniu. Tym samym wezwanie to nie może być uznane za spełniające wymóg uprzedniego wezwania skierowanego organu uchwałodawczego gminy celem usunięcia naruszenia prawa, wymagane przed skutecznym wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Dokonując wykładni art. 101 ustawy o samorządzie gminnym należy wskazać, iż warunkiem prawidłowego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: a) podjęcie uchwały lub zarządzenia przez organ gminy, b) naruszenie interesu prawnego bądź obowiązku skarżącego w drodze uchwały (zarządzenia) organu gminy. c) objęcie treścią uchwały lub zarządzenia organu gminy sprawy z zakresu administracji publicznej, d) bezskuteczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Skargę wnieśli czterej skarżący: P. D., K. S., M. T. i S. P. Nie ulega najmniejszych wątpliwości, że skarżący P. D., C. S. i S. P. przed wniesieniem skargi nie wezwali Rady Miasta brakowa do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą organu stanowiącego Miasta Krakowa z dnia 8.09.2004 r. Nr LV/556/04. Prawidłowo wezwania tego nie wniósł również Skarżący M. T., ponieważ jego wezwanie zostało wniesione zanim przedmiotowa uchwała weszła w życie. Tym samym pismo Przewodniczącego Rady Miasta Krakowa z dnia [...].11.2004 r. nie może być traktowane jako odpowiedź na wcześniejsze wezwanie, złożone w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Między dniem [...] listopada 2004 r. (data wejścia w życie zaskarżonej uchwały), a dniem [...] sierpnia 2006 r. (data wniesienia skargi) żaden ze skarżących nie wezwał Rady Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wniesienie skargi bez uprzedniego (bezskutecznego) wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia jest niedopuszczalne (tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 1995r., sygn. akt III SA 1127/94, opub. w Pr. Gosp. 1995r., nr 11, póz. 21). Brak wezwania organu gminy, przewidzianego w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 52 § 1 i 2 P.p. s. a., stanowi - zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p. s. a. - przyczynę odrzucenia skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po stwierdzeniu zachodzenia przesłanek do odrzucenia skargi wniesionej w tej sprawie, uznał za niedopuszczalne orzekanie co do zasadności merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze. W związku z tym należało orzec jak w sentencji postanowienia.